Chủ Nhật, 25 tháng 2, 2024

ĐỔI MÀU , VẪN CHỜ ... - Ngô Kế Đang.

ĐỔI MÀU
 
Cứ ngỡ rằng sau chiến tranh thảm khốc
Người thương người, vì chết hụt, còn đây
Có ngờ đâu lại đổi thay sâu độc
Mở mồm to , cá mập nuốt chừa ai !
Cuộc chiến này sao mà dai dẳng quá
Dẹp tuy nhiều, nào nó đã vơi đâu ?
Cứ như bệnh trị dài lâu, kháng thuốc !
Khổ dân đen , bạc nhược sẽ chết mau !
Liều nhỏ giọt chẳng khác nào nuôi bệnh
Liều mạnh hơn , nó chết , lệnh chưa ban
Chuộc mạng được thì còn gì nhân tính ?
Chết bao người , tiền thay mạng , bình an !
Tết cứ đến, cứ qua , ngàn trăn trở
Hoa tràn đầy, lòng chẳng thấy Tết đâu !
Đời sống thực mà biết bao tạm bợ
Bởi đổi màu , nào ai biết ra sao ?
 
9g12.21/02/2024.
Ngô Kế Đang.

2./ VẪN CHỜ ...
 
Nếu đời sống được trăm năm
Thì ta gần đến bảy lăm tuổi rồi
Chỉ còn một góc tư thôi
Ít thì ít thật, eo ôi khá dài
Một năm: ba sáu lăm ngày
Hai lăm năm nữa hắn thay đổi nhiều
Mong rằng già bớt nói điêu
Trẻ không háo thắng, làm liều hại thân
Mong rằng bỏ thói công thần
Chút công trạng nhỏ, coi dân tầm thường
Mong rằng đời hết nhiễu nhương
Sạch phường gian trá, người thương yêu người
Mong rằng Xuân vẫn đẹp tươi
Bốn mùa hoa nở , người người hoan ca
Mong rằng ta vẫn là ta
Sống đời đáng sống, đầy hoa an bình
7g25. 22/02/2024.

 
Mời Xem :


THẦY TÔI / KARAOKE - Trương Quang Lộc

 THẦY TÔI



Hoa và Mùa Xuân trong Thi Ca Việt (Khảo Cứu)

1.Dẫn Nhập. Trong thi ca Việt, nhiều thi sĩ, nhạc sĩ đã gửi gắm lòng mình qua những sự vật thường gặp, khi thì loài cây, khi thì đóa hoa hoặc các bức tranh tâm lý từ ghen tuông đến người yêu, tình dang dở v.v..

       Các nhà thơ, nhà viết nhạc thường nhạy cảm hơn người thường và họ lại có khả năng dùng giai điệu hay hình ảnh, màu sắc để diễn tả tâm tình và ý tưởng của mình theo phong cách nghệ thuật, và nhờ đó dễ gây xúc động nơi người đọc, người nghe. Nhan nhản trong các bài hát, ta bắt gặp hoa ngọc lan, hoa tigôn, hoa cúc, hoa mai, hoa đào, hoa quỳnh v.v.

       Cây cũng vậy có mặt trong ca dao, thơ, nhạc, từ cây cau, cây khế, cây xoài, cây nhãn, cây gạo…Tình yêu trong trắng, tình yêu học trò, tình dang dở, tình đơn côi… đều lấy hoa làm biểu tượng vì thi ca Việt Nam đầy hoa, từ hoa thường gặp ven lề đường như hoa trinh nữ, hoa sim miền đồi núi Trung Việt cho đến các loài cây cảnh quanh vườn như dàn hoa thiên lý, hoa thạch thảo, hoa tigôn hoặc quanh sân trường như hoa phượng.

Nhiều thành ngữ có chữ hoa như nước chảy hoa trôi, bèo dạt hoa trôi.

       Nhiều sách có tựa đề có chữ hoa như Bùi Tín với Hoa xuyên tuyết, Nguyễn Chí Thiện với Hoa địa ngục, Hoàng Văn Chí với  Trăm hoa đua nở trên đất Bắc nói về Nhân Văn giai phẩm v.v.

       Vào những ngày sum họp bà con, gia đình, bạn bè trong những dịp đầu Xuân, luôn luôn có hoa: hoa ở phòng khách, hoa trên bàn thờ vì hoa mang nhiều ý nghĩa. Ngoài các hoa đặc trưng của ngày Tết như hoa mai, hoa đào, còn có nhiều loại hoa tươi khác, đa dạng về hình thù, màu sắc, vv… Hoa thì nhiều loại: có màu hồng, màu đỏ, màu tím (Màu tím hoa sim), hồng đậm, hồng lợt, có hoa màu trắng vv…

       Nhiều cây cho hoa mỗi năm một lần (fleurs annuelles), hoặc hai năm mới cho hoa (bisannuel), có cây trồng bằng củ (bulbe) như hoa cây Iris, cây tulip nhưng cũng có cây gieo bằng hạt.

2.Mùa Xuân. Một năm có bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, Đông. Sau mùa Đông lạnh lẽo thê lương là mùa xuân lại đến tươi trẻ với những nụ hoa, những cành lá bắt đầu mọc lại. Nhưng khi ta đang là mùa xuân ở Canada thì ở Australia thuộc Nam bán cầu lại là mùa Thu. Trong thiên văn học thì mùa xuân bắt đầu từ xuân phân (khoảng ngày 21 tháng 3 ở Bắc bán cầu va ngày 23 tháng 9 ở Nam bán cầu) và kết thúc vào lúc hạ chí (khoảng ngày 21 tháng 6 ở Bắc bán cầu và 21 tháng 12 ở Nam bán cầu).

