Kính mời đọc Thơ "Tặng Bạn Già" của PHAN THUOJNG HẢI và BÀI HỌA

 

TẶNG BẠN GIÀ

Từ thuở thanh xuân đẹp chí trai

Trải qua thời loạn luyện anh tài

Đời người lận đận hằng kiên nhẫn

Vận nước lênh đênh tận miệt mài

Tri mệnh vẹn tình theo thực tại

Chính danh trọn nghĩa tránh đơn sai

Tồn sinh cảm tạ nhờ ơn phước

Bĩ cực cảm hoài kiến thới lai.

PHAN THƯỢNH HẢI (10/16/26)

KÍNH HỌA: BẠN HIỀN

Thuở xưa anh dáng đẹp xinh trai,

Danh tiếng cao sang kẻ đại tài.

Chinh chiến không vơi nguôi trí nhẫn,

Nước non chẳng ngại sức trau mài.

Vinh quang luôn sáng bung bất tận,

Nhân nghĩa miệt mài tránh sót sai.

Cảm tạ ơn Trời ban phúc đức,

Bao năm vinh hiển vọng tương lai.

                            *

Bạn bè nghĩ lại có thua ai!

HỒ NGUYỄN (17-10-2026)

_______________________________________

On 17 Oct 2026, at 09:17, Hai Phan <hailanphan@gmail.com> wrote:
Anh Chín và quý Bạn Già thân,
Tui biết tui đưa ra bảng danh sách quý liệt lão đẹp trai trong lớp thì người nào có trong bảng sung sướng trong im lặng còn người nào lọt bảng (như tui) thì bất bình trong im lặng; còn quý Chị thì mỉm cười trong im lặng.   Thật ra bảng danh sách này "nói có sách mách có chứng", ai có phàn nàn người nào thì hỏi riêng tui tui sẽ đưa ra bằng chứng. 

Để xin lỗi, tui xin làm bài thơ kính tặng quý Chị và quý Liệt lão trong lớp, trong và ngoài nước (và cũng xin kính tặng quý

Để xin lỗi, tui xin làm bài thơ kính tặng quý Chị và quý Liệt lão trong lớp, trong và ngoài nước (và cũng xin kính tặng quý đàn anh đàn chị và đàn em của YKSG đồng cảnh ngộ, trong và ngoài nước).

Thân kính

Hải 

 

Kính mời xem Thơ TÂM SỰ CÙNG TRĂNG của SÔNG THU và HỒ NGUYỄN HỌA

 

THƠ:

TÂM SỰ CÙNG TRĂNG

Một đêm trăng sáng giữa vườn ngâu

Thổ lộ cùng nhau mộng ước đầu

Đôi lứa run run lời thệ nguyện

Rụt rè, ấp úng chẳng tròn câu.

 

Ánh nguyệt lung linh rọi bóng đôi

Chứng lời chung thủy trọn trong đời

Hương hoa theo gió vương làn tóc

Thơm thảo lời tình đọng khóe môi.

 

Đường đời êm ấm bước bên nhau

Chia sẻ niềm vui với nỗi sầu

Giữ trọn đinh ninh lời hẹn ước

Vầng trăng chứng giám mãi trên đầu.

 

Nhưng rồi đột ngột một đêm trăng

Một kẻ về nơi cõi vĩnh hằng

Để lại một người sầu lẻ bóng

Từng đêm dõi nguyệt lệ thầm lăn...

Sông Thu (13/10/2026)

HỌA: TÌNH YÊU KHÔN VƠI

Ánh Nguyệt tung bồng tạo dáng Ngâu,

Cuội buồn da diết nhớ tình đầu.

Trớ trêu duyên kiếp không tròn vẹn,

Chia cách hai đường buốt giá câu. 

                          *

Âm thầm cam chịu cảnh chia đôi,

Ôm gốc cây đa mãi suốt đời.

Nguyệt ở cao vời nào có biết,

Cuội sầu cay đắng lệ tràn môi.

                          *

Lời hứa muôn đời sẽ có nhau,

Sao nay chia cách chuốt thêm sầu.

Ông tơ xé đứt tình hai đứa,

Một đứa tim đau đứa nhói đầu.

                            *

Cuội vẫn đêm dài ngóng đợi trăng,

Xa xôi chẳng thấy bóng nàng Hằng.

