Thứ Bảy, 7 tháng 11, 2026

Subject: Fwd: KHOẢNG CÁCH GIỮA ĐẠO VÀ ĐỜI Nghiêm Hữu Hùng-


 Xin gửi câu hỏi này tới các bạn may mắn, suốt cuộc đời được sống an lành:

- Có chắc là "giữ mười giới là để đem lại cuộc sống an vui cho mình và cho người” không?
Đối với cá nhân tôi thì khoảng cách giữa Đạo và Đời hình như cũng khá xa. Câu chuyện dưới đây, tôi đã kể cho vài người nghe rồi thôi, vì chỉ muốn quên đi… cho đến khi được đọc lời giảng:
Mười Giới hay Thập Thiện Giới:
Thiện là lành. Giới là ngăn ngừa, là giải thoát, nghĩa là giữ được giới nào thì giải thoát được giới đó. Mục đích giữ mười giới là để đem lại cuộc sống an vui cho mình và cho người.
Mười điều lành gồm: 1) Không sát sanh; 2) Không trộm cướp; 3) Không tà dâm; 4) Không nói dối; 5) Không nói lưỡi hai chiều 6) Không nói lời hung ác; 7) Không nói lời hoa mỹ để lừa gạt; 8) Không Tham dục; 9) Không sân hận; và 10) Không tà kiến.
Ngày còn học Y Khoa, tôi gặp khá nhiều rắc rối mỗi khi đi thực tập ở khu Sản Khoa, vì một lý do duy nhất:
Tự quyết định nhất quyết không làm công việc “phá thai”, dù thời đó ở miền Nam Việt Nam chỉ cho phép làm “therapeutic abortion” với sự đồng thuận có chữ ký cuả 3 vị Thầy (Bác Sĩ Trưởng Khoa, Bác Sĩ cố vấn chuyên khoa và Giám Đốc Bệnh Viện), đồng ý phải bỏ thai nhi để cứu mạng sản phụ. Sau đó phân công cho sinh viên trực thực hiện.
Mỗi khi “chẳng may” nhằm phiên trực, tôi lại phải “hầu hạ” và “hối lộ” một ông bạn -không cùng ý nghĩ với mình- giúp đỡ.
Thực ra vào thời đó, tôi không thích việc phá thai cũng chẳng phải do giữ giới “Không Sát Sanh” mà chỉ đơn giản vì cảm thấy không thoải mái, nên không làm.
Nhưng cũng vì tâm nguyện “nhất định không liên quan tới phá thai” mà hậu quả vẫn còn tới ngày hôm nay!
------
Anh chị M., đối với tôi là một cặp vợ chồng có tư cách rất đáng qúy, tôi luôn xem hai người như anh chị ruột của mình.
Anh M., một Phật tử thuần thành, lớn hơn tôi 10 tuổi, tốt nghiệp đại học bên Pháp, là một người sống nhiệt thành vì lý tưởng, lập gia đình trễ, và giữ chức vụ khá lớn thời Việt Nam Cộng Hoà.
Năm 1980, khi mới ở tù cộng sản ra, tôi là người đưa chị M. đến nhà thương sanh con gái đầu lòng - cháu Phương Thanh (tên đã được thay đổi, không phải tên thật)
Từ đó cháu luôn gọi tôi là “bố nuôi”, vì sau khi ra đời, anh M., bố ruột của cháu bị việt cộng kết án 8 năm tù, do viết những tài liệu “phản cách mạng”.
Anh được phóng thích năm 1988 và chết vì bệnh một năm sau đó (1989)
Câu chuyện chẳng có gì đáng nói, nếu năm 1985, sau một lần đi thăm nuôi chồng, chị M. đã đến nhờ tôi dẫn đi bệnh viện để phá thai - hậu quả cuả một vụ ‘cưỡng hiếp tập thể - cuả bọn bộ đội việt cộng đóng trong khu rừng ở vòng đai trại giam chồng mình.
Tôi thật sự bối rối trước quyết định có nên ‘giúp đỡ’ (?) chị hay không. Dù việc phá thai thời đó chẳng khó khăn gì, tất cả các bệnh viện phụ sản: Từ Dũ, Hùng Vương, An Bình (BV Triều Châu cũ) … đều làm rất nhanh chóng và miễn phí, chỉ khoảng nửa giờ là xong, vì đó là “chính sách lớn” của nhà nước cộng sản, chẳng ai mất thì giờ tìm hỏi lý do.
Trong thâm tâm, tôi vẫn nghĩ quyết định phá thai cuả chị là đúng, vì hiểu hoàn cảnh khó khăn của một người phụ nữ mang thai lúc chồng đang ở tù (!). Và lại mang dòng máu cuả một thằng “súc sinh” nào đó!
