La Quán Trung (sống vào khoảng năm 1330 – 1400) xuất thân từ một gia đình quý tộc. Tuổi thanh niên ông nuôi chí phò vua giúp nước; song lúc đó, triều đình nhà Nguyên đang suy tàn, ông bỏ đi phiêu lãng nên có biệt hiệu là Hồ Hải tản nhân.
La Quán Trung là tác giả của cuốn tiểu thuyết “Tam quốc diễn nghĩa”, và còn có thuyết cho rằng La Quán Trung cũng là một người tham gia soạn và chỉnh biên tác phẩm “Thủy hử”, đó là hai cuốn tiểu thuyết trong “Tứ đại danh tác” – bốn tác phẩm nổi tiếng nhất trong văn học cổ điển Trung Hoa. Nhiều sử gia không chắc chắn rằng hai người này là một, hay là tên Thi Nại Am được dùng làm bút danh của “Thủy hử” vì tác giả không muốn bị dính líu vào việc chống chính phủ như trong tác phẩm này. Ông là người đóng góp xuất sắc cho trường phái tiểu thuyết lịch sử đời Minh-Thanh.
Thi Nại Am leo lên cây để quan sát hổ
Thi Nại Am (sống vào khoảng năm 1296 – 1370) là một tiểu thuyết gia thời cuối Nguyên đầu Minh. Khi soạn bản thảo Thuỷ Hử, vì cần phải viết về nhiều cảnh đánh hổ nhưng ông chưa bao giờ nhìn thấy một con hổ thực sự, chưa nắm rõ về thói quen và khả năng săn mồi của loài hổ, chỉ dựa vào truyền thuyết và trí tưởng tượng, với sự hiểu biết chung chung, chưa từng thấy cảnh anh hùng đánh hổ thì làm sao thể hiện được sức mạnh siêu phàm của người anh hùng đánh hổ?
Để bổ sung cho chỗ thiếu sót này, có một hôm, ông một mình đơn độc chạy đến vùng núi non trùng điệp thường có hổ qua lại, trèo lên một cái cây to, ngồi trên cành cây rồi lẳng lặng quan sát bốn bề. Đột nhiên, một con hươu chạy “xoạt” ngang qua trước mắt ông, sau đó một tiếng hổ gầm vang như sấm, từ trong rừng nhảy ra một con hổ lớn. Bỗng nhiên trường cảnh đầy máu với một con hổ đói săn mồi và con hươu sợ hãi bỏ chạy hiện ra trước mắt.
Thi Nại Am ngẩn nhìn, mãi đến khi con hổ đi xa rồi ông mới từ trên cây nhảy xuống; ông còn đi đến những nơi khác quan sát hổ hoặc tìm những người thợ săn giàu kinh nghiệm để tìm hiểu cách họ săn hổ hoặc đọ sức với lũ hổ.
Nhờ thế, sau này khi Thi Nại Am tả những cảnh như anh em họ Giải săn hổ, Lý Quỳ giết hổ hay Võ Tòng đánh hổ trên đồi Cảnh Dương thì đều lột tả hết sức chân thực và sinh động.
La Quán Trung vẫn thường nhập mê khi viết sách
La Quán Trung là ông tổ của tiểu thuyết thể loại chương hồi Trung Quốc. Khi ông soạn thảo truyện “Tam quốc diễn nghĩa” thường tập trung tinh thần cao độ, đến mức quên ăn quên ngủ, nhiều lần nhập mê.
Một buổi sáng nọ, phu nhân của La Quán Trung đi chợ và dặn ông nhớ đóng cổng lớn lại. Ông vẫn đáp lời bà nhưng lại chuyên tâm vào viết, quên cả việc đóng cổng. Một lúc sau có một tên trộm đi ngang qua nhà ông, hắn làm ra vẻ đáng thương và nói:
- “Quý ngài tốt bụng ơi, xin hãy làm ơn làm phước! Đã mấy ngày nay tôi chưa được ăn gì, xin ông hãy bố thí cho tôi chút thức ăn!”
Lúc này La Quán Trung đang chỉnh sửa chương “Hội quần anh, Tưởng Cán trúng kế”, trong đầu ông toàn những cảnh như Chu Du dẫn Tưởng Cán đến sau trại xem lương thực chất chồng như núi, chợt nghe có người nói đến hai chữ “lương thực”, La Quán Trung thuận miệng đáp lại:
- “Lương thực trong trại chất cao như núi, anh cứ đến lấy đi!”
Tên trộm nghe xong bỗng ngẩn ra, hắn nhìn La Quán Trung nghĩ:
- “Người này không ngẩng đầu lên, đang tập trung viết sách”, liền lấy can đảm rón rén bước vào nhà trong, gom lương thực và những đồ có giá trị trong nhà La Quán Trung nhét đầy hai cái bao to rồi rời đi.
Khi phu nhân của La Quán Trung đi chợ về thấy lương thực trong nhà đã bị trộm bèn quay sang nói với ông:
- “Lương thực trong nhà đã bị trộm khoắng sạch, giờ chẳng còn gì nữa, ông muốn cả nhà chết đói hết hay sao?”
Lúc này La Quán Trung đang chỉnh sửa chương “Ra Lũng Thượng, Gia Cát giả Thần”, nghe phu nhân nói “không có gì để ăn”, “chết đói” bèn vội đáp:
- “Bây giờ lúa ngoài đồng chín cả rồi, sao không đi gặt?”
Phu nhân nghe xong biết là ông viết sách đến mức nhập thần, không giống người sống nữa. Quả thật bà không biết nên cười hay nên khóc.
Đến ngày mùa, lúa chín gặt về nhà chất thành đống, lũ chuột thường kéo cả đàn cả lũ đến ăn trộm thóc, phu nhân mới nhờ La Quán Trung tìm cách xử lý lũ chuột. Lúc này La Quán Trung đang viết đến chương “Gia Cát Lượng hoả thiêu Tân Dã” nên cũng không để ý đến lời bà. Phu nhân bèn giật lấy cây bút của La Quán Trung, khiến ông nổi giận đùng đùng quăng cả ngọn đèn, vừa chạy vào trong vừa hét lên:
- “Mau dùng hoả công, dùng hoả mà thắng!”
Vô tình ngọn đèn làm cháy cái vách sậy, ngọn lửa nhanh chóng lan ra!
Phu nhân la lớn:
- “Cháy rồi! Cháy rồi! Dập lửa mau!”
Hàng xóm nghe tiếng kêu vội chạy đến, mọi người cùng nhau dập tắt ngọn lửa. Sau đó mọi người hỏi La Quán Trung:
-“Có chuyện gì vậy?”
Lúc này ông mới quay đầu lại, nhưng lại nhớ ngay đến “cẩm nang diệu kế, Triệu Vân cứu chúa” trong phần “Muốn lui quân Đông Ngô, phải cầu người Đông Ngô” liền quỳ xuống dưới chân phu phân, không ngừng dập đầu cầu xin:
- “Tôn phu nhân! Tôn phu nhân! Ngàn lần sai, vạn lần sai, tất cả là do Lưu Huyền Đức ta đã sai! Xin hãy niệm tình phu thê mà tha lỗi cho ta một lần này!”
Mọi người (những người đến giúp dập lửa) đều bị hành động của La Quán Trung làm kinh ngạc đến sững sờ. Sau khi được phu nhân của La Quán Trung giải thích, tất cả mới hiểu ra: Thì ra là ông ấy đang viết tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa, giờ đã nhập mê rồi!
(Theo Uyên giám loại hàm của tác giả Trương Anh triều Thanh)
TQĐ chuyển
.jpg)
.jpg)