Nghìn năm lòng mãi ghi tâm nhớ,

Càng nhắc thêm tràn lệ rớt lăn…

HỒ NGUYỄN (15-10-2026)

SÔNG VÀM CỎ Vàm cỏ đông gặp Vàm Cỏ tây Mặt sông loáng thoáng cá từng bầy Bác chài vó lưới chiều còn sáng Anh lái đưa đò lủ thủy vây Khách đến khách về chờ đủ số Đường sông bóng mát đậu chim bầy Đâu đây thấp thoáng lục bình nổi Với cánh hoa hồng chưa sắc phai Trần Đông Thành HỌA: QUÊ TÔI Vàm đông tiếp kéo dạt về tây, Đàn cá đua nhau họp cả bầy. Chài bắt chất đầy bao hứng thú, Thuyền chèo lên xuống sóng tung vây. Thôn quê ruộng lúa vàng tăng mẫu, Xóm láng chim kêu nhóm kéo bầy. Bìm bịp lả lơi chui góc trốn, Bồng bềnh mây thả dáng không phai. * Sông Vàm kỷ niệm khó nguôi ngoay. HỒ NGUYỄN (06-10-2026)

 

SÔNG VÀM CỎ

Vàm cỏ đông gặp Vàm Cỏ tây

Mặt sông loáng thoáng cá từng bầy

Bác chài vó lưới chiều còn sáng

Anh lái đưa đò lủ thủy vây

Khách đến khách về chờ đủ số

Đường sông bóng mát đậu chim bầy

Đâu đây thấp thoáng lục bình nổi

Với cánh hoa hồng chưa sắc phai

Trần Đông Thành

HỌA: QUÊ TÔI

Vàm đông tiếp kéo dạt về tây,

Đàn cá đua nhau họp cả bầy.

Chài bắt chất đầy bao hứng thú,

Thuyền chèo lên xuống sóng tung vây.

Thôn quê ruộng lúa vàng tăng mẫu,

Xóm láng chim kêu nhóm kéo bầy.

Bìm bịp lả lơi chui góc trốn,

Bồng bềnh mây thả dáng không phai.

                             *

Sông Vàm kỷ niệm khó nguôi ngoay.

HỒ NGUYỄN (06-10-2026)

 

KÍNH MỜI XEM và HỌA (NẾU THÍCH) THƠ TRĂNG THU của HỒ NGUYỄN

TRĂNG THU

Mây buồn kéo đám bám che trăng,
Cuội ngóng chờ trông bóng chị Hằng.
Chim mất tổ sầu kêu thảm thiết,
Lá buông cành chiếc rớt tung tăng,
Thuyền xa đậu bến không ai đến,
Sóng cận nhảy dòng nước bủa giăng.
Thu nay chậm chạ TRĂNG THU p sang mùa héo,
Viễn khách du hành thêm khó khăn.

*
Nàng Thu mỏi mắt đón chờ Trăng.

HỒ NGUYỄN (10-9-2026)

ĐÊM RẰM

( Họa 4 vần )

Trên trời vằng vặc một vầng trăng

Dưới nước lung linh những bóng Hằng

Mọi chốn biển, sông... tròn ảnh hiện

Khắp nơi đồi, núi...sáng tia giăng

Khơi nguồn cảm hứng người thi sĩ

Giúp buổi hành thiền kẻ đạo tăng

Dìu dịu hương quỳnh theo gió thoảng

Mặt hồ lấp lánh, sóng lăn tăn.

Sông Thu

( 27/09/2026 )

                   NGUYỆT RẰM

                          (4 vận)

Vằng vặc đêm rằm ngợp ánh trăng,

Lung linh Cung Quảng bóng Cô Hằng.

Tín nhân thỉnh giáo trau tâm đạo,

Hiền sĩ tu hành thụ Pháp,Tăng.

Vàng óng tơ Trời phô nguyệt tỏ,

Xanh rờn tóc Liễu ngậm sương giăng.

Thu không văng vẳng hồn chuông vọng,

Vi vút thoi diều lộng gió - thăng!

                                    Nguyễn Huy Khôi

                                           27-9-2026

NHỚ AI?

Mây đám kéo về bám chắn trăng,
Thế gian vắng bóng nhớ nàng Hằng.
Cuội sầu ôm gốc cây thơ thẩn,
Chim đáp nhánh vàng hết nhảy tăng.
Ếch nhái lên bờ ao đợi ngóng,
Thuyền neo bến vọng nhận sương giăng.
Thu sang chầm chậm khơi chi thiết?
Thương Cuội mỏi mòn tất dạ khoăn.

JULIE DUNG TRƯƠNG
(Boston, MA, USA; 27-9-2026)

CHUYỆN TÌNH HẰNG NGA CHÚ CUỘI

Đêm rằm tháng tám ngắm nhìn trăng,

Lại nghĩ chuyện xưa kể chị Hằng:

Mải ngắm càng thương tình chú Cuội,

Mãi nhìn lại nghĩ phận bần tăng.

Mẹ dù chửa thuận lòng ưng ý,

Em vẫn còn ngâm gạo dưới giăng.

Kẻo luống công anh vẫn đợi,

Cuội rằng: “Anh sẽ hết băn khoăn” (*)

(*) thoát ý câu ca dao:

“Em về gia gạo ba giăng, 

Để anh gánh nước Cao Bằng về ngâm.