Sự việc khá giản dị nếu lúc đó tôi đưa chị tới bệnh viện, giới thiệu cho một bác sĩ mà tôi rất thân.
Nhưng, một phần vì trung thành với tâm nguyện “không sát sinh” (dù chỉ là gián tiếp giúp người). Một phần vì muốn biết quyết định cuả “người trong cuộc,” để khỏi mang trách nhiệm về sau, nên tôi đã đi cùng chị M. lên tận trại giam, hỏi ý kiến ông chồng.
Và quyết định của anh M., tuy giúp tôi trút được gánh nặng, vì không muốn trực tiếp hay gián tiếp dính dấp tới việc phá thai, dù có hơi ngạc nhiên xen lẫn với một chút thán phục, khi nghe anh M. nói với vợ:
“Anh sẽ bỏ qua mọi chuyện. Và dù thế nào vợ chồng mình vẫn nên giữ đứa nhỏ”
Năm 1988, sau khi anh được phóng thích, thỉnh thoảng tôi cũng có ghé thăm anh chị. Chỉ ‘thỉnh thoảng’ thôi, vì không dễ chấp nhận thái độ có vẻ nhỏ nhen cuả mình, chẳng vui vẻ gì mỗi khi nhìn thấy “thằng con hoang”, dù thằng bé phát triển bình thường (?) và vẫn nhận được sự đối xử tốt cuả cha (?) mẹ. Ít nhất là qua thái độ cuả anh.
Riêng với cháu Phương Thanh, tôi vẫn luôn xem cháu như con gái mình, còn với thằng bé này, tôi không hề muốn biết tên và cũng chưa một lần nhìn kỹ nó, chứ đừng nói là vuốt tóc hoặc cho quà.
Sau khi anh M. qua đời vài tháng, cuối năm 1990, trước khi sang Mỹ, tôi có ghé chào chị. Cháu Phương Thanh đã hơn 10 tuổi còn thằng nhóc khoảng 4 tuổi.
Việc liên lạc thưa dần cho tới năm 2001, qua người quen còn ở Sài gòn, tôi nhận được tin chị M. đã mất ở tuổi 56, không rõ lý do. Cháu Phương Thanh đang học Sư Phạm, sắp trở thành cô giáo.
Những tưởng mọi việc rồi sẽ qua đi. Nhưng đến năm 2003, lần đầu tiên tôi nhận được thư từ cháu Phương Thanh, đại ý:
“Chú ơi ! Cháu đã tự tử nhiều lần nhưng không chết vì còn nặng nợ. Cháu viết thư này cho chú, để bày tỏ sự oán hận cuộc đời vì quyết định dựa trên niềm tin sai lầm cuả chú ngày trước! đã không giúp mẹ cháu phá thai, để thằng…X, em cháu sinh ra đời, đã làm tan nát gia đình cháu. Từ năm 15 tuổi, nó sa đà nghiện ngập, phá tan hết của cải, nhiều lần đánh đập mẹ cháu, làm mẹ cháu phải chết trong đau buồn.
Sau khi mẹ cháu chết, không còn ai cản được nó, nên một lần trong cơn say thuốc, nó đã “làm hỗn” với cháu” …
(Chữ “làm hỗn” là chữ tôi viết cho nhẹ bớt câu chuyện đi, vì chữ dùng trong thư nghe “kinh hãi” quá!)
Tôi tự biết mình không bao giờ đủ chữ nghiã để biện minh hay an ủi cháu nên đành giữ im lặng.
Nhưng qua bức thư đó, mới thấy là trong cuộc đời, việc gì cũng có ngoại lệ:
Không nhất thiết “Giữ mười giới để đem lại cuộc sống an vui cho mình và cho người”.
Trong câu chuyện này, những người trong cuộc đã giữ giới “không sát sanh” để ai được an vui?
Giá ngày đó, mọi người đều đồng ý quyết định phá thai (sát sanh?) thì có lẽ cuộc sống gia đình anh chị M. tốt đẹp hơn nhiều.
***
Nhân chuyến về Việt Nam năm 2010, tôi đã thu hết can đảm tìm thăm cháu Phương Thanh tại một ngôi chuà bên Gia Định.
Thật may mắn, “ni cô” Phương Thanh đã tiếp chuyện tôi với vẻ khoan hoà cuả một người tu hành. Phương Thanh cho biết -nhờ ánh sáng của cửa Từ bi- cô đã an tâm tha thứ và quên hết chuyện cũ kể từ khi biết tin thằng em bị công an bắn chết tại Vũng Tàu vì tội ăn cướp.
Có lẽ cho tới ngày hôm nay, tôi chưa từng tự tay giết một sinh vật nào dù nhỏ bé đến đâu.
Nhưng không hiểu sao khi nghe tin một người bị bắn chết mà lòng t
ôi lại vui đến thế?
Nghiêm Hữu Hùgn

