VỀ ĐÂY -Thơ Võ Ngô và Thơ Họa

VỀ ĐÂY

Về đây tắm lại dòng sông
Nghe như nước mát thấm lòng ly hương
Về đây tìm lại nơi thương
Bấy lâu bỏ lại trên đường viễn du

Về đây tìm chỗ luyến lưu
Giấu trong đôi mắt ưu tư mỗi ngày
Về đây ngắm lá me bay
Nhìn hoa phượng nở trải dầy trên sân

Về đây lối cũ qua chân
Hương xưa đọng mũi bâng khuâng mắt người
Về đây để nhớ lại thời
Cắm câu giăng lưới quãng đời tuổi thơ

Về đây chân bước bơ vơ
Những bè bạn cũ bây giờ ở đâu
Về đây vọng tiếng đàn bầu
Gợi lên đôi mắt thương sầu đăm chiêu

Về đây theo trẻ thả diều
Đợi khi có gió lúc chiều không mưa
Dấu buồn còn đọng đường xưa
Níu thương dư ảnh đong đưa xứ người.

2026-07- 10
Võ Ngô


Thơ Họa:


TÌM ĐÂU …?

Tìm đâu….hình bóng con sông
Của làng quê Mẹ dặn lòng ( khi) tha hương
Tìm đâu….vóc dáng người thương
Từ lâu vẫn nhớ trên đường lãng du

Tìm đâu….giây phút trú lưu
Của ngày tạm biệt suy tư từng ngày
Tìm đâu….nhặt cánh phượng bay
Mỗi mùa hạ đến trổ đầy ngoài sân

Tìm đâu….đường đã mòn chân
Đi qua trường học lâng lâng hồn người
Tìm đâu….kỷ niệm một thời
Thả diều, bắt dế dòng đời ấu thơ

Tìm đâu…ngày nghĩ vu vơ…
Người em xóm cũ bây giờ nơi đâu ?!
Tìm đâu…tiếng nhạc ong bầu
Bỏ vô chai hát khúc sầu dụ chiêu

Tìm đâu…khúc nhạc sáo diều
Dây căng khi gió những chiều chẳng mưa
Tìm đâu đường cũ lối xưa
Cùng em đi học đón đưa chân người!

Songquang
20260711

CHUYỆN MỘT DÒNG SÔNG.

Chuyện buồn về một dòng sông
Ai đem chia cắt giữa lòng quê hương
Đôi bờ gánh chịu đau thương
Tình thâm ly tán lên đường tha du

Bôn ba tìm chốn trú lưu
Cháo rau đỡ đói sầu tư bao ngày
Mịt mù khói lửa đạn bay
Lòng càng hoảng sợ xác dầy bãi, sân

Lạc loài nên ngại bước chân
Tâm tư sầu não buồn khuâng dạ người
Khi nao êm ấm một thời
Bây giờ ly loạn xa đời ngây thơ

Bạn bè cũng cảnh chơ vơ
Bặt tăm chẳng biết nay giờ ngụ đâu?
Đêm nằm nghe tiếng đờn Bầu
Càng thêm day dứt tâm sầu hồn chiêu

Nhớ thời cắp sách chơi diều
Vui đùa té nước mỗi chiều tắm mưa
Nay về thăm lại sông xưa
Trăng vàng chào đón chân đưa tìm người.

LAN.
(12/07/2026).


VỀ XƯA

Về xưa rảo bước ven sông
Thơm mùa lúa chín ngát lòng tẩm hương
Về xưa gặp lại thân thương
Trẻ thơ rống rắn khắp đường ngao du

Về xưa ký ức hằng lưu
Ngời trong ánh mắt vô tư tháng ngày
Về xưa giấy xếp tàu bay
Bồng bềnh cánh liệng vui đầy khoảnh sân

Về xưa trần trụi đôi chân
Cờ lau trận giả vọng ngân tiếng cười
Về xưa nhặt tuổi thiếu thời
Hoa niên rạng rỡ mộng đời nên thơ

Về xưa góp chuyện vẩn vơ
Đường xuân hoa bướm mãi chờ đẩu đâu
Về xưa cọng bí, dây bầu
Chung giàn nương tựa quên sầu quạnh liêu

Về xưa lộng vút cánh diều
Trời cao thỏa lượn nắng chiều đuổi mưa
Về xưa sống lại muôn xưa
Hồn nhiên tuổi bé đón đưa bước người

Lý Đức Quỳnh
12/7/2026

                    VỀ ĐÂU 

                       