Nước Cao Bằng ngâm thì trắng gạo,

Anh biết em có liệu được vầy.

Trần trần như Cuội trong trăng,

Biết rằng cha mẹ có bằng lòng không.

Để anh chờ đợi luống công?

Trước sau anh vẫn một lòng yêu em”

Đỗ Quang Vinh

phụng họa 

27-9-2026

TUỔI THƠ VÀ TRĂNG.

        (Họa 4 vần)

Tuổi thơ hứng thú chạy theo trăng 

Muốn được vi vu với thím Hằng

Những tối ngày rằm chơi chẳng ngán

Mỗi đêm nguyệt tỏ giỡn càng tăng 

Có lần mây toả bao che phủ 

Là bữa nỗi buồn kéo đến giăng

Chuyện thuở ngây ngô giờ nhớ lại 

Dâng trào cảm xúc khó mà ngăn.

LAN.

(28/09/2026).

TRĂNG SƠN TỰ

Bàng bạc non ngàn dải suối trăng
Trê n không vằng vặc ánh Nga Hằng.
Sân chùa, chúm chím vài quỳnh nụ
Thạch thất, an thiền một bóng tăng.
Lặng lẽ rừng phong sương lướt thướt
Chập chùng đồi núi khói giăng giăng.
Chày kình vang vọng rung hoa lá
Trần khách mơ màng cảm khoái khoăn!

Mailoc (09-27-2026)

TRUNG THU

Giông to bão lớn mịt mờ trăng
Lễ hội Trung Thu chẳng thấy Hằng
Đèn đủ sắc sân chơi đợi ngóng
Trống trầm tông nhịp phách chờ tăng
Thầm khao khát đẩy mây đen xám
Thoả ước mộng tia óng ánh giăng
Trả lại hồn nhiên cho trẻ nít
Hết buồn rũ rượi ,hết băn khoăn!
Trần gian háo hức quậy cùng Trăng!

PHƯỢNG HỒNG (28-9-2026)

ĐẾ KHÔNG VƯƠNG -Thơ Đông A và Thơ Họa

 

ĐẾ KHÔNG VƯƠNG

Tiếng là rượu Đế lại không Vương
Lang bạt nơi nơi khắp nẻo đường
Trong xóm cần lao xa mỹ vị
Trên bàn trưởng giả cạnh cao lương
Tiêu sầu…cạn chén… câu ly biệt!
Cảm khái…nâng chung…khúc đoạn trường!
Tô vẽ cho đời thêm chút sắc
Mặc lời “Cay - Đắng” vẫn thơm hương.

(Đông A)
9/21/26


Thơ Họa:

RƯỢU ĐẾ VƯƠNG

Trắng trong rượu đế uống là vương
Ngọt đắng nồng cay một hướng đường
Cất bỗng ủ men thành hảo tửu
Thổi xôi chọn nếp dụng thanh lương
Túy nhân háo sắc vô phiền não
Túy sĩ ngộ không tọa chiến trường
Tuế nguyệt trầm ngâm cường dược tính
Đến già thú vị mượt mà hương.

(Phan Thượng Hải)
9/22/26


RƯỢU MIỀN QUÊ LÚA

Liêm sỉ giữ mình lánh đế vương
Thảo thơm dân dã vắng thiên đường
Anh em gặp gỡ chiều vui chuyện
Đám tiệc quây quần khách thiện lương
Sắc rượu trong trong lòng tịnh khiết
Mùi men đượm đượm nghĩa viên trường
Ủ từ cơm gạo miền quê lúa
Có giọt mồ hôi tẩm ngát hương

Lý Đức Quỳnh
23/9/2026


VUA TRÊN MANH CHIẾU

Khệnh khạng làm ra bộ đế vương,
Mở mồm toàn những chuyện hoang đường.
Hành vi lộ diện người vô sỉ,
Thái độ phơi mình kẻ bất lương.
Cũng tại dầm mình trong hũ rượu,
Cho nên đắm đuối chốn tình trường.
Xưng vương lại ngự trên manh chiếu
Quá chén nhào đầu vô thủy hương (*)

(*) xóm làng ở dưới nước, tức là nơi thuỷ phủ của thuỷ thần

Đỗ Quang Vinh
phụng hoạ
23-9-2026



BIỆN BẠCH

Gã gàn xa lạ chốn Quân Vương,
Dị ứng ngôn phô giọng mật đường "?"
Cơm áo tinh tươm...con cấp gạo,
Bạc tiền rủng rỉnh...vợ bao lương "?"
Đuổi xuân bạc tóc..."kiêng" giàu xụ,
Cõng tuổi còng lưng ..."ngại" thọ trường "?"
Khoái khẩu tửu quê nút lá chuối,
Men mồ hôi cất ngạt ngào hương.