Hpa Huỳnh chuyễn

Thứ Sáu, 6 tháng 11, 2026

Hình xưa do CGS.NLS.Tây Ninh ST ( BÙI THO )

Nhà Thờ Bảo Lộc 1956

CUỘC SỐNG

Cuộc sống không thể thiếu nước, nước để ăn uống để tắm giặt và cả chăm sóc cây trồng.
Một dòng suối phát xuất từ vùng trũng đất bà Tham chảy xuyên qua vườn ông thợ Giàu qua vườn ông Pháp, ông Diện lùn, Cai Hiền lẩn khuất vào khu rừng cây sở Chauvel và tiếp tục có thể đổ vào sông Đại Bình.
Một dòng suối khác có nguồn từ vùng trũng trong khu rừng mạn bắc của “sở mới” chạy về hướng đông mỗi đoạn có một tên riêng nào là suối số 1, suối sổ 3, suối Bảy Vẽ , suối Ông Thẩm, suối ông Cai Vọng..). Đáng chú ý nhất là đoạn suối số 3 với khoảng rộng và dài cùng độ sâu vừa tầm , là con suối quan trọng nhất bởi lẽ khu trung tâm đều dùng đến nó, bọn trẻ toàn làng cũng chọn nơi đây làm nơi bơi lội, .trong khoảng mịt mùng rừng cây nhà ở thưa thớt cho nên gọi là suối thực sự chỉ là một đoạn mà thôi cho nên một dòng suối mà mang nhiều tên như : suối mang số 3 là đoạn suối chạy qua lô số 3 của cánh đồng trồng cỏ của sở mới dòng suối vượt qua một khoảng rừng đến một con đường mòn nối từ quốc lộ 20 đi tắt qua sở trà Pitchené ,, chổ có hai tảng đá và một vũng nước rộng, bọn trẻ chúng tôi thường ghé tăm đó suối Bảy Vẽ vì chạy qua trước nhà ông Nguyễn Vẽ là một người gốc Huế , người trong làng biết đên ông nhiều nhờ tài cắt lễ, băt gió là loại hình chữa trị theo lối dân gian, có thê ông ta là người thứ bãy trong gia đình nên có tên Bảy Vẽ, dòng suối lại chui vào một khoảng rừng, xuyên cống qua đường chảy tên vùng đất của gia đình ông Nguyễn Đức Xướng từ Nam định theo dân mộ vào làm việc ở sở trà Pitchené, sau dời qua ở làng Công Hinh nơi có dòng suối chảy qua được goi suối Lý Xướng vì trước đó ông có làm hương chức làm xã .
Đó là những nguồn nước xanh trong có nhiều loại cá cua là nơi những người Thượng vẫn thường dùng rổ xúc cá làm thức ăn ( cá thường gọi là cá trắng to cỡ 1 đến 2 ngón tay, cua là cua đồng, chỉ có cá trê cá tràu to con, thân cỡ cổ tay)
Còn nước uống thì theo những giếng đào cũng chỉ dựa vào các vùng trũng thấp thường bên cạnh các dòng suối trên như giếng ông Quản Chí, Hai Ốm gần dòng suối từ cánh tây của sở mới ( sau này là hồ Đỗ Hữu ) Xóm trong thì có giếng Thợ Giàu, Hai Ý, Hương Kiểm Búa,..có một cái giếng đào trên đỉnh đồi trong vườn nhà ông Tôn Cụt rất sâu người ta nói nó sâu đến âm phủ lận ? Việc lấy nước bằng cách gánh bằng hai thùng sắt tây vốn là thùng chứa dầu lửa mỗi thùng chứa 20 lít, còn những người Thượng thì họ lấy nước trong những trái bầu khô hay những ống tre vì chủ yếu nước đem về là để đun nấu ăn uống .