  Hỏi người trước ngã ba sông

  Có nghe sóng nổi  trong lòng tha hương

  Về đâu để thấy nhớ thương

  Khi tâm tư vẫn trải đường phiêu du

                     

  Bài thơ lục bát luân lưu

  Hôm qua xếp lại riêng tư từng ngày 

  Về đâu khói lửa ngừng bay

  Để đàn bươm bướm lượn đầy góc sân

                        

  Hỏi thầm đã muốn dừng chân

  Hay còn một chút phân vân đợi người

  Chỉ e vạt áo lỗi thời

  Về đâu tìm lại quãng đời ấu thơ

                      

  Câu hò thấp thoáng vẩn vơ

  Không sao tan được những giờ buồn đâu

  Về chưa ngó rặng trâm bầu 

  Đã vàng võ nắng đọng sầu hoang chiêu

                      

   Thôi trông mờ nhạt sắc diều 

   Từ khi giông hạn đốt chiều gọi mưa

   Về đâu quê cũ đã xưa

   Đã bàng bạc mộng xa đưa xót người…

                     

  Rancho Palos Verdes.   12 - 7 - 2026

            CAO MỴ NHÂN 

KÍNH HỌA:  CÒN ĐÂU?...

Gió Thu thổi nhẹ trên sông

Bao năm xa cách ngóng về quê hương.

Mái nhà xưa có người thương

Bặt vô âm tín từ ngày chu du...

Tì̀m người mất dấu trú lưu

Nỗi buồn sâu thẳm tì̀m Em suốt ngày

Còn đâu?...Chỉ thấy lá bay

Lá Thu rơi rụng ngập đầy ngoài sân

Không còn nghe thấy dấu chân

Em yêu đâu mất ...Ngẩn ngơ lặng người.

Còn đâu.?... Cái tuổi xuân thời

Thương nhau say đắm khoảng trời tuổi thơ

Giờ đây lạc bước trơ vơ

Em ơi, Em hởi...Bây giờ ở đâu?...

Làm sao nghe lại đàn bầu

Tỉ tê tiếng nhạc thãm sầu đâm chiêu

Còn đâu đi dạo những chiều

Nắm tay lặng lẽ Anh dì̀u trong mưa

Cuộc tì̀nh thơ mộng ngày xưa

Nhớ thương hì̀nh bóng Em sang xứ người.

Mỹ Nga, 12/07/2026  ÂL,29/05/ Bính Ngọ

DÒNG SÔNG PHỐ CỔ (*)

Mỗi lần qua một dòng sông

Tôi thường cảm nhận nỗi lòng tha hương

Sông Hoài, dòng chảy thân thương

Dọc khu phố cổ, con đường thản du

Hội An kỷ niệm hoài lưu

Khắc ghi tình cảm, tâm tư tháng ngày

Mỗi chiều trời chuyển mây bay

Xạc xào lá đổ đong đầy mặt sân

Chùa Cầu thơ thẩn bước chân

Ưu tư phố cổ phân vân gót người

Faifo nhộn nhịp một thời

Giao thương sầm uất, cuộc đời nên thơ

Chạnh lòng suy nghĩ vu vơ

Một thời hưng thịnh nay giờ còn đâu

Ngày xưa tráng lệ dãy lầu

Bây giờ cũ kỹ, ưu sầu hắt hiu

  Hàng cây bóng ngả liêu xiêu

Ngọn cành tơi tả những chiều gió mưa

Chiều nay chợt nhớ nơi xưa

Một thời êm ấm dệt mơ cùng người.

Sông Thu

( 13/07/2026 )

(*) Thành phố Hội An thuộc tỉnh Quảng Nam có khu phố cổ nằm dọc con sông Hoài thơ mộng. Cuối phố, ngang qua một nhánh sông, có một chiếc cầu cổ lợp mái ngói  gọi là Chùa Cầu.

Thành phố Hội An ngày xưa tên gọi FAIFO, là một thành phố cảng giao thương sầm uất với nước ngoài, nay chỉ còn là địa điểm du lịch hoài cổ.

Ngày xưa, khi mới lập gia đình và ra làm việc, gia đình nhỏ của Sông Thu sinh sống ngay gần khu phố cổ Hội An.

HỒN QUÊ

An vui gạo chợ nước sông (*)

Bón cho lúa chín nương đồng ngát hương.

Khói tranh mái rạ thân thương,

Vẫn hằng nhắc nhở cội nguồn phần du.

Đi xa những muốn hồi lưu (*)

Giữ gìn kỷ niệm nâng niu đêm ngày

Được về vội chạy như bay,

Mừng vui thấy thóc phơi đầy ngoài sân.