Nguyễn Huy Khôi
24-9-2026

SAY MEN HOẠ HẠI

Túy luý càn khôn đế nhập vương

Say men chếnh choáng  ắt quên đường

Vô tư xả láng không lo việc 

Liều lĩnh chơi càn bất kể lương

Nửa cốc xoay vòng thơm ngát vị

Đầy ly nốc cạn ngọt ngào hương

Tưởng rằng vui vẻ nhưng đâu biết 

HLắm lúc đang yên hóa đấu trường

Hưng Quốc 

Texas 9-25-2026

RƯỢU ĐẾ XỨ TA

Rượu Đế xứ ta, rượu bá vương
Vua quan cùng thử dọc ven đường
Trầm trồ men bốc nơi nào tới
Hứng chí cao dâng trổ cải lương
Vấp ngã thói đời .. nhờ tỉnh ngộ
Hưng thời lộng đậy .. lễ quân trường
Cũng tay vo nếp ủ lò nấu
Lan toả bếp nồng .. thoảng ngát hương ..
Yên Hà
23/9/2026

ĐÚNG HẸN NHA CHIẾN HỮU! 

Phải “Quắc” cho tròn mộng đế vương 

Ngán chi mấy bả chắn ngang đường 

Đầu tuần phải phép đưa coi bóp 

Cuối tháng khôn hồn nộp hết lương 

Chi chí là đây luôn chính trực 

Nam nhi đích thị phải can trường 

Quỹ đen ráng nhớ dìm kheo khéo…

Đến hẹn…Xây chừng…Toả ngát hương! 

Đông A 

26/9/36

CHỚ GHIỀN RƯỢU ĐẾ !

Rượu đế, độ cồn thuộc bậc " vương " (*)
Khi ghiền, chắc hẳn sớm lên đường...
Vị ngon, uống mãi đâm mờ trí
Giá rẻ, nhậu hoài cũng hết lương
Con ghét, lánh xa từ sáng sớm
Vợ hờn, bỏ mặc suốt đêm trường
Cô đơn, rã rượi, thân vờ vật
Cuộc sống chẳng còn một chút hương !

Sông Thu
( 23/09/2026 )

(*) Rượu đế có độ cồn vào hạng cao nhất trong các loại rượu phổ biến.

Ngoảnh Cổ

Thở hắt nhân duyên chẳng vấn vương

Sân si ái thủ, cỏ bên đường.

Tham thiền, thịt chó là tâm đạo!

Hối lộ, cúng chùa cũng thiện lương!

Vĩ đại, gằm ghè bằng học vị

Vinh danh, đấu đá ghế quan trường.

Thà ngu lê lết trên bờ bụi

Chung cuộc phong trần mấy nén hương

Cóc Tía

TRÀ NGUỘI -Thơ kiều Mộng Hà và Thơ Họa

TRÀ NGUỘI

Chớp mắt còn chi!!! Tiệc đã tàn
Cố quên vết xước của thời gian
Người đi trà nguội tình sương khói
Bướm vắng hoa tàn mộng dở dang
Nhớ thuở phong hoa bên biển nắng
Thương thời tuyết nguyệt dưới hiên Lan.
Sang trang sách ước không tròn ước
Sáng ngắm bình minh hưởng thú nhàn

Kiều Mộng Hà
Sept..24.2026


Thơ Họa:


ĐI QUA MIỀN THẢO DÃ

Bãi sậy lìm im vạt nắng tàn
Rơm đồng đốt khói tỏa không gian
Bờ kênh, khóm trúc nghiêng buông rũ
Ngõ ruộng, hàng dừa thẳng đứng dang
Dọc lối đường quen vài cúc dại
Ngang vườn đất lạ mấy giò lan
Rằm thu thảo dã quê không hội
Chỉ có trăng lên viết chữ NHÀN

Lý Đức Quỳnh
25/9/2026

(Trung thu Bính Ngọ)

Kính Họa: NGƯỜI NAM - ẢI BẮC.

Tri kỷ - Tri âm tiệc cũng tàn
Nhập giang tùy khúc...Bước thời gian...
Người Nam -Ải Bắc tình lưu luyến "1"
Thống nhất giang sơn gặp bạn vàng. "2"
Sóng gió bao năm... đà xa cách...
Hiền lương Bến Hải bắc cầu ngang.
Sang trang sử mới tròn mong ước,
Tri Kỷ - Tri âm hưởng cảnh nhàn...

Mỹ Nga. 25/09/2026 ÂL, 15/08/ Bính Ngọ.


"1" Người Nam tập kết ra Bắc.
"2" Ngày 30/04/1975 Thống nhất Đất nước VN.

HOA NÀO KHÔNG TÀN.

Có hoa nào nở mãi không tàn 

Hoặc thắm tươi hoài giữa thế gian 

Một sớm mai thôi nhan đã úa 

Một chiều hoàng đấy sắc đà dang 

Phận đời ngắn ngủi như sương tỏa 

Số kiếp nhanh vèo tựa khói lan 

Nhưng vẫn ung dung và tự tại 

Lòng luôn bình thản với tâm nhàn.