Trong khu dân cư đó ngoài cái đình nằm ở khu vực đầu làng, thời ấy ít ai qua lại bởi vì nó tiếp giáp với rừng, nơi ấy thỉnh thoảng có cuộc tế lễ theo phong tục địa phương, theo lời ông Trần đình Vọng vốn là một người dân Huế vào lập nghiệp ở đây cho biết năm 1940 ông đã được nhập tên vào làng Công Hinh, ông kể rằng đã tham gia chặt cây, cắt tranh để làm đình với bà con trong đó có ông Bùi Thơm là ba tôi. Những người chủ trương làm đình vốn là hương chức thời ấy như ông Nguyễn Xu, Đặng văn Lân, Phạm Chí….với tên thường gọi : Bộ Xu, Thập Lân, Quản Chí..
Tại khu trung tâm cuối dảy phố của người Hoa có một ngôi nhà thờ bằng gỗ có tháp chuông nhọn cao vút không biết lập tự lúc nào do đức cha Đậu quản xứ, cách đó là chùa Phước Huệ thuộc chi hội Phật Học Công Hinh là một ngôi nhà tranh vách ván do thầy Đường Hạnh trụ trì.
Ngày ấy người theo Phật Giáo nhiều hơn, hoạt động nổi trội hơn nhưng về mặt uy thế thì phía nhà thờ có vẻ quan trọng hơn dù không nhiều giáo dân nhưng là tôn giáo của những quan chức người Pháp. Xa hơn là ở Phẹc có một thánh thất Cao Đài là một tôn giáo mới thành hình từ dầu thế kỷ 20 tại Việt Nam cùng thời cũng có nhà thờ Tin Lành dân quanh vùng cho biết các cơ sở này được lập khoảng đầu thập niên 1950.
Chỉ có một nhà “ Xẹc *“ là một gian nhà gỗ rộng nền láng xi măng có đóng “la phông*” do người Pháp lập trên phần đất của bà Tư Hườn nằm sát quốc lộ nhìn qua bên kia đường là rừng cây của sở mới, sát đường phía bên kia có một nhà mát hình tròn lợp tranh có lẽ cùng được lập nên cùng thời nhưng dân bấy giờ đồn ở nơi ấy có ma nên ít ai ghé đến.
Riêng nhà Xẹc vào đêm thứ bảy chủ nhật hay lễ “cách-to-ru-dê*”và tết tây, tập trung gồm các quan thầy Pháp, các chủ đồn điền, các quan chức người Việt đưa vợ con đến ăn uống, nhảy đầm phòng được đốt sáng bằng đèn măng-xông và nhạc phát ra từ máy quay dĩa…bọn trẻ con nhà gần đó mon men xem thỉnh thoảng được các ông tây bà đầm cho miếng bánh, một quả “bôm *“hay một miếng “phô mai *” cũng có những người lớn hiêu kỳ ghé xem chơi lại được mời uống rượu chát, champagne….
Không có rạp hát nhưng thi thoảng được giải trí nhờ các đám sơn đông mãi võ đến biểu diễn và bán thuốc hoặc trong các ngày lễ hội của tây của ta với trò múa lân của người Hoa, đốt pháo, đập niêu, leo cột mỡ , nhảy bao bố…và của người thượng du như lễ chém trâu..tất cả đều tập trung trước bãi sân rộng cạnh cái lô-cốt của văn phòng Sếp-đề-lê-ghê mà dấu tích còn lại là cây gòn ở phường Blao vẫn còn (vào năm 2012).Cây gòn này được trồng để dựng cây nêu lể Giàng và cột trâu.
