Thứ Hai, 3 tháng 7, 2017

HALLSTATT – NGÔI LÀNG BÊN HỒ ĐẸP NHẤT THẾ GIỚI

(NCTG) “Hòn ngọc của nước Áo”, “ngôi làng đẹp nhất thế giới” là những mỹ từ mà người yêu chuộng du lịch đặt cho Hallstatt, một trong những thị trấn cổ kính và lâu đời nhất Châu Âu, nơi sở hữu cảnh quan phong thủy hữu tình như một thế giới cổ tích chỉ có trong mơ, xứng đáng với danh hiệu Di sản Văn hóa Thế giới do tổ chức UNESCO của Liên Hiệp Quốc “tấn phong” vào năm 1997.

Hallstatt đẹp cả trong tiết trời u ám
Hallstatt đẹp cả trong tiết trời u ám

Với chưa đầy một ngàn cư dân sinh sống, có thể tản bộ trong vòng nửa tiếng nếu muốn “cưỡi ngựa xem hoa”, nhưng để chiêm ngưỡng và ghi lại những tấm hình kỷ niệm lãng mạn và đáng nhớ nhất, có những du khách đã bỏ ra nhiều ngày ở thị trấn này, nhất là để chớp lấy vô vàn khoảnh khắc đẹp nhất lúc bình minh và chiều tà, khi tất cả trở thành một bức tranh thủy mạc kiều diễm.
Nằm ở tiểu bang Thượng Áo, tọa lạc ở độ cao 511m so với mực nước biển, Hallstatt thuộc vùng du lịch nổi tiếng của nước Áo mang tên Salzkammergut và cách không xa thành phố Salzburg, quê hương của thần đồng, thiên tài âm nhạc Mozart. Cái tên Hallstatt có nguồn gốc từ nền văn hóa Hallstatt lâu đời, một trung tâm của văn hóa Châu Âu từ thời gian đầu của thời kỳ đồ sắt.
Như thế, muốn hình dung được lịch sử của đô thị này, cần đi ngược thời gian về thế kỷ thứ tám trước Công nguyên. Tuy nhiên, truyền thống làm muối, cái khiến Hallstatt nổi tiếng thời xưa, thì đã có ở đây từ hơn bảy ngàn năm trước: từ Hall trong cái tên Hallstatt có nghĩa là muối, vùng muối, và Hallstatt là nơi có mỏ muối lâu đời nhất thế giới, từ năm 2002 đã được kiến tạo thành một bảo tàng viện.
Thời Trung cổ, có những thời kỳ muối quý hơn vàng và không ít nơi ở Đông Âu, một mỏ muối lớn – như ở Wieliczka ven cố đô Krakow, Ba Lan – đủ khiến một đô thị trở nên giàu có và thị vượng. Đó cũng là trường hợp Hallstatt, ngôi làng rất sung túc vào thế kỷ 14, và tới giờ, muối tinh sản xuất ở Hallstatt là món đồ kỷ niệm, cũng như Bảo tàng muối rất ngoạn mục vẫn để lại ấn tượng cho du khách.
Cửa vào mỏ muối lâu đời nhất thế giới
Cửa vào mỏ muối lâu đời nhất thế giới
Tuy nhiên, Hallstatt được biết đến rộng rãi trên thế giới, trước hết không phải vì muối, mà chính bởi cảnh quan thần tiên, nhiều người cho là “độc nhất vô nhị” ở đây. Hàng loạt những ngôi nhà đủ màu sắc, dựa lưng vào núi, mặt kia hướng ra bờ hồ, tạo nên một khung cảnh nên thơ khó tả, và khiến ngôi làng trở nên một địa chỉ du lịch nhất nhì của nước Áo, xứ sở vốn không thiếu những thắng cảnh tuyệt đẹp. Làng chỉ có một con đường, hẹp để hai chiếc xe tránh nhau cũng khó khăn, nhưng điều này cũng không quá thành vấn đề bởi từ tháng 5 tới tháng 10, xe hơi không được vào làng từ 10h sáng tới 5h chiều, để nhường đường cho khách du lịch lũ lượt đến từ thập phương. Và cho dù có thể đi từ đầu tới cuối làng trong vòng trên dưới nửa tiếng, khó có ai có thể đi quá mươi bước mà không dừng chân chụp hình.
Bởi lẽ, Hallstatt quá đẹp và lạ lùng với những ngôi nhà – đa phần bằng gỗ – áp sát vách núi, có chỗ tầng tầng lớp lớp như ở vùng thượng du với những con đường đi bộ ngoằn ngoèo trên cao, mà vì lý do thiếu chỗ, cây xanh nhiều khi được trồng và uốn sát vào vách nhà như một bức tranh ép. Được điểm tô bởi cỏ cây hoa lá, những ngôi nhà in bóng dưới mặt hồ xanh biếc, đâu đây có bóng thiên nga, tạo nên cảnh quan hết sức thanh bình.
Bồng lai tiên cảnh
Bồng lai tiên cảnh
Trong ốc đảo ấy, sự hiện diện của các nhà hàng, quán ăn… xô bồ là rất hạn chế, nên Hallstatt được gìn giữ, tránh được xu thế thương mại hóa của các khu du lịch tiếng tăm. Ngược lại, chỉ trong một ngôi làng nhỏ, mà đã có tới hai nhà thờ cổ kính, một theo dòng Tin Lành – Kháng Cách nằm ngay con phố nhỏ đi bộ, một theo Công giáo cheo leo trên vách núi, khiến bức tranh tổng thể của Hallstatt càng thêm đẹp mắt. Đặc biệt, trong khuôn viên của khu nhà thờ Công giáo, có một khu vườn nhỏ đồng thời là nghĩa trang, nơi các ngôi mộ được xếp ngay sát nhau vì không có nhiều diện tích đất. Ở đây, có một “ngôi nhà xương”, cất giữ chừng 1.200 xương sọ trang trí hoa văn và khắc ghi tên người quá cố, cũng bởi lẽ do quá thiếu đất nên thời xưa, cứ 10 năm, mộ lại được cải táng để nhường cho người khác, và chỉ giữ lại xương sọ.
Đó cũng là một nét văn hóa đặc trưng của Hallstatt, khi người sống và người đã quá cố, khi quá khứ và hiện tại thường được nhắc đến một cách tự nhiên, không có khoảng cách. Và vẻ đẹp kiều diễm của ngôi làng – khiến du khách có cảm giác như vào một ốc đảo tách biệt với bên ngoài – cũng không khiến nó tránh khỏi những khổ đau: một tượng đài bên vách núi nhắc nhớ rằng, đã có những cư dân Hallstatt ra đi trong hai cuộc Thế chiến.
Nhà thờ Tin Lành nhìn từ trên cao, phía nhà thờ Công giáo
Nhà thờ Tin Lành nhìn từ trên cao, phía nhà thờ Công giáo
Nếu bạn không có nhiều thời gian, thì Hallstatt có thể là một địa điểm lý tưởng để bạn có thể dừng chân ở đâyvài giờ để rồi ra đi với sự tiếc nuối và cảm giác muốn trở lại. Nhưng nhiều hơn thế, Hallstatt còn là nơi quanh năm, vào bất cứ mùa nào, cũng đều đẹp và thu hút khách với nhiều hình thức giải trí như đi bộ dã ngoại đường dài, chèo thuyền, leo núi, đạp xe, trượt tuyết…, hoặc đơn thuần là vãn cảnh và thư giãn. Đi phà hay thuyền vòng quanh hồ, thư thái phóng tầm mắt ra những rặng núi Alps xa mờ, hùng vĩ bốn mùa tuyết trắng và chớp lấy những vị trí “hớp hồn” nhất để ghi lại được hình ảnh toàn ngôi làng in bóng xuống mặt hồ, nhất là lúc rạng sáng và chiều tà, sẽ là một kỷ niệm khó phai với người lữ khách đặt chân tới Hallstatt huyền thoại. Và sẽ hiểu được tại sao, thiên hạ đã dùng bao nhiêu mỹ từ để ca ngợi nơi đây…
Và đó cũng phần nào lý giải cho việc, mặc dầu bị một doanh nghiệp Trung Quốc vụng trộm “nhái” y hệt vào năm 2011 tại Huệ Châu, Quảng Đông, gây nên sự bất bình lớn trong cư dân ngôi làng, nhưng ngay du khách Hoa khi có dịp tới Hallstatt cũng phải thú nhận rằng, bản sao dầu thế nào đi nữa cũng không thể sánh với nguyên bản, bởi cái hồn của đất trời, sông nước và lịch sử của mảnh đất nơi xứ Áo là không thể sao chép…