LAN.

(25/09/2026).

    TRỌNG SỰ NHÀN

(Nhàn tâm, nhàn việc, nhàn thế sự)

Mọi lẽ về không lúc tiệc tàn,
Phú bần thây quách chuyện nhân gian,
Xuân thì đã cạn thời nồng thắm,
Sức trẻ thôi rồi thuở dẻo dang?
Biếng thưởng tửu trá sầu chén ngọc,
Hững hờ tuyết nguyệt úa nhành lan?!
Thi thư khây giải ngầy khuya sớm...
Quý tự chân tâm trọng sự NHÀN.

Nguyễn Huy Khôi
26-9-2026

HỌA: TÁCH TRÀ CAY

Nhấp môi mấy chén cũng vừa tàn,
  quên hết việc đời của thế gian.
Dăm đứa thương nhau nay rẻ cách,
Vài thằng bạn thiết cũng xa dang.
Nhớ hồi trai trẻ tình nồng ấm,
Nhìn lúc lão thời dáng xụn lan.
Miệng đắng nếm trà thêm nặng dạ,
Còn chi mộng ước hưởng thanh nhàn.
*
Nhấp trà mà thấu tận tim cang.

HỒ NGUYỄN (25-9-2026

SAO CỨ VỘI…

Chiều buông nhưng tiệc vẫn chưa tàn 

Ai rảnh khi ngồi ngẫm thế gian? 

Tháng rộng không màng nhanh với chóng 

Ngày xanh chẳng bận dở hay dang 

Thu quên trước ngõ ngàn thân lá 

Xuân lạc bên thềm mấy chậu lan 

Muốn hỏi thời gian sao cứ vội 

Cho người thèm khát chút thanh nhàn?

Đông A 

27/9/26?

Thanh Hà: Chiếc bánh In Ngày Ấy (T.Vấn & Bạn Hữu )

 

                                  Ảnh (Nguồn: laodong.vn)

Đó là những chiếc bánh có màu trắng đục chứ không trắng tinh, hình tròn kích thước từ 5cm, 7cm đến 9cm. Mặt bánh trang trí hình hoa hướng dương nhưng vì bột không mịn nên các góc cạnh của cánh hoa xù xì chứ không rõ nét như bánh mua từ chợ.
Nó được ép ra từ hai bàn tay thô kệch xương xẩu quanh năm quen với công việc nặng nhọc hết ruộng đồng thì quay qua xúc tép câu cá, nhổ rau muống rau ngổ của bà ngoại tôi. Từ bàn tay chai sạn vì cầm kéo cắt vải, kim may của má tôi. Từ bàn tay non nớt chỉ biết sách bút của chúng tôi.
Về hình thức nó có vẻ đẹp của cô thôn nữ chất phác đơn sơ so với sự mặn mà sắc sảo cô gái thị thành của bánh chợ qua bàn tay người thợ chuyên nghiệp nhào nặn.

Nhưng với tôi–tự ngày xa xưa ấy cho mãi tận bây giờ–đó là những chiếc bánh in ngon nhất cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng chưa có bánh nào đánh bại để giành ngôi.
Với tôi, nó vô giá. Mãi mãi!

Từ nhiều năm rồi tôi không có dịp sử dụng cuốn lịch có ngày âm nữa, mà chỉ xem ngày tháng theo dương lịch thôi. Vì vậy những lễ lớn đối với người Việt như Tết Nguyên Đán, rằm tháng giêng, Phật Đản, Vu Lan, Tết Trung Thu… tôi chỉ đoán mò hoặc nghe các bạn báo thì mới biết chính xác ngày. Lúc ấy có khi nó đã trôi qua rồi.

Chỉ mấy năm sau nầy nhân dịp tết nguyên đán tôi có mua các loại trái cây cho vào cái dĩa to chưng lên trước bàn thờ Đức Phật (là tấm hình Đức Phật Thích Ca được tôi đóng khung treo trang trọng trên vách) phía dưới là ảnh ông bà ngoại, ba má, chồng và em gái tôi. Các bức hình được tôi lồng vào chung một tấm kính lớn, đặt trên cái bàn dùng cho văn phòng mà ta hay gọi tắt là bureau.
Thế là Phật Chúa cùng ở cạnh nhau hoà bình êm ả.


Chồng tôi đạo Thiên Chúa. Nhưng mấy chục năm sống chung chả bao giờ tôi thấy anh ấy đi lễ nhà thờ cả. Tuy vậy các bài thánh kinh anh ấy đều thuộc làu. Tôi cũng quên không hỏi vì sao anh không đi lễ, chỉ nghe kể lúc nhỏ ba mẹ chồng tôi gởi anh vào học trường dòng với các bà Sœurs. Mà các bà nghiêm khắc quá đáng, chỉ cần một lỗi nhỏ là phạt học trò bằng những hình phạt thể xác đau đớn, có lẽ vì thế khi lớn lên anh khó gần gũi với nhà thờ chăng?