Nắng hè dũi lúa phỏng chân,

Thóc rê phấn ngứa râm ran khắp người.

Ơn trời mưa nắng gặp thời,

Được mùa, tíu tít tiếng cười trẻ thơ.

Nhìn kho chứa thóc, xơ vơ (1)

Tiền vào rủng rỉnh ai ngờ, dè đâu!

Gieo thêm hạt giống lúa bầu, (2)

Ấm no treo bức tranh dầu trâu chiêu. (3)

Làm ăn bỗng phất như diều,

Ơn Trời đổ xuống khắp miền như mưa. 

Hồn quê ấp ủ ngàn xưa

Chất bao tình nghĩa chẳng thưa lòng người.

Đỗ Quang Vinh 

phụng họa

12-7-2026

(*) thành ngữ “gạo chợ nước sông": miêu tả cảnh sống tự tại, phóng khoáng, không lo lắng về miếng ăn (gạo mua ở chợ) vànước uống (lấy từ sông)

.(*) phần du = Tên hai thứ cây: cây phần và cây du thường trồng ở đầu làng nên hai chữ phần du dùng để chỉ chỗ quê hương

(*) quay trở lại, đi chuyển về chỗ cũ

(1) xơ vơ= choáng váng

(2) Giống lúa bầu= một giống lúa cũ, có thể chịu phèn, cho gạo màu đỏ, thường được trồng ở các vùng ruộng trũng

(3) Trâu chiêu => Trâu phong thủy là vật phẩm phong thủy có công dụng rất lớn đối với vận thế, tài lộc cũng như phúc khí của con người. Trâu là loài vật có tính cách hiền hòa, làm việc chăm chỉ, chẳng nề hà gian khổ, là biểu tượng của sự an lành, no đủ. Trâu trong 12 con giáp là Sửu, trong sơ đồ bát quái là quẻ khôn, chủ về đất đai, mang đến sự thịnh vượng, bền vững.

XA CHỐN CŨ -Thơ Phượng Hồng và Thơ Họa

XA CHỐN CŨ ,

Trăng còn e ấp nấp sau mây
Cái thuở mười lăm biến động đầy
Mắt biếc như hồ thu lấp lánh
Môi hồng tựa búp nụ hây hây !
Một thời ấp ủ tình non nớt
Đôi lúc sầu lo số …mỏng dày …
Gió đã xua mây xa chốn cũ
Trăng giờ hờ hững , mặc vần xoay !

PHƯỢNG HỒNG


Thơ Họa:


TUỔI MỘNG

Tuổi mộng như diều vút cánh mây
Tin yêu, nhựa sống mãi đong đầy
Lời tình ủ đượm, môi hồng thắm
Lửa ái nhen nồng, má đỏ hây
Huyết quản, không sôi trào uất nghẹn
Con tim, chẳng quặn thắt vò dày
Thanh xuân tuyệt diễm, đời giông tố
Chong chóng phũ phàng mặc gió xoay

Lý Đức Quỳnh

11/7/2026

KÍNH HỌA: MỘNG VÀNG SAY GIẤC.

Mộng vàng say giấc đến tầng mây...
Một thuở vàng son tình cảm đầy.
Chan chứa ước mơ mì̀nh hạnh phúc,
Môi hồng má thắm mắt thơ ngây.
Bao niềm tơ tưởng tương lai sáng,
Khi tỉnh giấc nồng sao đắng cay...
Tóc bạc theo Đông sầu lạnh giá,
Buồn thương số phận mãi dần xoay...

Mỹ Nga, 11/07/2026 ÂL,28/05/ Bính Ngọ.


DUYÊN TRỜI ĐỊNH

Mái tóc bồng bềnh tựa áng mây
Tuổi xuân phơi phới mộng căng đầy
Làn da mơn mởn màu hồng ửng
Môi má nồng nàn sắc đỏ hây
Em sánh tiên nga trần nghiệp nặng
Ta là tục khách phước duyên dày
Bên nhau đắm đuối quên trời đất
Mặc tháng ngày dài mãi chuyển xoay.

Sông Thu
( 11/07/2026 )

 TUỔI  TRĂNG TRÒN

Thì mãn trăng tròn lộng gió mây.

Nàng như Tiên Nữ mộng xuân đầy!

Bờ vai tóc xỏa, ...hồng da thắm,

Bầu ngọc hương chòa, ...đỏ má hây!

Kết cỏ ngậm vành tình gắn bó,

Ninh sơn thệ hải nghĩa cao dầy!