Bài và ảnh: Nguyễn Hoàng Linh
http://nhipcauthegioi.hu/nhin-ra-the-gioi/HALLSTATT-NGOI-LANG-BEN-HO-DEP-NHAT-THE-GIOI-5677.html

GIÂY PHÚT CHẠNH LÒNG - Trần Minh Thấu


Trong giây phút tâm tình thầy nhắn gửi
Những yêu thương thắm thiết của lòng tôi
Rằng"mai đây có vật đổi sao dời"
Tình "Thầy-Bạn" không đổi dời gang tấc
Hãy cùng nhau tâm niệm để yêu thương
Để hàng năm hãy về đây họp mặt
Kể cho nhau những mưa nắng cuộc đời
Để sống lại những phút giây niên thiếu
Ôi kỷ niêm,đó là những điều kỳ diệu.

Ghi chú :Bài nầy do anh TMT (1 trong 4 GS đầu tiên của NLS Tây Ninh )viết trong lần họp mặt thứ 15 để tặng các học trò cũ)

Chủ Nhật, 2 tháng 7, 2017

HOSPICE ,Nơi Nghĩ Chân Cuối Đời


Tiến sĩ Cao Thị Lễ, giáo sư trường đại học George Mason nay đã nghỉ hưu, trong một bài nghiên cứu về Hospice với tựa đề ‘An dưỡng cuối đời’ đăng trên tạp chí “Hành chánh Miền Đông” số 18 năm 2013, cho biết:
“Thường có quan niệm sai lạc về Hospice cho rằng Hospice là một nơi vào để chờ ngày ra đi, để bỏ cho chết. Điều đó không đúng. Hospice ngược lại là nơi săn sóc những người bệnh ở vào giai đoạn cuối cùng của cuộc đời, tức là chỉ còn 6 tháng trở lại. Những người này đã bị các bệnh viện từ chối điều trị. Bệnh viện yêu cầu đưa về nhà để lo việc hậu sự. Khi đem về nhà nếu không có Hospice hay dịch vụ Hospice thì con cái phải thay phiên nhau săn sóc, phải mời bác sĩ tới rồi thành ra có nhiều rắc rối, lại gây ra nhiều công việc cho người nhà. Khi có hậu sự người nhà cũng phải tự lo liệu lấy. Các cơ sở Hospice sẽ săn sóc hết, một cách toàn diện, một cách nhân bản, tức là săn sóc về thể xác bằng cách làm bớt đau đớn, săn sóc về tình cảm, an ủi, săn sóc về tâm linh, có đại diện của các tôn giáo đến để nói chuyện, để an ủi. Ngoài việc giúp gia đình khỏi phải chăm sóc 24/24 mà còn giúp gia đình lo về hậu sự nữa.”
Ông Vũ Bá Hoan có mẹ trong chương trình Hospice. Mẹ ông mất cách đây 10 năm lúc bà cụ 99 tuổi. Ông xác nhận:
“Bà cụ tôi vẫn nằm trong viện dưỡng lão nhưng lúc đó, lúc cuối đời, bà cụ sắp sửa đi, bác sĩ biết là chữa không được, nên bác sĩ, y tá của Hospice đến chăm sóc giúp bà cụ ra đi thoải mái, dễ dàng không thấy đau đớn.”
Tuy nhiên, cũng có những người không chấp nhận thực tế là người thân của mình sắp mất với quan niệm là còn nước còn tát, như trường hợp cô Ann Phạm. Bố cô mất lúc hơn 90 tuổi.
“Hospice rất ngạc nhiên, họ nói ông già tôi chịu khoảng một tuần lễ là sẽ chết. Rồi họ cho những người lại kiếm chỗ mai táng nhưng ông già tôi kéo được 2 tháng, chính tay tôi săn sóc ổng. Lần thứ hai tôi đổi công ty khác tôi nghĩ là tốt hơn. Công ty này để người săn sóc ông bố tôi cả đêm ở trong nhà. Tôi mệt quá tôi ngủ. Tôi không hiểu suốt cả đêm đó họ cho uống thuốc gì, có lẽ có chất morphine gì đó. Chỉ có hai ngày ông bố tôi càng yếu, ông bị ho. Rồi sáng đó, họ cho uống thêm một chút nữa thì tim ông ngừng đập.”
Cô Lê Thi, người chăm sóc bệnh nhân trong các Viện Dưỡng Lão và Hospice đã 15 năm nay tại thành phố Charlotte, tiểu bang North Carolina, cho rằng:
“Cái đó là tùy vào mỗi một trường hợp và trong di chúc của ông cụ đó ông muốn cái gì. Tôi biết có nhiều người không muốn sống. Tôi chăm sóc một cụ bị ung thư. Mỗi lần tôi đi vào thay đồ hay thay tã cụ đều nắm tay tôi và nói cụ muốn chết. Cụ nói với tôi rằng tôi không biết cụ đau đớn như thế nào đâu, nhưng người con của cụ được ủy nhiệm toàn quyền quyết định sự chết và sự sống của cụ theo di chúc của cụ. Người con của cụ không muốn cho cụ chết thì chúng tôi phải chăm sóc.”
Hospice cung cấp dịch vụ 24/24, 7 ngày một tuần. Hiện có 3 loại Hospice. Một là chăm sóc tại nhà. Cơ sở Hospice sẽ gởi người đến tận nhà, nhưng trong trường hợp này phải có một người trong gia đình đứng làm người săn sóc chính. Ngoài ra, có một số viện dưỡng lão cũng có khu dành riêng cho Hospice. Một dạng nữa là có những cơ sở Hospice biệt lập, chuyên về Hospice.