       Vào mùa xuân khí trời ấm áp hơn nên có dịp lễ Thanh Minh:Thanh minh trong tiết tháng ba Lễ là tảo mộ, hội là Đạp Thanh

Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sữa bộ hành chơi xuân

        Thế nào là ngày xuân phân? Đó là lúc ngày và đêm dài bằng nhau. Thực vậy, vào Đông thì ngày chưa đi đã màn đêm u tối, ngày ngắn đêm dài và hết ngày xuân phân thì ngày dài ra có nghĩa mặt trời vẫn còn chiếu sang, có chỗ 9 giờ đêm, 10 giờ đêm trời vẫn sáng. Và vì có tác động của ánh nắng nên hiện tượng quang hợp mạnh hơn, nên cây cối đâm chồi nẩy lộc nhanh hơn, mạnh hơn:

Xuân vừa về trên bãi cỏ non
Gió Xuân đưa lá vàng xuôi nguồn
Hoa cười cùng tia nắng vàng son
Lũ ong lên đường cánh tung tròn

      Nhà nhạc sĩ Tuấn Khanh cũng đồng cảm với tạo vật nên mới thốt ra trong bài Mùa Xuân đầu tiên:

Anh ơi! Xuân đến bên thềm rồi nhắp rượu hồng vơi đi
Hết rồi mùa chia ly cho tình Xuân vừa ý
Xin yêu thương đến đôi bạn hiền để xóa hết cô đơn
Rồi quyến luyến nhau hơn cho người em thôi giận hờn.
Xuân nay ta chúc cho mẹ già vui vườn cà thêm hoa

       Vui ruộng đồng bao la tóc bạc phơ đẹp quá Xin yêu thương đến vơi hận thù để tiếng hát hôm nay

Người chiến sĩ mơ say bên đàn trẻ bé thơ ngây.
(YouTube Mùa Xuân Đầu Tiên của NS Tuấn Khanh

   Sau mùa Đông tuyết rơi nặng nề, ít khi gặp nhau, ai ở nhà nấy nhưng đến mùa xuân với đàn chim én trở về báo hiệu xuân đến nên nhiều họp mặt của cộng đồng, của bạn bè gần xa, đúng như lời nhạc của Văn Phụng:

Xuân đã về, xuân vẫn mơ màng trong nắng vàng,
khắp chốn tiếng reo vạng Xuân đã về,
xuân vẫn huy hoàng trong gió ngàn mừng đón xuân sang
Vui mùa xuân năm nay gần nhau, Nhớ khi xưa lúc ngây thơ,
cầm tay hỏi nhau ngẩn ngơ, đến bao giờ đón xuân mơ

      Xuân đã sang nâng phím đàn cùng hát ca, trong gió ngàn mừng đón xuân sang Mừng một ngày gần nhau, cùng mừng xuân mới

Vui mùa xuân năm nay gần nhau,
nhớ khi nào lúc ra đi, cầm tay hẹn cau chờ nhau,
đến bến cầu, nắng xuân sau

Xuân đã sang nâng phím đàn cùng hát ca, trong gió ngàn mừng đón xuân sang Mừng một ngày gần nhau, cùng mừng xuân mới

Vui mùa xuân năm nay gần nhau, nhớ khi nào lúc ra đi,
cầm tay nhìn nhau, cùng mơ ước, mơ xuân đến bao lần

       Xuân đã sang nâng phím đàn cùng hát ca, trong gió ngàn mừng đón xuân sang Mừng một ngày gần nhau, cùng mừng xuân mới

       Người tình chúc nhau trong mùa xuân như trong thơ phổ nhạc: Anh cho em mùa xuân, thơ Kim Tuấn, nhạc Nguyễn Hiền

Anh cho em mùa xuân nụ hoa vàng mới nở, chiều đông nào nhung nhớ
Đường lao xao lá đầy chân bước mòn vỉa phố mắt buồn vin ngọn cây
Anh cho em mùa xuân, mùa xuân này tất cả lộc non vừa trẩy lá
Lời thơ thương cõi đời bầy chờ
im lùa vạt nắng trong khói chiều chơi vơi
Đất mẹ đầy cỏ lúa đồng xanh xa mấy mùa
Ngoài đê diều căng gió thoảng câu hò đôi lứa
Trong xóm vang chuông chùa trăng sáng soi liếp dừa
Con sông dài mấy nhánh cát trắng bờ quê xưa
Anh cho em mùa xuân trẻ nô đùa khắp trời Niềm yêu đời phơi phới
(̣YouTube Anh Cho Em Mùa Xuân của Nguyễn Hiền)

        Cách nay hơn nửa thế kỷ, nhạc sĩ La Hối cũng có một ca khúc đầy ngẫu hứng “Xuân và Tuổi trẻ” với những ca từ tươi vui rất sảng khoái ca ngợi mùa Xuân: “Ngày thắm tươi bên đời Xuân mới. Lòng thắm say bao nguồn vui sống. Xuân về với ngàn hoa tươi sáng. Ta muốn hái muôn đóa hồng. Ta muốn luôn cười với hoa…”. Rồi tiếp theo là điệp khúc với nhịp điệu dồn dập, hân hoan của tuổi trẻ chào Xuân:

“…Vui sướng đi cho đời tươi sáng. Vui sướng đi cho lòng thêm tươi.
Ta ca lên đón mừng Xuân mới.
Ta hát ca cho lòng thêm hăng hái.
Hát vang lên lên lời ca thắm tươi …
(YouTube Xuân Và Tuổi Trẻ của La Hối

5045 1 HoaVaMuaXuanTCTung
Áo dài hoa anh đào

     Mùa xuân hoa bắt đầu nở. Vào ngày Tết, ngoài Bắc có hoa đào; ta nhớ ngay thơ của Vũ Đình Liên:
Mỗi năm hoa đào nở
Lại thấy ông đồ già
Bày mực tàu, giấy đỏ
Ngày tết ở miền Bắc, nhà nhà đều có cành đào (Malus sp.) khoe sắc trong nhà.
Nếu miền Bắc có hoa đào thì trong Nam cũng có hoa mai (Ochna).    

5045 2 HoaVaMuaXuaTCTung

       Một bình hoa tươi dịp Tết sẽ đem lại cho nhà đẹp hơn, may mắn hơn cũng như tạo niềm vui cho cả gia đình trong những ngày đầu năm mới sum vầy. Ta hãy điểm qua vài loài hoa tượng trưng dịp Xuân về:

5045 3 HoaVaMuaXuanTCTung

– Hoa hồng: trong những giống hoa hồng thì hồng lửa là giống hồng được trồng khá phổ biến ở các nhà vườn ở Sa Đéc.

– Hoa mồng gà (Celosia argentea) là một loài thực vật có nguồn gốc vùng nhiệt đới, Châu Á, Châu Phi, và Trung Mỹ, thuộc họ Amaranthaceae. Rất nhiều loài đã được lai giống cho ra những loài với những hình dạng và màu sắc khác nhau, rực rỡ, rất ngoạn mục được trồng làm cây cảnh bởi những gié hoa, và đôi khi trồng trong vườn cây rau cải, cho những lá ăn như rau dền, hay trồng cho hạt. Một vài loài mọc hoang như là cỏ dại trong những cánh đồng canh tác.