Lương duyên bền chặt tràn si đắm,

Xê dịch -  chi nề  trái đất xoay?!

                      Nguyễn Huy Khôi

                             11-7-2926

MƯỢN RƯỢU TÌM QUÊN .

Rượu,mồi đã sẵn ở bàn mây

Ta tự chuốc ta, cứ cạn đầy 

Chén tạc luân hồi,mày đỏ ửng 

Ly thù lai khứ, mặt gay hây

Uống cho khỏi nhớ loài môi mỏng

Uống để quên đi lũ mặt dày 

Say xỉn mà tâm không vẩn đục 

Còn hơn tỉnh táo cúi lòn xoay.

LAN.

(11/07/2026).

DUYÊN MAI TRÚC

Tuổi chớm trăng tròn má thắm hây

Long lanh mắt phượng mộng vơi đầy

Dung nhan tuyệt diễm xanh mài liễu

Dáng vẻ trang đài mượt tóc mây

Yểu điệu giai nhân tăng cốt cách 

Hiên ngang quân tử bỏ công dày

Nâng niu hạnh phúc duyên mai trúc

Giữ mãi chung tình chẳng trở xoay

Hưng Quốc 

Texas 7-11-2026

BẠC KIẾP HỒNG NHAN

Định mệnh nên duyên phận gió mây,

Kết thân tri kỷ phúc tràn đầy.

Hân hoan rạng rỡ môi hồng thắm,

Phấn khởi tươi cười má đỏ hây.

Thuở ấy như hàng tơ lụa mỏng,

Bây giờ tựa tấm vải gai dày.

Thôi thì phó mặc cho phần số!

Bạc kiếp hổng nhan trời đất xoay!

Đỗ Quang Vinh

phụng họa 

11-7-2026

Kính Mời Đoc Và Họa :THUỞ MỘNG MƠ "- Thơ Hồ Nguyễn

 THUỞ MỘNG MƠ

Ngày xưa em dáng dấp ngây thơ,
Má thắm môi xinh lắm kẻ chờ,
Dạ ước mơ thầm mong kết chỉ,
Lòng thương đắm đuối mộng se tơ.
Chim trời vỗ cánh trơ buông xuống,
Nhạn thả thân trầm lê lết quơ.
Lẩn thẩn bên bờ lao ngắm nghía,
Hồn ai tê tái lạc tim đờ.
                 *

Mấy chục năm rồi vẫn bến mơ!
HỒ NGUYỄN (08-7-2026)

Thơ Họa :

 

TÌNH ĐƠN PHƯƠNG

Em mang dáng dấp một nàng thơ

Lộng lẫy, kiêu sa lắm kẻ chờ

Ánh mắt long lanh màu sóng nước

Làn da nà nuột sắc nhung tơ

Thư sinh tay trắng nào mơ với

Thân phận kiếp nghèo chẳng dám quơ

Đành phải từ xa len lén ngắm

Đêm về trằn trọc, dạ ngây đờ.

Sông Thu

( 10/07/2026 )

 TUỔI HỒN NHIÊN.

Nhớ lắm những ngày,thuở tuổi thơ 

Rong chơi để mẹ phải cơm chờ 

Ngóng trông suốt sáng lòng buồn bực 

Mong đợi cả trưa dạ đẫn đờ

Bình thản nô đùa ca vớ vẩn 

Vô tư nghịch ngợm nói bâng quơ 

Giờ ngồi ôn lại thời xưa ấy 

Ngây dại khù khờ rối rắm tơ.

LAN.

(10/07/2026).

TRÁCH ÔNG XANH

Quen Nàng tự thuở tuổi ngây thơ,

Mắt cháy trong nhau lửa hẹn chờ!

Khát bỏng mỏi mong se mối kén,

Si đằm mộng ước kết duyên tơ!

Xa thì nồng đượm hồn xao xuyến,

Gần lại thẹn thò mặt "tỉnh quơ"...

Trời chả thương cho ngày Kiệu Đuốc

Đành đem sầu tủi liệm thân đờ!

                            Nguyễn Huy Khôi

                                   10-7-2026

KÍNH HỌA : THẦM TIẾC MỘT THỜI.