Giáo sư Lễ cho biết thêm:
“Thật ra họ không chú trọng đến việc chữa trị, chỉ làm sao cho người bệnh được có một khoảng thời gian thỏa mái cuối đời thôi. Thường thường trong việc chăm sóc có một toán chuyên viên gồm có bác sĩ để theo dõi, để kiểm soát chương trình chăm sóc. Có y tá để chích thuốc, để cho thuốc giảm đau. Có phụ tá lo về vệ sinh cá nhân. Có nhân viên xã hội để khuyến khích, giúp đỡ gia đình tìm các phương tiện tài trợ hay giúp đỡ gia đình trong việc an táng. Có đại diện tôn giáo. Có nhân viên vật lý trị liệu để xoa bóp hay tập cho người bệnh. Có cố vấn về tang lễ để giúp việc tang lễ. Ngoài ra còn các tình nguyện viên để giúp đỡ. Nếu ở nhà thì họ có thể giúp đỡ đi mua sắm, mua thức ăn, làm công việc nhà hay nấu ăn.”
Điều kiện vào Hospice không phân biệt tuổi tác, miễn là có hai bác sĩ chứng nhận là bệnh nhân không còn điều trị được nữa và bệnh viện yêu cầu đem về. Khi bệnh viện từ chối không chữa trị nữa thì công ty bảo hiểm y tế không trả viện phí, do đó phải đem bệnh nhân về nhà. Và khi đem về nhà cũng không sử dụng chương trình chăm sóc tại nhà (home care) được. Nếu có Medicare thì được sử dụng trong 20 ngày. Sau 20 ngày, Medicare không chi trả nữa. Tuy nhiên, nếu vào chương trình Hospice thì Medicare trả.
Giáo sư Lễ giải thích rõ về chi phí Hospice:
“Chi phí của Hospice rất cao, nhưng nếu săn sóc tại nhà thì Medicare đài thọ chi phí, còn Medicaid thì tùy tiểu bang, nhưng đa số tiểu bang có đài thọ. Nhưng nếu tại cơ sở Hospice thì Medicare không trả tiền phòng và tiền ăn, chỉ trả những chuyện khác thôi. Cũng có nhiều công ty bảo hiểm sức khỏe có đài thọ khoảng này. Ngoài ra, các nhân viên xã hội có thể giúp gia đình tìm các nguồn tài trợ khác. Thường thường họ cũng giúp được chớ không phải khó khăn lắm.”
Những người bệnh đến giai đoạn cuối của cuộc đời và chỉ còn sống trong một thời gian ngắn, nếu còn sáng suốt thì tự lựa chọn, hoặc do thân nhân trong gia đình chọn hay ủy nhiệm cho luật sư chọn được chăm sóc Hhospice tại nhà hay trong viện dưỡng lão.
Cô Lê Thi tiếp lời:
“Hospice sẽ đem một cái giường dành cho người sắp mất, còn sống một hai tháng nữa. Đây là một cái giường đặc biệt có thể nâng lên hạ xuống tùy theo trường hợp của từng người. Có những người không thể nằm ngủ được, phải ngủ ngồi vì lưng hay cổ có vấn đề. Hoặc những người ăn bằng ống chuyền vào bụng thì bắt buộc phải ngồi lên để bơm thức ăn vào. Giường bình thường, giường gỗ không sử dụng được. Hospice có thể đem giường đến nhà hoặc viện dưỡng lão. Đó là quyền lựa chọn của mình, người ta không bắt buộc mình. Nếu đầu óc của mình còn minh mẫn hoặc tất cả những gì mình viết trong di chúc thì người ta cứ như vậy, người ta làm theo.”
Thường người ta cho rằng những người vào Hospice hay được chăm sóc Hospice chỉ sống được một thời gian ngắn từ 3 đến 6 tháng, nhưng theo cô Thi, nhiều khi việc này tùy thuộc vào tinh thần của người bệnh:
“Tôi chăm sóc một cụ đó, cụ không ăn được nữa, và Hospice nói cụ chỉ sống được 3 tháng, nhưng mà rồi tui thấy bà sống 2 năm, rất là vui vẻ. Việc này tùy thuộc vào tinh thần của người đó đối diện với hoàn cảnh. Tôi cũng chăm sóc một bà cụ không đi được nữa, bà chỉ nằm một chỗ, nhưng bà vẫn vui vẻ. Tôi hỏi bí quyết nào, cách nào mà tôi thấy lúc nào bà cũng vui vẻ, mặc dù bà không đi được, nhiều khi bà phải chờ đợi để được chăm sóc. Bà nói bà cầu nguyện, bà có Chúa, Chúa biết điều gì tốt nhất cho bà.”
Khái niệm về Hospice được du nhập từ Anh quốc vào Mỹ trong những năm 1970 và phát triển rất nhanh. Theo phúc trình năm 2012 của Tổ chức National Hospice and Palliative Care, có đến 66% bệnh nhân sử dụng Hospice tại nhà và 26,1% nằm trong các cơ sở Hospice. Thống kê này cho thấy cứ ba người Mỹ thì có một người lìa đời qua dịch vụ này.