5045 4 HoaVaMuaXuanTCTung
Áo dài hoa hồng

– Hoa bông ổi (Lantana camara), còn được biết đến với tên gọi hoa ngũ sắc, với nhiều sắc màu tươi sáng như vàng, cam, tím, đỏ hay trắng tinh khôi

– Hoa hải đường.  Truyện Kiều có câu: Hải đường lả ngọn đông lân, Giọt sương gieo nặng cành xuân la đà

hoặc: Hải đường mơn mởn cành tơ, Ngày xuân càng gió, càng mưa càng nồng

5045 5 HoaVaMuaXuanTCTung

là nhắc đến loại hoa này, loài hoa mang vẻ đẹp tuyệt vời, mong manh nhưng vô cùng quyến rũ. Chùm hoa sắc đỏ, hồng, vàng tinh khôi. Tên khoa học là Camellia amplexicaulis, một loài thực vật hạt kín thuộc chi Trà (Camellia).

5045 6 HoaVaMuaXuanTCTung

5045 7 HoaVaMuaXuanTCTung

-Hoa mẫu đơn (Pivoine) là loài hoa tượng trưng cho sự giàu sang phú quý, ngày xuân gia đình xum họp, nếu trong nhà đặt chậu hoa mẫu đơn, loài hoa vương giả chắc chắn xuân này gia chủ cũng những vị khách sẽ có những kỷ niệm khó phai bên những bông hoa được coi là ‘quốc sắc thiên hương’ này. Hoa này là quốc hoa của Trung Quốc.

– Hoa đồng tiền là loại hoa tượng trưng cho tiền tài, những bông hoa đồng tiền mang lại ước vọng về một năm mới tài lộc và thịnh vượng.

– Hoa cúc (chrysantheme) nhẹ nhàng và thanh thản là một trong những loài hoa nở rộ trong dịp tết Nguyên Đán. Sắc hương của nó tuy giản dị nhưng làm say lòng người. Ngoài ra, loại hoa này còn tươi rất lâu.

5045 8 HoaVaMuaXuaTCTung
Càng sâu nghĩa bể, càng dài tình sông (Truyện Kiều)

       Cúc trồng làm cây cảnh thuộc chi Chrysanthemum. Một số loài cây còn được sử dụng làm vị thuốc trong y học cổ truyền như cúc hoa vàng Chrysanthemum indicum. Hoa cúc trắng là loài hoa biểu tượng cho sự duyên dáng và lòng hào hiệp. Những cành cúc trắng muốt mang lại vẻ nhẹ nhàng và thanh thản cho những ngày cuối năm bận rộn: 

Sen tàn, cúc lại nở hoa
Sầu dài, ngày ngắn, đông đà sang xuân (Kiều)

5045 9 HoaVaMuaXuanTCTung

– Hoa cúc trắng là loài hoa biểu tượng cho sự duyên dáng và lòng hào hiệp. Hoa cúc có nhiều màu, nhưng nhạc sĩ Ngô Thụy Miên nhắc đến cúc màu vàng:  Áo nàng vàng, anh thường yêu hoa cúc Áo nàng xanh, anh mến lá sân trường Sợ thư tình không đủ nghĩa yêu đương Anh pha mực cho vừa màu áo Em

5045 10 HoaVaMuaXuanTCTung

Cây Cúc là một trong 4 cây cảnh: tùng, cúc, trúc, mai..
Một nhà sum-họp trúc mai
- Trạng nguyên – loài hoa mang ý nghĩ sự đỗ đạt

5045 11 HoaTrangNguyenThaiCgTung

GS Thái Công Tụng

Nguồn :http://thukhoahuan.com/index.php/kho-cu/22523-hoa-va-mua-xuan-trong-thi-ca-vi-t-kha-o-cu-u

Thứ Bảy, 24 tháng 2, 2024

Kính Mời Đọc: TRĂNG NGUYÊN TIÊU Và Họa (6 Bài :Duy Anh,Đỗ Chiêu Đức,Đỗ Quang Vinh,LAN,Lý Đức Quỳnhh


 Rằm tháng giêng ngày lễ lớn trong năm của Phật Giáo đó là ngày lễ hội “Tết Nguyên Tiêu” và sẽ có trăng sáng nên SQ vội gởi đến quý thi hữu bài thơ “ Trăng Nguyên Tiêu” để xem và nếu có cảm hứng xin chia sẻ thành thật cạm ơn và chúc sức khỏe 


TRĂNG NGUYÊN TIÊU

Vầng trăng rực rỡ Tết Nguyên Tiêu
Ánh sáng lung linh dáng diễm kiều
Trải xuống trần gian làm dạ cảm
Chiếu trên cảnh vật khiến lòng xiêu
Xuân hồng vẫn đó thương vô hạn
Tết thắm còn đây nhớ thật nhiều
Khấn nguyện an bình cho cõi thế
Đêm rằm mở hội biết thương yêu
songquang 
20240224

HỌA 1  :RẰM THƯỢNG NGƯƠN

Tháng Giêng nguyệt rạng đón Ngươn Tiêu
Muôn thuở Hằng Nga dáng mỹ miều (diễm kiều)
Đất khách Tết về còn lạnh lắm
Quê mình Xuân đến có vui nhiều?
Tài không chuyển thế, lòng già nản
Lực bất tòng tâm, gối lão xiêu!
Ngước mắt dõi nhìn trăng diệu vợi
Chau mày chạnh nghĩ tuổi còn yêu?
DUY ANH
02/24/2024

HỌA 2 :     TRĂNG NGUYÊN TIÊU

Rực rỡ tng không ánh bích tiêu,
Lung linh bóng nguyệt mơi miều.
Thuyền quyên cung Quảng trông càng đẹp,
Ngọc thố, thiềm thừ ngắm cũng xiêu.
Lễ hội lắm nơi, buồn lữ thứ...
Hoa đăng khắp chốn, nhớ quê nhiều...
Hằng mong thế giới thôi binh biến,
Trăng sáng Nguyên Tiêu mãi đáng yêu ! 
                                         Đỗ Chiêu Đức
                                         02-24-2024
                                 Rằm tháng Giêng Giáp Thìn
 
HỌA 3 :MẸ DẶN CON GÁI 

Nắng mới còn Xuân ngắm bích tiêu (*)

Gió hiu hiu thổi chẳng cần miều (**)

Mang giầy thả bước thì xinh lắm,

Đánh phấn thoa son sẽ đẹp nhiều.

Khép nép khiêm nhường, đình cũng đổ,

Dịu dàng lễ độ, quán đành xiêu.

Ra đường nhã nhặn, thân con gái

Có thế thì ai ai cũng yêu!