Cứ mổi đêm Rằm đón Nguyệt thơ
Chiều vàng nhạt nắng lại mong chờ
Cây xanh khuất dạng trong đêm tối
Ngắm cảnh Trăng lên nhẹ phím tơ...
réo rắc cung đàn sầu vạn cổ
Đau niềm u uất nhớ bâng quơ...
Hát ru điệp khúc tình xa mãi
Thầm tiếc một thời tuổi mộng mơ...
Mỹ Nga, 10/07/2026 ÂL,27/05/ Bính Ngọ,

MỘNG MỊ
Em dáng xinh nồng đẹp tuổi thơ,
Bao nhiêu thanh tú ngẩn ngơ chờ.
Mộng trầm tư tưởng se neo chỉ,
Ước vọng ngụp chìm kết nối tơ.
Thờ thẩn ngắm môi tươi mắt thắm,
Bâng khuâng ngó bưởi nhú trơ quơ.
Mơ thầm lại thấy thương cho khách,
Lạc chốn trần ai trí đẩn đờ.
*
Giống tợ kẻ mù mịt ngẩn ngơ!
JULIE DUNG TRƯƠNG (11-7-2026)

TUỔI Ô MAI

Nhớ thời “Lưu Bút” tập làm thơ

Chữ nghĩa văn chương ý cứng đờ

Gởi chút tâm tư hầu gặp lại

Tặng thêm tình cảm để mong chờ

Em như công chúa xinh vườn uyển 

Nàng tựa nữ thần mượt suối tơ

Gói ghém câu từ trao chuốt tả

Thế mà đụng mặt nói bâng quơ

Hưng Quốc 

Texas 7-10-2026

"Stress" - by Bs Đỗ Hồng Ngọc / Trần Văn Giang (ghi lại).

 Không có “Stress” có lẽ con người cũng không thể tồn tại. Thế nhưng, đến một lúc nào đó khi đã vượt quá sức chịu đựng thì con người cũng… không thể tồn tại; bởi chính “stress” gây ra nhiều thứ bệnh về thể chất và tâm thần, nên rất cần biết cách “xả stress” trong cuộc sống đầy căng thẳng, âu lo hiện nay.

“Stress” là một phản ứng bảo vệ, khi cơ thể bị một mối đe dọa, mối nguy hiểm xảy đến cho nó. Người ta gọi nó là phản ứng (hay đáp ứng) “chiến đấu hoặc bỏ chạy” (fight or flight response), nghĩa là trong tình huống đó, chỉ có hai cách để chọn lựa: Chiến đấu để sinh tồn; hoặc bỏ chạy để… sinh tồn!

Lúc đó, cơ thể phải huy động toàn lực để đối phó. Não thùy sẽ ra lệnh tiết các kích thích tố cần thiết, nào Adrénaline, nào Norepinephrine, Cortisol… ồ ạt đổ vào máu. Tim đập nhanh để bơm máu về các cơ bắp lớn, phổi hổn hển tăng tốc bơm Oxygen, đường huyết vọt lên cao nhằm tăng cường khẩn cấp năng lượng, đồng tử mắt nở to để nhìn cho rõ, tai vểnh lên, mũi phồng ra…

Tóm lại, mọi thứ đều phải trong tư thế sẵn sàng. Trong lúc các mạch máu lớn chuyển máu đến các bắp cơ thì mạch máu nhỏ ngoại biên co thắt lại, để nếu có bị thương thì máu cũng không bị mất nhiều… Vì thế mà người bị “stress” thường mặt mày tái ngắt, xanh lè, tay chân cứng đơ!

“Stress” cấp tính có những phản ứng mạnh hơn ta tưởng. Một người đang đứng trước chuồng cọp, thấy cọp sổng chuồng thì… phân, nước tiểu tóe vãi ra mà không hay, tay chân bủn rủn, ngất xỉu.

Nguy cơ qua đi, hiểm họa chấm dứt thì mọi thứ lại trở về trật tự cũ. Tim đập chậm lại, hơi thở điều hòa, bắp cơ buông xả.  Nếu sự đe dọa không mãnh liệt nhưng cứ dồn dập, hết lớp này tới lớp khác, đến một lúc vượt quá mức chịu đựng gọi là “mất bù” thì sẽ tạo ra những hiệu ứng âm thầm gây tác hại không lường được lên thể chất và tâm thần của ta.

Thời đại ngày nay, con người ít có dịp chiến đấu một mất một còn trước thú dữ hay trước “hòn tên mũi đạn” như xưa. Nhưng con người ngày nay lại phải thường xuyên đối đầu với những “hòn tên mũi đạn” còn nguy hiểm hơn, kiểu “Bề ngoài thơn thớt nói cười / Bề trong nham hiểm giết người không dao.”