(Từ VOA)

Lịch sử lên tiếng qua những kẻ điên

FB Nhan Vuong Tri
Có lần sang Đài Loan tìm mãi không ra hiệu thuốc, tôi mới nhận ra là ở Việt Nam mình sao hiệu thuốc lắm thế.
Có cảm tưởng một tình trạng bệnh tật quá mức đang chi phối xã hội.
Bên cạnh những căn bệnh của cơ thể, lại đang phổ biến bệnh tâm thần.
Tra các từ điển Hán Việt thấy chữ điên thường chỉ trạng thái mất trí khôn, cuồng dại, và người ta coi đó là một loại bệnh (khi viết bằng chữ vuông, thì chữ điên có bộ gạch chỉ bệnh tật).
Trong bài này tôi muốn dùng chữ điên để chỉ những tìm tòi đột xuất về tư tưởng.
Bệnh điên loại này thường tới khi xã hội có những đảo lộn lớn, con người không thích ứng kịp.
                                     ***
Giá có ai để công tìm hiểu thêm tình trạng điên dại của nhân loại thời nay và trước tiên những lời bàn về chuyện điên?
Chắc là nhiều ý tưởng hay ho lắm! Một câu ngạn ngữ Hy Lạp vừa được một bạn nào đó dẫn ra trên mạng “Nếu Thượng đế muốn hủy hoại ai đó, thì trước hết, ngài sẽ làm cho kẻ đó hóa điên”.
Ở dạng thông thường của nó, sự điên dại cao cấp có liên quan nhiều tới giới trí thức, những người có đời sống tinh thần khá phức tạp.
Trong bài viết "Vừa khóc vừa cười" Nguyễn Mạnh Tường in trong Giai phẩm mùa thu, tập III 1956, đăng lại trên Văn hóa Nghệ An 4/2011 có đoạn:
“Tôi sợ người trí thức im lặng. Tôi nghi ngờ người trí thức cười. Tôi thương người trí thức khóc. Tôi yêu người trí thức vừa khóc, vừa cười, khóc hôm nay để cười ngày mai, “khóc lên tiếng cười”.
Hơn nửa thế kỷ đã qua, ngày nay loại trí thức mà Nguyễn Mạnh Tường nói ở đây không chừng đã tuyệt chủng. Số lớn chuyển sang dạng bệnh mãn tính, không chết người nhưng làm hỏng người dần dần.
                                          ***
Mẩu chuyện sau đây tôi nghe được hơn chục năm trước: Sau khi Liên xô sụp đổ, có một tiến sĩ ( tiến sĩ thực chứ không phải như ở ta; ở ta gọi loại này là tiến sĩ khoa học) chuyên ngành triết học nhảy lầu tự tử.
Trước đó ông ta vừa bảo vệ thành công một luận văn xuất sắc về chủ nghĩa vô thần trong thế kỷ XX.
Sau khi được giải phóng khỏi chủ nghĩa thực dân, châu Phi trải qua một thời kỳ khủng hoảng về tư tưởng. Họ không biết họ sẽ đi theo hướng nào.
Nhiều người điên xuất hiện.
Một nhà văn Senegan là Semben Ousman đã coi đó là một hiện tượng tích cực. Ông trả lời phỏng vấn một số tạp chí Người Đưa Tin Unesco:
“Xã hội đã bị xé rách. Làng xóm nào cũng xuất hiện những kẻ điên điên khùng khùng. Hắn bị coi là điên vì nói to những điều mà người khác chỉ thì thào.
Cách duy nhất để chung sống với thực tại là người ta phải điên lên một chút.”
Có những tình thế quá bi đát mà người tỉnh táo biết là phải tự khóa mồm lại nếu muốn tồn tại.
Bấy giờ người điên - hoặc cái yếu tố điên sẵn có trong mỗi người - mới đóng vai trò của mình. Ông ta đưa ra những tư tưởng mới vốn được tích tụ từ kinh nghiệm chung của nhân loại..
                     ***
Trong một lần ngồi giúp tôi phân tích một vài vấn đề thời sự, nhà văn Nguyễn Khải buột miệng:
- Nhiều khi lịch sử lại lên tiếng qua những kẻ điên.
Tôi cũng không kịp hỏi cái nghịch lý ấy do Nguyễn Khải vay mượn của người khác nói lại hay tự ông nghĩ ra.
Chỉ nghĩ thêm rằng trước một tình thế bùng nhùng, phải có những người vượt hẳn lên mở đột phá khẩu. Người mở đường ấy có khi rất đơn độc và chịu nhiều tai vạ, kể cả sự chế giễu và ném đá của đám đông. Nhưng sau ông ta sẽ có những người ké tục. Đó là tình trạng thường thấy trong lịch sử nhiều công đồng.