 

Chú thích:

(*) bích tiêu 碧霄 = Trời xanh. vd: Thất tịch kim tiêu khán bích tiêu, Khiên Ngưu Chức Nữ độ Hà kiều (Lâm Kiệt) [ nguồn: Hán Việt Từ Điển Trích Dẫn]

 

(**) Miều = 1- khăn phủ trên bài vị. 2= tiếng nôm thổ ngữ là cái Mũ. Vd: Đội miều cho khỏi nắng (Nguồn: Đại Từ Điền Tiếng Việt)

Đỗ Quang Vinh 

phụng họa
24-2-2024
 
HỌA 4 : HỘI NGUYÊN TIÊU.
 
Ngày rằm tháng một hội Ngươn Tiêu
Chị Nguyệt xinh thay tợ dáng Kiều
Rực rỡ đêm trăng mơ mộng đẹp
Lung linh tối Nguyệt ý tâm xiêu
Chùa Đình náo nhiệt người vô tận
Đền Miễu xôn xao khách rất nhiều
Ước nguyện thanh bình cho thế giới
Nhân tình vạn nẻo chất niềm yêu.
LAN.
(24/02/2024)
 
HỌA 5 : TRĂNG RẰM THÁNG GIÊNG

Trăng rằm dát bạc sáng vườn tiêu
Lấp ló bóng râm một dáng kiều
Háo sắc trường tồn nung mắt ngẩn
Mê tình bất diệt khiến hồn xiêu
Xuân trong huyết quản tuôn trào mãi
Tết giữa buồng tim chất chứa nhiều
Dưới nguyệt lung linh nàng múa hát
Lòng nhìn rạo rực, thế là yêu.
Lý Đức Quỳnh
Rắm Giêng Giáp Thìn-24/2/2024
 
HỌA 6 :LÃNG TỬ HÔN TRĂNG

[Nđt Bvđâ]

 

Giữa buổi trăng rằm rạng bích tiêu

Hằng Nga dáng vẻ thật yêu kiều

Đào nguyên chú cuội nào thông hiểu

Đảo ngọc bao chàng đã mến yêu

Trỗi nhạc đa tình hoa chẳng thiếu

Khoèo xuân lãng mạn bướm luôn nhiều

Tươi cười nguyệt múa ngời thân liễu

Lãng tử hôn nàng suối mộng xiêu…

Đức Hạnh

25 02 2024

TRĂNG VÀ SAO - Nguyễn Đức Tùng


Đêm 14 tháng 2, 2024, đi làm về lúc 10 giờ tối, mở cửa garage băng qua vườn vô nhà thì tôi nhìn thấy mặt trăng. Trong thành phố, không phải khi nào bạn cũng nhìn thấy nó. Trăng đêm nay không tròn nhưng sáng đẹp, nếu chỉ có vậy thì không hiếm. Tôi dừng lại, ngẫm nghĩ, có một điều gì khác. Tôi nhận ra Mộc tinh di chuyển tới rất gần mặt trăng, tiếng Anh gọi là kissing. Đây là một giao hội lâu lâu mới có một lần. Tôi chụp được cái hình, chỉ tiếc là mặt trăng hơi tối. Mộc tinh, hay sao Mộc, Jupiter, không phải là sao mà là hành tinh lớn nhất trong thái dương hệ, sau nó là sao Thổ, Saturn. Nhưng trên bầu trời lúc nào bạn cũng nhìn thấy hai sao sáng nhất, đi vương vấn với mặt trăng là sao Mộc và sao Kim, hoàn toàn có thể thấy bằng mắt thường, còn các sao khác như sao Thổ, sao Hỏa, sao Thủy, lâu lâu tôi mới thấy chúng. Tuy vậy tôi ngạc nhiên khi nào cũng thấy sao Mộc gần mặt trăng, mang điều này hỏi một đứa bạn là tiến sĩ vật lý, hắn lắc đầu bảo không có chuyện đó. Lạ thật. Vậy mình có duyên với sao Mộc, tôi nghĩ. Sao Mộc lớn gấp 11 lần trái đất, và trái đất lớn gấp 4 lần mặt trăng. Mặt trăng cách xa trái đất khoảng 400 ngàn cây số, nhưng sao Mộc cách chúng ta đến 700 triệu cây số, tức là 1. 7 ngàn lần. Trong vũ trụ bao la, ba thiên thể rất ít khi gặp nhau trên một đường thẳng, tuy nhiên trái đất, mặt trăng và một trong các hành tinh sao Mộc, sao Thổ, sao Hỏa, lại hay gặp nhau. Mộc tinh đẹp, một mình có đến bốn mặt trăng, diễm lệ không kém gì cái vòng nổi tiếng của sao Thổ. Một trong bốn mặt trăng ấy, mặt trăng Io, các nhà khoa tin rằng có thể có sự sống. Mặc dù là một trong những thiên thể nóng nhất hệ Mặt trời với hàng trăm miệng núi lửa, vệ tinh Io này của sao Mộc có thể là nơi sinh sống của các vi sinh vật ngoài hành tinh. Nếu thế thì đây là một sự sống khác, không phải carbon.

Người ta bảo rằng đêm 14 Valentine, lúc sao Mộc gặp mặt trăng cũng là lúc sao Thổ đi ngang qua chúng, nhưng tôi không nhìn thấy nó, trong khi đó sao Kim, sáng nhìn rõ nhưng nằm rất xa bên trái. Tôi ít khi nhìn thấy sao Thủy bằng mắt thường, chỉ thấy được nó trong kính viễn vọng. Sao Mộc là hành tinh đứng thứ năm và lớn nhất trong thái dương hệ có khối lượng bằng một phần ngàn của mặt trời, di chuyển trên một quỹ đạo rất xa mặt trời với chu kỳ gần mười hai năm. Cái tên Jupiter là tên của đấng thần linh trong thần thoại Hy lạp và La Mã. Sao Mộc được xem là lớn tuổi nhất trong thái dương hệ, hình thành một triệu năm sau mặt trời và năm mươi triệu năm trước trái đất chúng ta. Sao Mộc hầu hết chứa khí Hydrogen và Helium, có khối lượng gấp 300 lần trái đất, nó phóng ra nhiệt lượng lớn hơn là thu nhận từ mặt trời và quá trình này làm nó co nhỏ lại một milimet một năm. 

Một milimet trong thiên văn học là rất lớn, vì hiện nay sao Mộc có kích thước bằng một nửa so với lúc nó sinh ra. Lớp khí quyển bao bọc sao Mộc có màu vàng và màu nâu do những đám mây ammonia và nước. Mộc tinh tự xoay quanh nó rất nhanh chỉ mất mười giờ, thường nằm đối diện với sao Hỏa, vì dễ tìm nên tôi dùng nó để tìm sao Hỏa. Galileo nổi tiếng của chúng ta đã tìm ra bốn mặt trăng của Mộc tinh. Những mặt trăng này tròn trịa, xinh đẹp, và không khác lắm so với mặt trăng của chúng ta. Nếu được đứng trên bề mặt của Mộc tinh, bạn sẽ thấy bốn mặt trăng này sáng rực trên bầu trời. Đó sẽ là một cảnh tượng tuyệt đẹp.