“Stress” vượt qua ngưỡng lúc nào không hay và dẫn tới vô số bệnh tật mà bác sĩ cũng phải bó tay, đành gắn cho những cái tên mơ hồ như “rối loạn chức năng,” “mệt mỏi kinh niên,” “rối loạn thần kinh thực vật”… Đại học Y khoa Harvard ở Mỹ ước tính có từ 60%- 90% số bệnh nhân (ở Mỹ) tìm đến bác sĩ là do “stress.”

“Stress” liên quan đến rất nhiều bệnh lý như nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp, tiểu đường, suyễn, đau nhức kinh niên, mất ngủ, dị ứng, nhức đầu, đau thắt lưng, một số bệnh ngoài da, ung thư, tai nạn thương tích, tự tử, trầm cảm, giảm miễn dịch v..v… Tóm lại là rất phức tạp.

Bác sĩ nếu không quan tâm đúng mức – đau đâu chữa đó – thì chỉ chữa được triệu chứng bên ngoài còn cái gốc sâu thẳm bên trong là “stress” vẫn không đựơc giải tỏa, bệnh vẫn cứ luẩn quẩn loanh quanh, chuyển từ “bệnh” này qua “bệnh” khác, và do đó, phẩm chất cuộc sống bị giảm sút rõ rệt!

Nhiều khi ta tưởng Cholesterol xấu tăng cao trong máu là do thức ăn, nhưng không phải, do “stress” nhiều hơn! Tiểu đường tưởng do ăn nhiều chất ngọt, thực ra do “stress” nhiều hơn. Ta thấy đời sống càng căng thẳng, bệnh tiểu đường càng phát triển mạnh! Ở nước ta mới mấy năm trước, tiểu đường chỉ lai rai, bây giờ thì… “năm sau cao hơn năm trước…” lan tràn cả ở thành thị lẫn nông thôn! Các nghiên cứu trên thế giới cũng cho thấy vào thời kỳ khủng hoảng kinh tế, người làm việc ở những khu vực dễ bị sa thải thì chết vi tim mạch, tai biến mạch máu não cao gấp đôi các khu vực khác…!

“Stress” thay đổi từ người này sang người khác. Cùng một sự việc, với người này thì nổi điên lên còn với người kia chỉ là một trò cười, với người này là cả một sự sụp đổ, với người kia là một bài học… Cùng là con ông bà “viên ngoại họ Vương,” cùng “sắm sửa bộ hành chơi xuân,” mà Thúy Kiều thì khóc sướt mướt, thở than, nằm mộng, làm mười khúc đoạn trường đầy nước mắt trong khi Thúy Vân ngạc nhiên thấy sao mà bà chị mình “kỳ cục” vậy! Hẳn là bên trong Thúy Kiều có cái gì đó khác với Thúy Vân, bởi bên ngoài thì cả hai đều “mười phân vẹn mười” cả mà!

Người dễ bị “stress” là người thường có tính quá lo lắng, cầu toàn, hay tự chỉ trích, thiếu quyết đoán, hay do dự… Nếu bị thêm sức ép từ bên ngoài thì dễ suy sụp, dễ bị vượt ngưỡng (?)  Nhiều học sinh học giỏi mà thi rớt cho là “học tài thi phận” một phần chính là do “stress!” Gia đình kỳ vọng nhiều quá, tạo một áp lực vô hình, khiến em không còn là chính mình nữa!

Những dấu hiệu sớm để nhận biết stress là có vấn đề về trí nhớ như hay quên, mất định hướng, thường hoang mang…

Về cảm xúc thì dễ dao động, bứt rứt, dễ bị kích động, tâm tính bất thường, hay cáu gắt, lúc nào cũng có cảm giác bị tràn ngập, rất khó tìm được sự thư giãn. Trong lúc nghỉ ngơi mà vẫn cứ lo lắng, thậm chí còn lo lắng nhiều hơn!

Các triệu chứng về thể chất dễ nhận ra như nhức đầu, đau lưng, rối loạn tiêu hóa, buồn nôn, chóng mặt.. Đặc biệt đau cột sống cổ hay cột sống thắt lưng. Cứ tưởng là loãng xương, là gai cột sống, là thoát vị đĩa đệm gì gì đó, thực ra gốc đều ở “stress.”

Người bị “stress” dễ bị bệnh vặt, cảm cúm triền miên vì sức đề kháng giảm sút đáng kể, dễ bị mất ngủ, tức ngực, tim đập nhanh và … dễ nổi mụn, nổi chàm trên da. Không có gì ngạc nhiên vì ở trong phôi thai, não và da vốn cùng xuất phát từ một lá mầm ngoại bì (Ectoderme). Não mà bất an thì da cũng nhăn nhúm, nổi mụn, nổi chàm, chữa hoài không khỏi, thoa mỹ phẩm đắt tiền cũng vô ích. Não mà an vui thì da cũng tươi nhuận, hồng hào, sáng láng.