CÁI NÓNG NGÀY HÈ - Thơ Xướng Họa :


Bài Xướng:
Cái Nóng Ngày Hè
Cái nóng Cali nực quá ta
Đau đầu sổ mũi phải nằm nhà
Quê cha hạ bức sông hồ cạn
Đất mẹ hè oi xứ sở xa
Cỏ cháy đồng khô hoa héo úa
Cây cao bóng mát lá vèo qua
Cờ bay trước gió lên phơi phới
Tứ hải giai huynh đệ với ta...
Mai Xuân Thanh
Ngày 24 tháng 06 năm 2017
Bài Họa:
 Hè Cali
 Khí hậu Cali hạp với ta,
Đi đâu cho mệt, quẩn quanh nhà.
Núi đồi rừng thẳm không gần lắm
Bãi biển cát vàng chẳng quá xa.
Sáng sáng trên hoa sương đọng lại,
Chiều chiều trong lá gió vờn qua.
Chim gù nắng hạ quê hương nhớ
Cái thú mơ màng, mộng của ta.
             Mailoc
           6-24-17
Nóng Muốn Thấy Bà

Nực nội thấy bà chẳng một ta,
Nắng thôi muốn chết trước hiên nhà.
Người già quạt gió than trời nóng,
Trẻ nhỏ cởi truồng tắm rạch xa.
Chim chóc êm re không một móng.
Bộ hành vắng ngắt chẳng người qua.
Nắng sao nắng qúa như thiêu đốt,
Nóng muốn thấy bà chẳng một ta !

                                    Đỗ Chiêu Đức
Nắng Ơi !

Nắng ơi hạ giảm nóng giùm ta
Oi bức dù che bộ tới nhà
Cởi áo sô pha nằm quạt mát
Vệ sinh, toilét tắm phòng xa
Gió nồm mát mẻ quê ta đó
Máy lạnh êm ru Mỹ quốc qua
Nực nội ngày hè bia giải khát
Nắng ơi hạ giảm nóng giùm ta !
Mai Xuân Thanh
NÓNG NGÀY HÈ
Họa vui
Nóng trời mệt thở há riêng ta?

Có lẽ nhiều nơi khắp mọi nhà

Phanh rốn xả hơi,hơi xứ lạ

Vén tà chờ gió,gío phương xa

Mong hoài phát oải mà đâu thấy

Đợi mãi sinh điên cũng chẳng qua

Đành kéo dăm lon hầu giải khát.

Nóng trời mệt thở há riêng ta?

Thái Huy

Lời nói thực tế của một nhóm người già


Có một tổ ấm của riêng ta, chưa đến lúc chết, xin nhớ muôn ngàn lần chớ bỏ mất nó đi.

Có một người bạn đời thân thiết, phải cùng đối đãi và chăm sóc tốt cho nhau,

Có một cái thân thể, tự mình phải biết bảo trọng, có một cái tâm thái tốt, tự mình vui sướng!

Chúng ta đã già rồi! Nhưng mà hiện tại sức khoẻ vẫn còn tốt, đầu óc hãy còn minh mẫn, già rồi trông cậy vào ai! Phải phân chia ra nhiều giai đoạn mà nói.

Giai đoạn thứ nhứt
Sau khi đã về hưu, tuổi từ 60 đến 70, sức khoẻ cũng như điều kiện hãy còn tốt. Thích ăn gì thì ăn, thích mặc gì thì cứ mặc, thích chơi đùa gì thì cứ chơi đùa, chẳng nên tự bạc đãi mình, vì những ngày giờ này sẽ không còn là bao lâu nữa, cần phải nắm lấy (cơ hội). Nắm giữ một ít tiền, giữ lại căn nhà, biết tự an bài tốt cho con đường sau cùng của mình.
Tình trạng kính tế của con cái được tốt là của chính chúng, con cái hiếu thuận là phẩm hạnh tốt của chúng. Chúng ta chẳng nên cự tuyệt sự giúp đỡ của con cái, không nên cự tuyệt sự hiếu kính của chúng.
 
Nhưng quan trọng nhứt là phải biết tự nương tựa vào chính mình,  tự an bài tốt cho sinh hoạt của chính chúng ta.

Giai đoạn thứ hai
Qua hết đoạn tuổi bảy mươi (tức ở vào tuổi bát tuần) mà không có bệnh hoạn gì, cuộc sống hãy còn được tự do, đó là không có những vấn đề gì lớn xảy ra, nhưng phải nên nhớ rằng mình đúng là đã già rồi, thể lực và tinh lực sẽ không còn tốt nữa, các phản ứng tự nhiên của mình cũng sẽ từ từ xấu đi.

Nên ăn cơm chậm lại để đề phòng mắc nghẹn; đi đứng cần chậm lại để đề phòng bị té ngã.

Chẳng nên tranh hơn người, cần biết tự chăm sóc cho chính bản thân mình!