Nhưng dù sao tôi vẫn tin rằng không thể có một vệ tinh nào trong vũ trụ đẹp hơn chị Hằng của chúng ta. Trong thái dương hệ, mặt trăng lớn thứ năm so với các vệ tinh khác, kích thước bằng một phần tư trái đất, khoảng cách đến trái đất gần 400,000 cây số, ánh sáng đi 1. 3 giây. Sức hút của mặt trăng chỉ bằng một phần sáu trái đất vì vậy bạn có thể nhảy lên rất cao, cú nhảy của bạn có thể lên tới ba mươi mét hoặc hơn. Bạn muốn nhảy lên ba mươi mét hay chỉ một mét như trên trái đất? Tôi thì chỉ thích nhảy một mét như trên trái đất. Tôi không biết làm gì với chiều cao hơn thế nữa. Hay là nhảy lên vai người khác?

Trên bề mặt của mặt trăng không thể có nước ở thể lỏng nhưng có thể tồn tại những túi nước đóng băng. Mặt trăng bay quanh trái đất mất khoảng 29.5 ngày và quay trên một quỹ đạo hơi bị lệch làm cho tác động của thủy triều không cân đối. Mặt trăng lúc nào cũng nhìn về trái đất bằng một khuôn mặt duy nhất, như người đàn bà chung thủy nhìn chồng mình, nếu như anh ta cũng có đức tính ấy, nhưng hầu hết thì không. Quỹ đạo và vòng quay của nó đã được khóa, không phải mặt trăng nào trong vũ trụ cũng thế cả. Năm 1958, phi thuyền Luna I của Liên Xô bay đến gần mặt trăng, sau đó khi thuyền Luna II đổ bộ. Năm 1969, lần đầu tiên con người đặt chân lên đó, với Apollo 11 của Mỹ. Nhân loại tin rằng mặt trăng có ảnh hưởng đến đời sống con người, chu kỳ của mặt trăng ảnh hưởng đến mùa màng và đời sống tinh thần, nguyệt là tháng, nguyệt cũng là trăng. Trăng sáng làm lòng phụ nữ rối bời, bạn không cần nghiên cứu y khoa thì cũng biết thế.  Mối lương duyên giữa mặt trăng và sao Mộc lâu lâu lại xảy ra một lần. Nhà văn Alice Munro có một truyện ngắn nổi tiếng: Những mặt trăng của Mộc tinh (the Moons of Jupiter) nói về một người phụ nữ, đứa con gái của mình, và người cha bị bệnh tim nằm trong bệnh viện. 

Đôi khi chúng ta không nhìn thấy những điều đang tới sắp mang lại hạnh phúc cho chúng ta. Thuở bé những đêm trời trong sáng tôi nhìn lên bầu trời. Tôi nằm trước sân nhà, trên những nống bắp và đậu phơi khô của mẹ tôi, trên những đống rơm ngày mùa trâu đạp tưa ra, thức đến khuya không thấy mệt vì không khí mát mẻ, trong lành, lắng nghe hơi thở của đất, câu chuyện của những vì sao. Bạn lắng nghe chúng, bạn không chắc có hiểu được gì không, tôi cũng không biết chúng có ích lợi gì cho đời sống của chúng ta hôm nay, nhưng nếu đêm đêm không có những người ngước mặt nhìn lên sao trời trong một thành phố chộn rộn thành phố ấy thật cô độc.

Nguyễn Đức Tùng (Tiệp Ký)

 

Thêm 4 vấn đề sức khỏe ở người cao tuổi, chớ coi thường!- Khuê Nguyên ( Báo Thanh Niên )

Khi chúng ta già đi, chúng ta trở nên khôn ngoan hơn, nhưng về mặt sức khỏe , chúng ta cũng trở nên phức tạp hơn.

100 người 70 tuổi sẽ có nhiều điểm khác biệt nhau. Gien, môi trường sống, hoàn cảnh kinh tế, trình độ học vấn, hành vi của từng người - đặc biệt là tập thể dục, dinh dưỡng, hút thuốc, rượu bia… - tất cả những yếu tố này đều ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn và khả năng mắc bệnh ở độ tuổi 70 trở lên.
Dưới đây là một số vấn đề sức khỏe phổ biến nhất mà những người ở độ tuổi 70 hay gặp phải và một số gợi ý về cách tránh hoặc giảm ảnh hưởng của chúng.
Trong bài viết 4 vấn đề sức khỏe phổ biến nhất ở người cao tuổi, chúng tôi đã đề cập đến 4 vấn đề đầu tiên. Bài viết này nói về vấn đề sức khỏe phổ biến nhất tiếp theo ở độ tuổi 70.

1. Không kiểm soát được lượng đường trong máu

Chế độ ăn Địa Trung Hải

Shuttertock

Một xu hướng mới đáng lo ngại là số người ở độ tuổi 70 được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường lần đầu tiên.
Các bác sĩ cũng phát hiện ra rằng việc kiểm soát chặt chẽ lượng đường trong máu của bạn (hemoglobin A1c) ở người lớn tuổi đôi khi dẫn đến mức đường huyết thấp quá mức, cũng có thể là quá cao.
Một mặt, điều quan trọng là phải kiểm soát lượng đường trong máu và cái được gọi là hemoglobin A1c của bạn để giảm khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe đối với thị lực, thận hoặc thần kinh của bạn (một tình trạng được gọi là bệnh thần kinh - khi bạn không thể cảm thấy bàn chân của bạn hoặc bạn bị đau ở bàn chân của bạn và với bệnh tiểu đường không kiểm soát, nó thậm chí có thể dẫn đến cắt cụt chi), theo Eat This, Not That!
Nhưng bạn cũng muốn tránh các biến chứng của lượng đường trong máu quá thấp, có thể gây ngất xỉu, gãy xương hoặc tổn thương não.
Lưu ý: Để giảm nguy cơ phát triển bệnh tiểu đường ở độ tuổi 70, hãy duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất nhiều. Cả hai điều này đều giúp giữ cân nặng của bạn ở mức khỏe mạnh.
Béo phì, xét cho cùng, có liên quan đến sự phát triển của bệnh tiểu đường.