Bây giờ là tháng 9 bắt đầu vào thu, tức nhằm tháng 8 âm lịch. Tự dưng nửa đêm thức giấc nhớ ra: A, tháng 8 âm lịch có Tết Trung Thu. Mà Tết Trung Thu là có bánh trung thu, bánh in, bánh pía, bánh dẻo… khiến tôi nhớ những chiếc bánh in do chính bàn tay của bà ngoại, má và chị em tôi làm mà gần 40 năm qua không còn được ăn nữa.
Ngày nay thức ăn thừa mứa, quần áo đầy tủ, trẻ con được hưởng mọi thứ nên chúng không thèm muốn ao ước gì. Cha mẹ còn phải năn nỉ hứa hẹn nếu chúng “chịu ăn, chịu mặc” thì sẽ cho phép chúng chơi game hay mua món đồ gì đó (mà chúng chỉ chơi chừng dăm phút rồi vất bỏ lăn lóc) chứ không như thời chúng tôi mỗi năm chỉ vào dịp tết và tựu trường mới được may quần áo mới, ăn bánh tét, mứt, hạt dưa…Tết Trung Thu mới có bánh đặc biệt dành cho mùa trung thu, đốt đèn lồng xanh đỏ xách đi chơi vòng vòng trong xóm.
Vì vậy ngày xưa, mỗi một phong tục tập quán đều mang ý nghĩa thiêng liêng. Nhà nhà người người đều chờ đợi chào đón ngày lễ đến với sự chuẩn bị chu đáo trân trọng. Nhất là bọn trẻ con thì náo nức đếm ngược ngày, mong cho nó mau tới để được vui hưởng.

Tối qua, tự dưng tôi nhớ “như in” những chiếc bánh in mà ngày xưa mỗi dịp trung thu chúng tôi tự làm, lòng thấy bâng khuâng gì đâu!
Tôi nhớ “như in” cái hương vị ngọt thơm của nếp–cũng do chính bàn tay của ông bà ngoại tôi trồng cây lúa-nếp–của nước cốt dừa của đường. Vì thế mà bánh in của chúng tôi mới ngon dẻo thơm đặc biệt. Có lẽ do cái tâm trạng hoài cổ đó mà đến bây giờ tôi vẫn còn mê

bánh in (nhưng không phải bất cứ bánh in nào). Mỗi lần có dịp vào chợ VN đi ngang quầy bánh in, tôi thường hay tần ngần đứng lại ngắm nhìn rồi tắc lưỡi bỏ đi, nhớ lại hoá chất họ tẩm trong bánh mà mấy lần tôi mua về ăn thử, cắn một miếng liền nhả ra vì không sao chịu được cái mùi hương giả tạo. Cô bạn tôi ngạc nhiên nói:
–Không hiểu sao bồ lại thích cái bánh đó, bột khô ăn mắc nghẹn cổ họng chứ có ngon gì đâu. Mà thích sao không mua vậy?
Tôi chối:
–Thích hồi nào đâu? Ai nói ta thích?
–Cha, cái mặt hớn hở nhìn bánh không nháy mắt ai mà không đoán ra được.
Bị bắt trúng tim đen tôi cười khúc khích, bạn tôi cũng cười nói thêm:
–Tao thương mầy là vì vậy. Cái tính của mầy đôi lúc ngây thơ giống con nít quá.
–Tại ta nhớ lại những cái bánh in ngày xưa ngoại với má làm chớ bộ. Tôi chống chế.

Đúng vậy, đã nhiều năm rồi tôi không hề ăn bánh in mặc dù tôi rất thích, vì tôi biết chín phần mười mình sẽ thất vọng khi mua. Những chiếc bánh do ngoại, má tôi làm thì khác biệt. Đó là những chiếc bánh “cây nhà lá vườn” mà bây giờ ta gọi là bio hay organic, cách làm cũng hoàn toàn thủ công.

Dạo đó mỗi lần Tết Trung Thu đến, trừ ít bánh trung thu, bánh in, bánh dẻo ngoại mua để cúng ông bà thì ngoại và má thường làm thêm vài ký bánh in cho chị em tôi ăn dần.(Bà ngoại tôi rất khéo tay và siêng năng, cứ vài ba ngày là ngoại làm bánh mỗi lần mỗi khác nhau cho cả nhà thưởng thức).
Bánh đựng trong mấy cái keo bằng thuỷ tinh lớn. Để càng lâu thì bánh càng thấm chất đường, đậu xanh, nước cốt dừa càng ngon dẻo béo. Đặc biệt là chị em chúng tôi được quyền tự lấy ăn mỗi khi thèm chứ không đợi cho phép như thói quen–vì là tết nhi đồng chúng tôi cơ mà.