Người bị “stress” còn hay có những hành vi bất thường như tự dưng thèm ăn, ăn hoài, lên cân đột ngột; hoặc bỗng nhiên bỏ ăn, sụt ký đột ngột…

Có người còn đi qua đi lại, đi tới đi lui, cắn móng tay, nhai nhóp nhép. Các huấn luyện viện bóng đá, ông nào cũng hay đi qua đi lại, đi tới đi lui, nhai nhóp nhép “sinh-gom” (Chewing gum) hoặc phì phèo thuốc lá liên tục giữa lúc hai đội bóng vờn nhau trên sân. Họ bị “stress.” Nhưng đó là một thứ stress cấp, coi căng vậy mà hiền, chóng qua, hết trận đấu là xong, lại bắt tay nhau vui vẻ!

Còn cái thứ “stress” nhai nhóp nhép kiểu “gặm một khối căm hờn trong cũi sắt...” mới là thứ "stress" nặng, mãn tính, triền miên, sinh đủ thứ chuyện.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Nguyên tắc là đừng tự đòi hỏi mình phải luôn hoàn hảo, phải luôn luôn đúng!

Cũng đừng bao giờ so sánh mình với người khác. Con vịt là con vịt mà con gà là… con gà. Con gà mà dại dột so với con vịt thì sẽ chìm nghỉm trong nước! Lục súc tranh công không thể nào vui được! Một khi đã so sánh thì dù hơn, dù kém, dù ngang bằng cũng đều khổ!

Nên tránh những kẻ chuyên “phun” nọc độc! Họ rất sung sướng khi “tiêm” được nọc độc cho kẻ khác. Tránh những kẻ nhỏ mọn, đố kỵ, "đâm bị thóc, thọc bị gạo"

Bói ra ma quét nhà ra rác, dị đoan mê tín… làm ta căng thẳng lo lắng vô lối.

Một lời nói, một cử chỉ của thầy thuốc cũng có thể gây “stress” trầm trọng không ngờ. Bác sĩ vừa xem phim quang tuyến X vừa lắc lắc cái đầu đủ cho bệnh nhân thót tim, nhưng thực ra chì vì bác sĩ mỏi cổ do cả đêm thức coi bóng đá. Bác sĩ chỉ cần “phán” một câu mơ hồ như tim hơi lớn, gan hơi yếu, phổi hơi dơ… đủ cho bệnh nhân sống trong hoang mang ám ảnh dài lâu. Lời nói của bác sĩ không chỉ mang thông tin, mà còn truyền cảm xúc, gây “stress,” bởi người bệnh luôn ở trong một trạng thái tâm lý rất nhạy cảm khi tiếp xúc với thầy thuốc.

Có nhiều cách “xả stress!”

Nhậu nhẹt, hút thuốc lá, ma túy… cũng là một cách “xả stress,” nhưng rõ ràng là có hại, “chạy ô mồ, mắc ô mả!”

Nhảy múa, ca hát, viết nhật ký, viết Blog…. là những cách “xả stress” tốt. Nói chuyện tào lao cũng là một cách “xả stress…,” miễn là đừng có “chuyển lửa” từ người này qua người khác! Thực ra, nói ra được với ai đó, một bạn thân thiết, một người có khả năng lắng nghe, một người sẵn sàng làm “thùng rác” cho mình thì mình sẽ cảm thấy nhẹ gánh! Không có bạn bè để tâm sự thì có thể tâm sự cùng tượng đá. Trải lòng ra một lúc, tượng đá cũng xiêu. “Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau” là vậy! “Chửi chó mắng mèo,” “Giận cá chém thớt” cũng được. Đập bể mấy cái ly cái dĩa… cũng hay! Có điều nên chọn trước một ít ly tách rẻ tiền, chén dĩa mẻ, để dành sẵn một chỗ, khi nào cần thì đập nghe vừa rôm rả vừa đỡ tốn kém!

Nguyên tắc chung là phải làm một cái gì đó cho năng lượng bị dồn nén trong "stress" có chỗ “xì” thoát ra.

Ta vẫn thường nói “xả xú bắp,” “xả hơi...” là vậy đó thôi. 

Tóm lại, đừng có ngồi đó mà gậm nhấm, suy nghĩ vẩn vơ. Giặt đồ, nấu ăn, rửa chén, lau nhà gì cũng tốt. Chạy bộ, đánh đấm, la hét, khóc lóc… cũng được. Đọc sách, xem phim càng hay, miễn là biết chọn phim, chọn sách!