2. Khiếm thính

Tần suất mất thính giác tăng lên ở những người ở độ tuổi 70 và nhiều người đánh giá thấp mức độ tàn phá của điều này.
Các nghiên cứu cho thấy rằng bản thân suy giảm thính lực là một yếu tố nguy cơ của chứng sa sút trí tuệ, trầm cảm và các bệnh lý khác.
Thế hệ đang lớn lên luôn đeo tai nghe được cho là sẽ gặp vấn đề thậm chí còn lớn hơn là mất thính lực trong những năm tới.
Điều quan trọng là phải thực sự nhận ra tầm quan trọng của thính giác đối với chất lượng cuộc sống. Nó là một yếu tố quyết định chính của sự cô lập xã hội.
Lưu ý: Thứ nhất, hãy đảm bảo rằng bạn không có ráy tai. Điều thứ hai là đi kiểm tra thính lực. Nếu máy trợ thính được khuyến nghị, hãy nhận biết rằng chất lượng máy trợ thính đang được cải thiện rõ rệt; đây không phải là máy trợ thính của thời... đã lâu.
Nên mua máy trợ thính chất lượng tốt nhất mà bạn có thể mua được. Hãy nhớ rằng bạn phải kiểm tra và có thể cần thăm khám lặp lại để điều chỉnh chúng nhằm đảm bảo chúng hoạt động bình thường.
Những người không đủ tiền mua máy trợ thính có thể thấy rằng các thiết bị nghe cũng có thể hữu ích và chúng rẻ hơn rất nhiều.
Một số, đặc biệt hữu ích trong các tình huống như trò chuyện một đối một ở một nơi tương đối yên tĩnh, có thể được mua với giá khoảng 50 USD.

3. Loãng xương

Khi chúng ta già đi, chúng ta mất mật độ xương, và một tình trạng gọi là loãng xương, xương yếu đi, có thể xảy ra. Nó khiến bạn (đặc biệt là phụ nữ) có nguy cơ bị gãy xương.
Mặc dù sau mãn kinh là một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất gây loãng xương, nhưng tình trạng mất xương có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai.
Trong khi ở độ tuổi 20, bạn tạo ra xương mới vài năm một lần, đến khi bạn đến tuổi 70, bạn hoàn toàn không tạo ra nhiều xương mới.
Lưu ý: Để ngăn ngừa gãy xương, di chuyển là điều tốt nhất bạn có thể làm. Để có lợi cho xương của bạn, di chuyển chống lại lực cản, như đi trên vỉa hè là hữu ích nhất.
Ngoài hoạt động, cần cung cấp cho xương của bạn một lượng canxi tốt.
Nếu bạn không uống sữa, hãy bổ sung canxi và bổ sung vitamin D vì vitamin D cũng rất quan trọng đối với sức khỏe của xương.
Mặc dù chúng ta vẫn có thể hấp thụ một số vitamin từ ánh nắng mặt trời khi chúng ta già đi, nhưng việc hấp thụ vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trở nên khó khăn hơn.
Ngoài ra, nếu bạn đang sử dụng bisphosphonates, một loại thuốc mà nhiều người dùng để ngăn ngừa mất xương, hãy hỏi bác sĩ cẩn thận về cách dùng, thời gian dùng... Đừng tự ý dùng thuốc bạn nhé!

4. Mất trí nhớ

Nhiều người lo lắng rằng họ có thể bị sa sút trí tuệ, vì vậy điều quan trọng là phải biết một số triệu chứng xảy ra trong cái mà chúng ta gọi là "lão hóa thông thường".
Trong quá trình lão hóa thông thường, sẽ mất nhiều thời gian hơn để học các nhiệm vụ mới, chẳng hạn như các kỹ năng máy tính. Cũng sẽ mất nhiều thời gian hơn một chút để truy xuất thông tin mà cuối cùng bạn nhớ được.
Đó là tất cả các vấn đề về trí nhớ bình thường đi kèm với quá trình lão hóa và không nhất thiết có nghĩa là bạn có nhiều khả năng bị sa sút trí tuệ hơn bất kỳ ai khác.
Tuy nhiên, sa sút trí tuệ có thể là vấn đề nếu việc mất trí nhớ bắt đầu ảnh hưởng đến chức năng của bạn: bạn không nhớ thanh toán hóa đơn, quên các cuộc hẹn quan trọng hoặc bị lạc khi bạn lái xe đến những nơi bạn đã đến nhiều lần.
 
Lưu ý: Có rất nhiều ứng dụng hứa hẹn sẽ tăng cường bộ nhớ.
Nhưng lời khuyên tốt nhất là duy trì hoạt động thể chất, xã hội và trí tuệ, làm những điều bạn thích làm. Hãy đọc nếu bạn thích đọc. Nếu bạn thích chơi ô chữ, hãy làm trò chơi ô chữ. Hãy tham gia vào các hoạt động xã hội - tình nguyện, đi chơi với bạn bè hoặc bất cứ điều gì bạn thích - sẽ giúp ích cho bạn.
Giấc ngủ rất quan trọng đối với nhận thức, vì vậy hoạt động trí óc và thể chất trong ngày sẽ giúp bạn thoát khỏi tình trạng mệt mỏi, theo Eat This, Not That!

Khuê Nguyên ( Báo Thanh Niên 

Thứ Sáu, 23 tháng 2, 2024

THÀNH NGỮ ĐIỂN TÍCH 107 : THẤT, THỆ, THIỀM, THIÊN (Đỗ Chiêu Đức)

 THÀNH NGỮ ĐIỂN TÍCH 107 : 

              THẤT, THỆ, THIỀM, THIÊN
                              
  Giữa giường THẤT BẢO ngồi trên một bà                    
     
     THẤT BẢO 七 寶 là Bảy thứ báu vật, theo các kinh nhà Phật ghi lại như sau: 
       * Theo《Phật Thuyết A Di Đà Kinh 佛 說 阿 彌 陀 經》thất bảo là: Xa cừ, Mã não, San hô, Vàng, Bạc, Lưu ly, Chuổi đỏ.
       * Theo《Vô Lượng Thọ Kinh 無 量 寿 經》thất bảo là: Xa cừ, Mã não, Vàng, Bạc, Lưu ly, San hô, Pha lê. 
       * Theo《Pháp Hoa Kinh 法 華 經》thất bảo là: Xa cừ, Mã não, Vàng, Bạc, Lưu ly, Trân châu, Mai Côi. 