Đừng nên đi "quán xuyến" việc này việc kia, lo lắng sinh hoạt của con cái. Có người còn đi giữ cháu nội cháu ngoại nữa.

Cần phải biết "ích kỷ" một chút để, tự chăm sóc, trông coi chính mình.

Mọi việc phải biết để cho nó hoà theo tự nhiên, phải làm tí công việc quét dọn rác, phải biết cố gắng giữ gìn cho cái trạng thái sức khoẻ của mình được lâu dài hơn.

Để cho cái năng lực tự chủ về cuộc sống của mình có thể kéo dài thêm, không phải nhờ vào sự chăm sóc của người khác, thì có phải là tốt hơn không?

Giai đoạn thứ ba
Sức khoẻ đã suy yếu rồi, phải cần đến người giúp chăm sóc cho mình, việc này nhất định phải được chuẩn bị từ trước, tuyệt đại đa số con người ít ai tránh khỏi được cái cửa ải này.

Phải biết điều chỉnh tốt cho lòng mình, phải biết thích ứng với hoàn cảnh, sinh lão bịnh tử, với cái Tử là cái việc thường tình của đời người.

Ta cứ thản nhiên mà đối diện với nó, vì đó là cái đoạn cuối của đời người, chẳng có gì mà phải sợ nó, đã có chuẩn bị trước rồi, thì chẳng có chi mà cảm thấy phải khó chịu.

Hoặc là vào viện dưỡng lão, hoặc là mướn người đến nhà trông coi chăm sóc cho mình, lượng sức lượng tình mà làm, nhất định là phải có biện pháp.

Nguyên tắc là chẳng nên "làm khổ" con cái của mình, đừng để con cái mang nặng cái tâm lý không tốt, làm thêm nhiều công việc nhà, gánh nặng thêm sự tốn hao tài chánh hạn hẹp của gia đình.

Tự mình phải biết khắc phục thêm một chút, cái cuộc đời nầy của mình, cái gì khổ, cái gì khó khăn cũng đã qua rồi, hãy tin tưởng rằng cái đoạn đường nhân sinh cuối cùng cũng sẽ dễ dàng mà bước qua.


Giai đoạn thứ tư

Đầu óc ta minh mẫn, bệnh tật đeo mang không cách nào thoát khỏi, lúc mà cái phẩm chất của sinh mạng đến điểm tệ hại nhất, phải biết dám đối diện với cái chết, cương quyết không để người nhà phải lao khổ tái cứu sinh, không để bà con thân hữu phải chịu hứng chịu những hao tốn vô ích.
"Già rồi" trông cậy vào ai? Chính mình, chính mình, lại vẫn là chính mình.

Già rồi thì phải làm sao?
Tại sao lại có cái ý nghĩ nầy, đó là do bởi tôi luôn nhận thấy, người già trên 80, không cần phải hạn chế đồ ăn của họ phải thanh đạm, cũng không cần phải giảm cân, ăn được là quan trọng nhứt

Muốn ăn gì thì cứ ăn, có thể cho là ăn được những món ngon của thế gian nầy, để cho cuộc sống càng thêm vui sướng và thích thú. Hạn chế người già không được làm cái nầy, ăn cái kia là đi ngược lại cái nhân tính của con người, mà lại cũng chẳng có gì gọi là căn cứ khoa học cả.
Trên thực tế, càng ngày càng có nhiều hiển thị chứng cứ của khoa học là, người già cần ăn ngon thêm một chút, cần mập thêm một tí, để cho cơ thể họ có thêm năng lực để đối kháng bệnh tật, đối kháng tính trầm cảm.
Tôi mong ước là, các cụ lão niên đều có thể hưởng thụ được sự tốt đẹp của đoạn cuối con đường nhân sinh của chính mình, mà không phải lưu lại bất cứ một điều gì hối tiếc.
Có thể cũng đừng kỳ vọng chờ đợi để lại cho thế hệ kế tiếp.

Lời kết luận:

Câu nói đúng của tục ngữ: "biết lo về tài chánh thì không nghèo, có kế hoạch thì không rối rắm, có chuẩn bị thì không bận rộn". Chúng ta với tư cách là lão niên "dự bị quân" đã có ý tốt chuẩn bị hay chưa?

Chỉ cần sự việc chưa xảy ra, phải có chuẩn bị cho tốt, sau nầy sẽ khỏi phải lo lắng cho cuộc sống ở tuổi xế chiều.

Thứ nhất: Lão Kiện

Sự chuẩn bị trước tiên là cái khả năng làm cho sức khỏe tốt ở tuổi già, ngày thường cần chú ý đến "tam dưỡng":
1-ăn uống dinh dưỡng,
2-chú trọng bảo dưỡng,
3-phải biết tu dưỡng.
Thứ hai: Lão Cư
a/- Đối với sự việc cùng con cháu ở chung, phải rán nhẫn nhịn bằng cách im hơi lặng tiếng trong cuộc sống, chi bằng
b/- Vui sống hưởng thụ với cuộc sống đơn lẻ độc thân, bất luận là trong thành phố hay khu ngoại ô, những nơi thích hợp cho chính bản thân mình, đồng thời là nơi có những quán ăn gần nhà mà mình ưa thích nhứt.

Thứ ba: Lão Bổn

- Đã nuôi dưỡng được con cái, mà không thể có cách nào để dưỡng già. Là cha mẹ của người ta thì phải nhớ biết tự lập tự cường, chưa vào trong quan tài thì đừng bao giờ chia gia sản.