Thấy người chồng trằn trọc mãi không ngủ được, lăn qua lộn lại cả đêm, người vợ hỏi: “Có chuyện gì vậy anh?” Người chồng đau khổ nói: “Anh mắc nợ anh John hàng xóm một số tiền.  Hẹn ngày mai trả mà anh không có một xu dính túi!”  Lập tức bà vợ tung mền dậy, chạy ra bờ rào gọi với sang nhà hàng xóm: “Anh John ơi!  Ngày mai chồng tôi chưa có tiền trả cho anh đâu nhé!” Xong, bà quay vào bảo chồng: "Anh yên tâm ngủ đi, bây giờ là lúc để cho anh John trằn trọc." Cô vợ này xem ra rất thông minh! Cô đã “chuyển lửa” từ chồng mình sang… chồng hàng xóm. Chắc chắn anh John sẽ trằn trọc cho tới sáng, còn ông chồng cô sẽ ngủ ngon!

“Chuyển” như vậy vẫn chỉ là ở bên ngoài. Chuyển bên trong hay hơn. Chuyện xưa kể bà mẹ già có hai cô con gái, một cô bán dù, một cô bán giày vải. Cô bán dù sống nhờ những ngày mưa, cô bán giày làm ăn khá nhờ những ngày nắng ấm. Bà mẹ lo buồn cho cô bán giày suốt những ngày mưa và lại tiếp tục đau khổ cho cô bán dù ngày nắng ráo. Có người biết chuyện khuyên bà sao không làm ngược lại: "Mừng cho cô bán dù ngày mưa và mừng cho cô bán giày ngày nắng?"

Não ta có một đặc điểm lý thú là không thể cùng lúc nghĩ tới hai việc. Đã nghĩ điều này thì quên điều kia. Và người ta đã “lợi dụng” đặc điểm này để dịch chuyển các điểm tập trung trên vỏ não từ vùng này sang vùng khác. Chẳng hạn đang giận sôi lên thì đột nhiên xảy ra... động đất hay cháy nhà, lập tức vùng “giận sôi” của vỏ não tắt ngấm để nhường chỗ cho vùng sợ hãi!

Ta biết giận dữ hay sợ hãi đều làm tiêu tốn rất nhiều năng lượng. Nó có thể làm ta kiệt sức, suy sụp, thở không ra hơi… Có thể chọn cách nào khác chuyển dịch hay hơn, có lợi cho sức khỏe hơn chăng?  Có cách chứ!

Cách chuyển dịch năng lượng trên cơ thể

Đó là cách thở sâu, thở bụng, đưa hơi xuống huyệt… đan điền (dưới rún chừng 4 cm). Nó giúp làm cho ta tĩnh tâm lại, nó chuyển dịch vùng căng thẳng ở vỏ não qua vùng êm ái của… cái rún, với điều kiện là phải để tâm quan sát xem cái hơi thở đó nó vào ra lên xuống ra sao.

Khi chú tâm vào hơi thở, lắng nghe hơi thở, quan sát nó, dòm ngó nó, nghiền ngẫm nó… thì ta đã đánh “lạc hướng” cảm xúc ta rồi! Vỏ não khi đã tập trung vào hơi thở thì “quên” tập trung vào các chuyện linh tinh khác.

Cách đơn giản này có khả năng giải “stress” rất tốt. Tập luyện đúng mức, não thùy sẽ tiết ra một kích thích tố gọi là “Endorphine,” một thứ "Á-phiện nội sinh," làm cho dịu nhẹ toàn thân, tạo sự sảng khoái, lâng lâng, mà không gây tác dụng phụ.

Thiền, yoga, dưỡng sinh, tài chí, khí công… đều là những cách làm cho thân tâm hợp nhất, làm cho ta quay trở lại với chính mình bằng cách lắng nghe hơi thở của chính mình (có thể kết hợp với động tác hay không cần động tác) đó thôi.

Hiện nay các kỹ thuật này ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi ở các Trung tâm y khoa lớn trên thế giới để trị liệu các bệnh do “stress” gây ra như các chứng trầm cảm, tâm thần, lo âu, đau nhức…, kể cả nghiện rượu, thuốc lá, ma túy… một cách rất có hiệu quả.

Bs Đỗ Hồng Ngọc

Trần Văn Giang (ghi lại)

XEM THÊM :

Hạnh Phúc Nằm ở ...Ruột Già - BS. Đỗ Hồng Ngọc

tuổi già - BS Đỗ Hồng Ngọc