      GIƯỜNG THẤT BẢO là giường có khảm bảy loại qúy giá nói trên của các nhà giàu quý tộc ngày xưa. Trong Truyện Kiều, khi Khuyển Ưng bắt Thúy Kiều về giao cho Hoạn Bà, lúc đã tỉnh thuốc mê, Thúy Kiều nhìn lên thì thấy:

                      Ban ngày sáp thắp hai bên,
                 Giữa giường THẤT BẢO ngồi trên một bà.

      Khi Từ Hải chuộc Thúy Kiều ra khỏi lầu xanh rồi thì:

                      Buồng riêng lựa chốn thanh nhàn,
                   Đặt giường THẤT BẢO vây màn Bát Tiên.
                      Trai anh hùng, gái thuyền quyên,
                  Phỉ nguyền sánh phượng, đẹp duyên cởi rồng.
                      Đặt giường THẤT BẢO vây màn Bát Tiên

      THẤT TỊCH 七 夕 : Đêm mùng bảy tháng bảy Âm lịch. Đêm mà theo truyền thuyết thần thoại Trung Hoa thì Ngưu Lang và Chức Nữ gặp mặt nhau sau một năm xa cách. Trong Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều có câu:

                         Chữ đồng lấy đó làm ghi,
                 Mượn điều THẤT TỊCH mà thề bách niên.

      THẤT TÌNH 七 情 : là bảy thứ tình cảm được phân chia theo Trung Hoa quan niệm xưa như sau:
      * Theo Nho Giáo thì Thất tình là: Hỉ (mừng), Nộ (giận), Ái (thương), Ố (ghét), Ai (buồn), Cụ (sợ), Dục (muốn).
      * Theo Phật Giáo thì Thất tình là: Hỉ (mừng), Nộ (giận), Ưu (lo), Cụ (sợ), Ái (thương), Tăng (ghét), Dục (muốn).
      * Theo Trung y thì Thất tình là: Hỉ (Mừng), Nộ (giận), Ưu (lo), Tư (nhớ), Bi (buồn), Khủng (sợ), Kinh (giật mình).

      Cũng trong Cung Oán Ngâm Khúc của Ôn Như Hầu Nguyễn Gia Thiều khi tả nàng cung phi thất sủng:

                     Thà mượn thú tiêu dao cửa Phật,
                     Mối THẤT TÌNH quyết dứt cho xong.

       THẤT XUẤT 七 出 : là Bảy lý do để cho người chồng có thể thôi vợ. Theo sách 《Đại Đới Lễ Ký 大 戴 禮 記》đời Tây Chu quy định về THẤT XUẤT và TAM BẤT KHỨ 三 不 去 (Ba điều không thể đuổi vợ đi) như sau đây:
 
      * THẤT XUẤT gồm có: Không hiếu thuận với cha mẹ chồng; Không có con nối dõi; Tà dâm (ngoại tình); Đố kỵ ghen ghét; Nhiều chuyện thị phi; Trộm cắp; Có bệnh nan y.
      * TAM BẤT KHỨ gồm có: Người vợ không có nơi nương tựa (cha mẹ anh em chết hoăc ly tán); Đang trong thời gian chịu tang ba năm với cha mẹ chồng; Cưới vợ khi còn nghèo, bây giờ giàu có rồi thì không thể thôi vợ được. Ngoại trừ Có bệnh nan y và tà dâm.

     Theo bộ luật đời Hồng Đức của nhà Lê, nếu người vợ phạm vào một trong 7 điều nêu trên thì luật pháp bắt buộc người chồng phải bỏ vợ. Trong Hồng Đức Quốc Âm Thi Tập cũng có câu:

                         Tam tòng trước nàng đã lỗi,
                         THẤT XUẤT rày anh mới phân.
                 
              
                          Đại Đới Lễ Ký 大 戴 禮 記 

      THỆ SƯ 誓 師 là Lời thề trước quân binh. Theo sách《Hoài Nam Tử Yếu Lược 淮 南 子· 要 略》: Vua Võ làm lễ Thệ Sư ở Mục Dã để thay trời thảo phạt Trụ Vương vô đạo. Sau nầy trước khi xuất quân thì chủ soái luôn tập hợp binh sĩ lại để làm lễ Thệ Sư, nói rõ mục đích xuất quân và thề quyết chiến thắng.
      Trong Truyện Kiều, Từ Hải trước khi xuất quân đi bắt những người đã hãm hại Thúy Kiều cũng đã:

                                   THỆ SƯ kể hết mọi lời, 
                       Lòng lòng cũng giận, người người chấp uy ! 

      Trong "Hà Thành Chính Khí Ca" của Nguyễn Văn Giai (Ba Giai) ca ngợi sự tuẫn tiết của Tổng đốc Hoàng Diệu có câu:

                           Tiên nghiêm sai đóng trên thành,
                        THỆ SƯ rót chén rượu quỳnh đầy vơi.

     THỆ HẢI MINH SƠN đúng ra là HẢI THỆ SƠN MINH 海 誓 山 盟. Ta hay nói thành "Thề Non Hẹn Biển". Thành ngữ nầy thường dùng để chỉ trai gái thề nguyền yêu nhau cao như non, rộng như biển và mãi mãi trường tồn như non như biển vậy!
     Trước khi bán mình chuộc tội cho cha, Thúy Kiều cũng đã cân nhắc giữa "Duyên hội ngộ" và "Đức cù lao", "Bên tình bên hiếu bên nào nặng hơn?" xong rồi mới quyết định:

                            Để lời THỆ HẢI MINH SƠN,
                    Làm con trước phải đền ơn sinh thành!
                  
                
                         HẢI THỆ SƠN MINH 海 誓 山 盟

      THIỀM CUNG 蟾 宮 là nói gọn của THIỀM THỪ CUNG 蟾 蜍 宮 là Cung của con cóc ghẻ. Theo truyền thuyết dân gian Trung Hoa và sách "Hoài Nam Tử" đời Tây Hán 西 漢「淮 南子」có ghi lại truyện: Hậu Nghệ xin được thuốc trường sinh của bà Tây Vương Mẫu. Hằng Nga lén uống trộm thuốc, rồi bay lên cung trăng ở trong cung Quảng Hàn, bị phạt biến thành con Thiềm Thừ xấu xí, gọi là Nguyệt Tinh. Nên...
      Cung Quảng, Cung Thiềm hay THIỀM CUNG trong văn học cổ đều dùng để chỉ mặt trăng, như trong truyện thơ Nôm khuyết danh "Trinh Thử" có câu:

                           THIỀM CUNG bóng đã tà tà,
                       Khuyên rằng mau trở lại nhà với con.