Tôi vẫn còn hình dung ra được cảnh trước lễ vài tuần, tối tối chị hai chị ba sau khi ở trường về (trường Nguyễn Trung Trực), cơm nước xong xuôi thì các chị lôi cái thau đựng nếp mà bà ngoại tôi đã rang sẵn. Bắt “ghế một” ra ngồi cạnh cái cối đá nặng nề để xay bột. Tôi và em gái kế cũng xà vào. Không phải công việc xay bột lôi cuốn tôi mà mục đích chính là để hóng chuyện chị hai chị ba kể với nhau.



Cối được đục từ đá thiên nhiên nguyên khối, gồm hai phần thớt tròn chồng lên nhau. Thớt trên có đục lỗ đường kính chừng 3 cm để đổ gạo, đậu, hạt…vào. Hai bên hông có hai tai vuông gắn thanh gỗ để người xay bột nắm quay cho khối thớt chuyển động vòng tròn. Nhờ sự cọ sát với thớt đá nằm dưới có rạch nhiều rãnh sẽ nghiền nát gạo thành bột mịn.
Một chị lấy cái muỗng ăn canh múc phân nửa nếp rang cho vào lỗ cối, rồi mỗi người dùng một bàn tay nắm cái thanh gỗ tròn cắm bên hông cối mà quay từ từ nhẹ nhàng đều đặn nhiều vòng cho hạt nếp nát vụng rơi xuống rãnh cối dưới, làm dôi ra như máng xối hứng nước mưa, rồi múc nửa muỗng nếp khác cho vào quay tiếp. Hai bàn tay mềm mại nhỏ nhắn xoay tròn cái cối không có vẻ gì mệt nhọc mà giống như một trò giải trí cởi ngựa xem hoa vì mỗi đêm hai chị chỉ xay chừng non chén nếp là… ngưng, tối hôm sau mới lại tiếp tục.

Hai người vừa làm vừa thì thầm kể chuyện. Mặt mày rạng rỡ, đôi môi hàm tiếu cười duyên dáng mỗi khi đến đoạn thích thú.
Những câu chuyện của “người mới lớn” xem chừng thu hút cái đứa tôi 13 tuổi hơn là em gái tôi. Vì vậy thường thì nó ngồi một lúc là lỉnh vào giường ngủ mất, chỉ có tôi lúc nào cũng nấn ná bên cạnh hai chị, nuốt từng lời chị hai kể cho chị ba nghe và ngược lại. Những chuyện về trường lớp thầy cô, ông giám thị, bạn bè nam nữ–hấp dẫn nhất là chuyện các anh lớp lớn, hay các ông sĩ quan theo tán tỉnh hai chị v..v…Hai người chỉ lợi dụng lúc cùng làm việc bếp núc chung, rửa chén… khi không có sự hiện diện của ông bà ngoại, ba má thì mới có cơ hội kể chuyện thầm kín. Tôi biết tỏng như thế nên hễ được dịp là nhảy lại nghe ké.
Có một ngày kia, tôi nghe chị hai nói với chị ba mà gương mặt lo âu nghiêm trọng:

–Chết rồi B.T ơi, chắc chị có bầu rồi!
– Cái gì? Làm sao? Sao mà chị có được? Chị ba cũng xanh mặt.
–Hồi sáng đi học thầy giám thị kêu buổi trưa ở lại trường lên văn phòng tiếp cộng sổ điểm tháng cùng với anh Nam (cái anh học lớp đệ nhất vẫn hay theo tán tỉnh chị). Lúc thầy đi ra ngoài thì anh Nam nắm tay chị, chị giật lại mà ảnh cứ nắm chặt hồi lâu không chịu buông. Tới chừng nghe tiếng chân thầy lúc đó ảnh mới chịu tha ra. Chết rồi, chắc thế nào chị cũng có bầu.

Chị ba lúc đầu cũng giựt mình nhưng vì là người ngoại cuộc nên mau lấy lại bình tĩnh sáng suốt hơn, trấn an chị hai:
– Chắc không có đâu, hổng lẽ bị con trai nắm tay là có bầu. Nếu như vậy thì khi mình đi sinh hoạt picnic toàn trường nam nữ cùng nắm tay nhau hát các bài du ca cũng có bầu hết sao.
Tuy vậy, hai chị tôi cũng hồi hộp mà đâu dám hỏi ý kiến người lớn, vì còn ngây thơ cho rằng lúc nắm tay bạn trai học chung lớp là cái nắm tay tự nhiên trong sáng nó khác với người có ý nghĩ vẩn đục mờ ám trong đầu. Tôi kinh hoàng với ý nghĩ nếu như là sự thật thì không biết ba má sẽ “xử tội” chị hai thế nào, dù bình thường ba má rất nghiêm khắc không hề dùng bạo lực với con cái, nhưng chúng tôi rất sợ mỗi khi phạm lỗi.
Phải chờ vài tuần khi thấy “những ngày tế nhị” của con gái xuất hiện thì chị mới hoàn toàn yên tâm thoát nạn.
Thế đấy. Ngày xưa thanh niên thiếu nữ 15, 16 mà ngây thơ khờ dại đến độ. Chả bù với thời đại nầy, trẻ ranh 5,6 tuổi đã biết chút chút nầy nọ rồi.