Thứ tư: Lão Hữu

- Có được một người bạn tốt, người hảo hữu cùng ăn chung và người bạn đời đều quan trọng như nhau, bình thường cần phải biết kết rộng thiện duyên, nhận thức nhiều về các loại bằng hữu, là để hưởng thụ được cái bí quyết của nhân sinh.
Nói tóm lại, dù bạn là một trường thọ lão ông hay lão phụ, cuối cùng, bạn cũng chỉ là một con người.
Cái câu nói nầy thật không bi thiết chút nào, lại cũng không có gì phải lo sợ, hoàn toàn do bạn tự an bài cách sống như thế nào, để coi bạn có hay không có cái tâm lý thành thục, có yêu thích cái gì đó thì rất đáng để bạn trực tiếp đi làm.
Có được cái sức khoẻ tốt hay hạnh phúc, cũng đừng hy vọng để lại cho con cái.
Các lão bằng hữu ơi, cần phải ghi nhớ là chúng ta đều là những con người của cái thế hệ cuối cùng hiếu thuận với cha mẹ, lại cũng là những con người của cái thế hệ thứ nhất bị con cái bỏ rơi.

Xin đừng có "nhân tại thiên đàng, tiền tại ngân hàng", cái gọi là "một mình rất buồn tẻ", "già rồi mà chẳng có ai phục dịch", những tín hiệu phiến diện v.v và v.v... đã là những câu nói lỗi thời từ lâu rồi.
Hãy nhận thức cách rõ ràng là: tiền tài, giàu sang chỉ là những số tự mà thôi, danh lợi cũng chỉ là một đoản kỳ tạm hư vinh, cuộc sống mới đúng là cái toàn diện của đời người,

Hãy là cái người "vui sống hưởng thụ cái cảnh già độc thân", thì cuộc đời mình sẽ có những mùa Xuân rực rỡ trở lại, với chính mình, điều kiện là: thân thể cường tráng, có tiền, có thì giờ, có bạn bè, lại cũng có cái không gian chuyên thuộc của riêng mình.

Có đủ sức độc lập tự chủ, có được cái lạc thú nhân sinh, chắc chắn là tự mình cung cấp cho mình cái công đức tối đại vậy.
 
Tác giả - không rõ tính danh.
(T.L.Phát chuyển)

Giáo sư của ĐH London: ‘Cho đến giờ, thứ bẩn nhất vẫn là miếng rửa chén’

Miếng rửa chén chỉ là một vật dụng nhỏ và ít được quan tâm, nhưng lại tiềm ẩn rất nhiều mối nguy hiểm đối với sức khỏe gia đình. Thường xuyên ẩm ướt và tiếp xúc với đủ loại đồ ăn sống, chín trước và sau bữa ăn… đây chính là môi trường lý tưởng để các loại vi khuẩn gây bệnh phát triển.
(ảnh: Internet)
(ảnh: Internet)
Vì mắt thường nhìn không thấy các vi trùng này, nên khi thấy chén bát nồi niêu được rửa sạch bóng rồi, ai cũng đinh ninh là đã an toàn. Thực ra, rất có thể chúng ta khiến mầm bệnh lây nhiễm khắp nơi thông qua miếng rửa chén mà không hay.

Phát hiện đáng kinh ngạc

Tiến sĩ Charles Gerba, một nhà vi sinh vật học tại Đại học Arizona, Mỹ, đã khẳng định nhà bếp chính là “chiến trường chính về chiến tranh vi trùng” với mức độ cao đáng kể của các loại vi khuẩn có khả năng gây bệnh. Ông và đồng nghiệp phân tích, thấy có khoảng 10 triệu vi khuẩn trên 2,54 cm2, trong khi chỉ có khoảng trung bình 50 vi khuẩn trên 2,54 cm2 bồn cầu.
Nói cách khác, miếng rửa chén bẩn gấp 200.000 lần bồn cầu.
Ngoài ra, bạn có biết vi khuẩn phát triển và phân chia mỗi 20 phút? Một tế bào mầm duy nhất có thể trở thành hơn 8 triệu tế bào trong vòng chưa đầy 24 giờ.
Một số nghiên cứu khác cũng cho kết quả tương tự. Cụ thể, theo giáo sư Hugh Pennington, một trong những nhà vi sinh vật học hàng đầu của Anh, một trong những loại vi khuẩn gây hại nhất đối với sức khỏe con người là Campylobacter. Vi khuẩn này vốn có nguồn gốc từ gia cầm. Người ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn Campylobacter thường xuất hiện tiêu chảy (có thể có màu), nôn… Người ta cũng tìm thấy mối liên hệ giữa sự có mặt của vi khuẩn này và hội chứng Guillain-Barre – đặc trưng bởi liệt vận động kèm mất phản xạ gân xương tiến triển nặng dần, với một tỷ lệ bị rối loạn cảm giác. Trong hầu hết các trường hợp mắc Guillain-Barre, tình trạng bệnh sẽ thuyên giảm hoặc khỏi hẳn nhưng việc hồi phục có thể mất nhiều tuần, nhiều tháng hoặc nhiều năm.
Do vậy, nếu không có những biện pháp vệ sinh đúng đắn thì miếng rửa chén/bát chính là con đường tiếp tay cho vi khuẩn lây lan khi các nơi.
Giáo sư John Oxford, một chuyên gia vi-rút học tại Đại học London đồng thời là Chủ tịch Hội Vệ sinh, một cơ quan chuyên so sánh các tiêu chuẩn vệ sinh trên khắp thế giới, nói rằng:
“Cho đến giờ, thứ bẩn nhất vẫn là miếng rửa chén.”
Hàng ngày khi rửa chén/bát, sẽ có rất nhiều mẩu thức ăn thừa và các chất bẩn khác vướng vào miếng rửa. Theo thời gian, khi chúng ta càng sử dụng miếng rửa chén nhiều mà không vệ sinh sạch sẽ, thì đây chính là ổ mầm bệnh rất nguy hiểm. Vì vi khuẩn sẽ sinh sôi, nảy nở hàng triệu lần trong miếng rửa chén khi để qua đêm, ngày hôm sau chúng sẽ bám lại trên bề mặt các đồ vật được rửa.
Nhiều người dùng miếng rửa chén để lau chùi bồn rửa, mặt bếp, mặt bàn ăn và những bề mặt khác trong nhà, thì mức độ nguy hiểm sẽ lại càng gia tăng gấp nhiều lần. Các loại vi khuẩn thường gây ngộ độc như E.coli, tụ cầu khuẩn, salmonella (gây bệnh đường ruột)… có trong miếng rửa chén sẽ có điều kiện lan rộng và nhiễm vào đồ ăn, thức uống thông qua trung gian là các vật dụng nhà bếp (chén bát, nồi niêu, xoong chảo, muỗng, đũa…). Kết quả là sức khoẻ của các thành viên trong gia đình sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Đối với trẻ nhỏ và người già, hệ thống miễn dịch yếu và rất nhạy cảm nên sẽ dễ bị vi khuẩn tấn công gây bệnh.
Một câu hỏi được đặt ra là: bao nhiêu vi khuẩn mới có thể khiến một người bị bệnh? Đến nay vẫn chưa ai có thể đưa ra câu trả lời chính xác cho câu hỏi này. Thậm chí, ngay cả Cơ quan quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cũng không thể cung cấp một con số chính xác. Kết luận thông thường là càng nhiều vi khuẩn trong cơ thể thì càng nhiều khả năng gây bệnh cho con người. Đối với một số người, chỉ cần khoảng 10 con vi khuẩn tấn công là đã có thể bị bệnh, còn đối với một số người khác thì có thể phải hàng triệu con vi khuẩn mới làm họ đổ bệnh.