       Ta còn có thành ngữ THIỀM CUNG CHIẾT QUẾ 蟾 宮 折 桂 là "Bẻ cành quế trong cung trăng" để chỉ những người thi đậu hoặc gặt hái được danh dự to lớn. Theo Tấn Thư Khích Sân Truyện《晉 書· 郄 詵 傳》: 
       Năm Thái Thủy đời Tấn Võ Đế, Lại bộ Thượng Thư Thôi Hồng tiến cử Khích Sân làm Tả Thứa Tướng. Vua bảo Khích Sân tự đánh giá mình. Khích Sân đáp: "Thần như là cành quế trong cung trăng, phiến ngọc qúy ở núi Côn Lôn vậy". Vì tích nầy mà từ đời Đường về sau thành ngữ nầy dùng để chỉ những người đắc ý trong khoa trường. Đậu Tiến sĩ, Trạng Nguyên... đều gọi là THIỀM CUNG CHIẾT QUẾ là Bẻ cành quế trong cung trăng, gọi tắt là BẺ QUẾ, như trong truyện thơ Nôm khuyết danh Phạm Tải Ngọc Hoa (Phạm Công Cúc Hoa) có câu:
 
                             Những mong BẺ QUẾ nên danh,
                        Mà đền công dưỡng sinh thành hai thân.

       Vì là "Bẻ cành quế trong cung trăng" nên còn gọi là "Cành Nguyệt Quế", thành ngữ nầy còn truyền cho đến hiện nay, trong thi đấu các môn thể thao hiện tại, người hạng nhất đoạt huy chương vàng cũng gọi là người đoạt được Cành Nguyệt Quế.
                   
            
                           THIỀM CUNG CHIẾT QUẾ 蟾 宮 折 桂

      THIÊN BẢO 天 保 là tên bài thơ trong chương Tiểu Nhã của Kinh Thi 詩 經.《小 雅· 天 保》là bài thơ của các đại thần ca ngợi công đức của vua chúa đời Tây Chu, nên Thiên Bảo dùng rộng ra để chỉ những lời chúc tụng, như trong truyện thơ Nôm Nhị Độ Mai có câu:

                           Vóc đề chữ, gấm thêu bài,
                   Vịnh ca THIÊN BẢO, chúc lời Nghiêu hoa.

      THIÊN CHUNG 千 鍾 : THIÊN là Một ngàn; CHUNG là cái chuông, cái thùng, là đơn vị đo lường lúa thóc ngày xưa, nên THIÊN CHUNG là một ngàn chung lúa thóc, chỉ sự giàu sang ngày xưa. Trong truyện thơ Nôm Trinh Thử có câu:

                            Vậy nên gặp cửa người đây,
                   Ngôi cao nhất phẩm, lộc đầy THIÊN CHUNG.

      Còn trong Truyện Kiều thì gọi là MUÔN CHUNG NGHÌN TỨ. MUÔN là Mười ngàn; TỨ là Xe có bốn ngựa kéo, nên MUÔN CHUNG NGHÌN TỨ là có mười ngàn chung lúa thóc và cả ngàn xe do bốn con ngựa kéo; Chỉ cảnh giàu sang tột độ của các bậc vương hầu vua chúa. Đó là lời của Từ Hải hứa hẹn trước với Thúy Kiều là:

                              Một lời đã biết đến ta,
                   MUÔN CHUNG NGHÌN TỨ cũng là có nhau.
            
                  
                      QUỐC SẮC THIÊN HƯƠNG 國 色 天 香

       THIÊN HƯƠNG 天 香 là nói gọn lại của thành ngữ QUỐC SẮC THIÊN HƯƠNG 國 色 天 香, là Sắc của nước, hương của trời; Ta thường gọi là SẮC NƯỚC HƯƠNG TRỜI hay HƯƠNG TRỜI SẮC NƯỚC để chỉ những người đẹp, những hoa hậu cấp quốc gia.
       Trong Truyện Kiều khi chị em Thúy Kiều du Thanh Minh, Vương Quan đã kể về nấm mộ hoang bên đường của Đạm Tiên như sau:

                           Phận hồng nhan có mong manh,
                  Nửa chừng xuân thoắt gãy cành THIÊN HƯƠNG.

       Khi đã rước được Thúy Kiều về chốn trú phường, Mã Giám Sinh nhìn người đẹp đã thầm đánh giá rằng:

                        Đã nên QUỐC SẮC THIÊN HƯƠNG,
                   Một cười này hẵn nghìn vàng chẳng ngoa.
                        Về đây nước trước bẻ hoa,
                   Vương tôn qúy khách ắt là đua nhau...

       THIÊN SƠN 天 山 tên một dãy núi ở vùng đông bắc Trung Hoa, giáp ranh với nước Cao Ly xưa. Tương truyền khi Tiết Nhân Qúy đánh Ma Thiên Lãnh, binh lính nhà Đường thương đóng quân ở nơi nầy, nên THIÊN SƠN trong văn học cổ thường dùng để chỉ nơi núi non hiễm trở, là chiến trường của các đoàn quân hay đánh nhau nơi đây. Trong "Chinh Phụ Ngâm Khúc" của Đặng Trần Côn, nữ sĩ Đoàn Thị Điểm diễn Nôm có câu:

                    Lòng thiếp tựa bóng trăng theo dõi,
                    Dạ chàng xa ngoài cõi THIÊN SƠN.
           
               
                          Lưu Nguyễn lạc Thiên Thai

       THIÊN THAI 天 台 là tên một ngọn núi ở phía bắc huyện Thiên Thai trong tỉnh Chiết Giang, mạch núi kéo dài đến các huyện Thiệu Hưng, Ninh Ba. Thiên Thai là ngọn núi mà Lưu Thần Nguyễn Triệu đã gặp tiên nữ, nên thường dùng để chỉ cảnh tiên hay được ví như là cảnh của tiên ở. Trong Truyện Kiều khi Kim Kiều lần đầu tiên hẹn ước để gặp gỡ nhau lúc cả nhà Vương Viên Ngoại đi mừng thọ ngoại gia chỉ còn có Thúy Kiều ở nhà. Cụ Nguyễn Du đã viết:

                     Xắn tay mở khóa động đào,
                 Rẻ mây trông tỏ lối vài THIÊN THAI.

        Hẹn bài viết tới !

                                                       杜 紹 德
                                                   Đỗ Chiêu Đức


Mời Xem :


ĐỔI MÀU , VẪN CHỜ ... - Ngô Kế Đang.

ĐỔI MÀU   Cứ ngỡ rằng sau chiến tranh thảm khốc Người thương người, vì chết hụt, còn đây Có ngờ đâu lại đổi thay sâu độc Mở mồm to , cá mập...