Độ 4,5 ngày trước tết trung thu mới đến giai đoạn ép bánh thì tôi được tham gia vào cùng với ngoại, má.
Bà ngoại cho dầu, đường, nước cốt dừa vắt thật kẹo hoà tan xong rây bột lên nhồi trộn thật lâu cho thấm đều. Nhà có ba cái khuôn, tôi giành làm cái khuôn nhỏ nhất.

Đầu tiên ngoại cho bột vào đáy san phẳng đều, kế tiếp cho đậu xanh ngào đường vào chính giữa, lại phủ lớp bột nếp lên trên cùng xong dùng khuôn có khắc hoa hướng dương ụp vào



ép thật mạnh để bột bánh kết dính vào nhau. Dùng hai ngón tay cái vịn vào mặt gỗ đẩy xuống trong khi các ngón còn lại thì kéo cái khung kim loại bao quanh bánh ngược lên. Thế là cái bánh in hoa hướng dương xinh xắn xuất hiện trước mắt như thể phép lạ. Tôi rộn lên vì thích thú với kết quả. Tưởng tượng mình là cô tiên có thể biến hoá khối bột thành cái bánh in nhỏ nhắn diệu kỳ. Chúng tôi đặt bánh lên những tờ giấy pelure trắng tinh đã được cắt thành hình tròn vừa với mẫu. Chất vào keo chờ vài hôm cho bột nếp thấm đường cũng kịp tới rằm trung thu mang ra thưởng thức là vừa. Ôi, nó thơm tho ngon dẻo làm sao! Tôi cắn miếng bánh bằng cả sự trân trọng hạnh phúc vì do chính tay mình tạo ra.

Một kỷ niệm khác về mùa trăng mà đến nay tôi còn nhớ mãi. Là có một năm tôi khoảng 10 tuổi, sau khi đốt đèn lồng đi vòng vòng trong xóm, ăn bánh xong chúng tôi đi ngủ. Đến nửa khuya ngoại ba má đánh thức chúng tôi:
–Mấy đứa dậy nhanh nhanh chạy ra ruộng lượm trăng về kìa kẻo nó lặn mất.
Đang mắt nhắm mắt mở nghe nói trăng rụng chúng tôi tỉnh hẳn. Tốc mùng chạy ra.
Từ ngoài sân, chúng tôi nhìn về phía ruộng toạ lạc phía sau hè.
Ô kìa, một mặt trăng tròn lớn vành vạnh, sáng vằng vặc nằm sát chân trời. Phía trên đầu tôi là mấy nhánh dừa buông lả lơi theo làn gió nhẹ mát. Có cảm tưởng như trăng treo đầu cành.
Ông bà ngoại, ba má cười bảo:
–Thấy trăng tròn đẹp không? Các con ra lượm mang về nhanh đi, kẻo nó lặn mất.
Trong trí óc non nớt, tôi tin là trăng rụng thật. Nhưng vì sợ ma không dám ra ruộng một mình nên đành chỉ đứng nhìn nàng trăng từ từ lặn xuống. Tôi ngơ ngẩn tiếc nuối vô cùng. Lớn lên, biết ngoại và ba má nói đùa nhưng tôi vẫn ao ước tại sao câu chuyện thần tiên ấy không là sự thật.
Đến năm 1977 trở về sau thì chúng tôi không còn được ăn những chiếc bánh in tự làm nữa. Năm ấy chúng tôi bị đuổi ra khỏi căn nhà đầy ắp tình yêu thương đoàn kết bốn thế hệ quây quần. Mọi vật dụng từ giá trị lẫn thông thường đều bị tước đoạt tất tần tật, kể cả chiếc cối đá quết bánh phồng, cối đá xay bột…Từ đó bà ngoại hết còn làm bánh in nữa.

Những chiếc bánh in ngày xưa trở thành vô giá bởi sự ngon thơm đã đành, mà còn bởi chắt chiu từ những bàn tay chăm chút của ngoại của má, sự vụng về của chị em tôi. Và kèm theo nó, còn là cả một chuỗi kỷ niệm êm đềm thời niên thiếu sẽ còn theo tôi mãi đến cuối đường đời.

Thanh Hà

Mùa Trung Thu 2026