Một số gợi ý giúp sử dụng miếng rửa chén đúng cách

(ảnh: f1online.de)
(ảnh: f1online.de)
1. Rửa sạch tất cả chất bẩn bám trên miếng rửa chén và vắt thật khô sau mỗi lần sử dụng.
2. Không sử dụng chung miếng rửa chén với miếng rửa dao, thớt; đặc biệt là dao thớt dùng cắt thịt, cá.
3. Không nên sử dụng miếng rửa chén vào các mục đích tẩy rửa khác như lau bề mặt bếp, rửa bồn rửa chén…
4. Đồ đựng các loại miếng rửa chén phải để riêng biệt, và luôn giữ vệ sinh sạch sẽ. (Đó có thể là 1 hộp đựng miếng rửa chén bằng nhựa, inox hoặc sứ tuỳ theo sự lựa chọn của bạn).
5. Vệ sinh miếng rửa chén bằng cách ngâm vào nước sôi, thêm nửa cốc giấm trắng và ba muỗng canh muối. Sau đó rửa sạch lại bằng nước ấm.
6. Làm ướt và cho miếng rửa chén vào lò vi sóng. Bật lò ở nhiệt độ cao trong vòng hai phút để loại bỏ các vi khuẩn.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ đã từng đề xuất các bà nội trợ nên để miếng rửa chén vào lò vi sóng 30 giây mỗi ngày để loại bỏ gần 99 phần trăm các loại vi khuẩn. Tuy nhiên, lưu ý là không được cho miếng rửa chén có kim loại vào lò.
7. Thường xuyên thay miếng rửa chén thay vì phải đợi đến khi nó bị mục nát. Hãy mua sẵn một lô miếng rửa chén trong siêu thị và sử dụng dần.
8. Làm sạch và khử trùng các bề mặt bếp với thuốc xịt diệt khuẩn chuyên dụng (được bày bán trong các siêu thị) và khăn lau. Tuy nhiên, chúng ta cũng không nên lạm dụng việc sử dụng các chất này thường xuyên. Có thể dùng dấm ăn để làm việc này.
9. Ngoài ra, rửa chén bằng nước ấm sẽ sạch và an toàn hơn (nếu gia đình nào có điều kiện trang bị vòi nước nóng lạnh).
Ngoài ra, cũng cần lưu ý và cân nhắc khi chọn sử dụng nước rửa chén. Các loại nước rửa chén tự chế, không nhãn mác được bày bán lan tràn trên thị trường hiện nay đều được pha chế từ những hoá chất không rõ nguồn gốc.
Theo các chuyên gia về hóa học, y tế, thành phần chủ yếu trong các loại nước rửa chén này dùng kiềm, các chất phụ gia không kiểm định, không được phép lưu hành, phẩm màu công nghiệp nhập từ Trung Quốc… Nên sử dụng các loại nước rửa chén có thương hiệu, được đăng ký tiêu chuẩn chất lượng và được phép lưu hành trên thị trường, để đảm bảo an toàn cho gia đình.
Cuối cùng, chúng ta cũng nên rửa tay sạch sau khi rửa chén để đảm bảo vệ sinh an toàn khi chế biến thực phẩm.
Thường xuyên chú ý đến việc giữ vệ sinh cho miếng rửa chén sẽ giúp hạn chế sự lây lan của vi khuẩn trong nhà, góp phần bảo vệ sức khỏe gia đình một cách hữu hiệu và ít tốn kém nhất. Mong rằng, tất cả chúng ta sẽ cùng lưu tâm đến vấn đề tuy nhỏ nhưng lại rất quan trọng trong đời sống hàng ngày của mỗi gia đình.
Mộc Lan
Giáo sư của ĐH London: ‘Cho đến giờ, thứ bẩn nhất vẫn là miếng rửa chén

Kính Mời Đọc: LÃNG ĐÃNG THU VỀ -Thơ Songquang và Thơ Họa

  LÃNG ĐÃNG THU VỀ …   Lãng đãng thu sang đất khách rồi! Lá vừa đổi sắc khắp muôn nơi Lờ mờ sương phủ trên cây cỏ Loáng thoáng mây giăng giữ...