Không có một trường học nên bọn trẻ cứ lêu lỏng tụ tập leo cây, lội suối..có cái sân banh sau đồn lính trên con đường ra đất thánh sau nhà thờ, chỉ có quan chức người Pháp và lính trong đồn ra đá mà thôi, bọn trẻ chúng tôi tập trung ra xem, chờ chực có trái bóng nào lăn ra khỏi vạch vội giành nhau chạy lượm để chạm được trái banh da bởi lẽ chưa bao giờ được đụng đến quả banh da, dù rằng chúng cũng có những cuộc đá bóng ở sân chùa hay nhà thờ thay vì trái banh da thì chúng dùng quả bưởi để héo, vậy mà cũng có những trận nẩy lửa giữa xóm trên và xóm dưới, giữa phe nhà thờ và phe chùa, những trận đấu không có trọng tài, không có tiếng “síp lê *“ trụ thành có thể là hai cục gạch, hai chiếc dép, hai đống quần áo, trang phục thi đấu thì một bên mặc áo một bên ở trần. còn sân bóng thì được vạch ranh giới bằng que nhọn hằn lên mặt đất.Với một qui mô như thế thì trận đấu được tiến hành không có thời gian, nhưng tinh thần thi đấu là tự giác , khi xảy ra những tình huống phạm lỗi thì bên này hay bên kia lên tiếng, dĩ nhiên cũng có lúc cải cọ nhưng việc dàn xếp cũng nhanh chóng, những chữ mà bọn trẻ học lóm được khi ngồi xem và nghe được trong các trận đấu của lính trên sân sau nhà thờ là “me , cọt ne..bát sê, ọt giơ…*” cũng được dùng trong các trận đấu dù là đá banh bưởi.
Còn phía người lớn, ngoài những người làm quan chức trong guồng máy chính quyền đương thời còn có những viên chức làm cho sở mới, họ được người dân vô cùng trọng vọng gọi là ông phán, ông ký…Người dân, đa phần là làm phu, làm thợ cho các đồn điền mới xây dựng chủ yếu là các sở trà với những công việc gần như thủ công phá rừng dọn cây, đào lỗ, ương trà trồng trà…họ chỉ là thiểu số so với người bản địa mà thời ấy người ta gọi là Mọi là những sắc dân sống ở mạn thượng du cho nên nhóm người Việt tha phương cầu thực đó mang một cái tên là “ Đi Mọi” có nghĩa là đi đến có một cuộc sống như Mọi, họ từ nhiều địa phương đến với nhiều lý do , nhưng với số ít ỏi đó là cơ hội để cho họ thân thiện nhau .
Rồi con đường 20 nối liền Đa Lạt Sài gòn, bà Hương Giang một người cố cựu ở đây từng cho biết con lộ này được thành hình khoảng năm 1936-1937, được gọi là con đường huyết mạch của Blao chỉ là con đường rải đá tráng nhựa, rộng cỡ 4 mét , đi lại trên con đường này là những xe đò với các hãng Rờ nôn ,,Pờ rô..còn xe quân sự thì là “ Đốt Cát *“ xe “ Rép *“ và những đoàn “cồng voa *“thỉnh thoảng qua lại ..để cho những âm thanh rầm rì vang vọng,hay những hồi còi tin tin kéo tầm nhìn cho người dân và lũ nhỏ hiếu kỳ…
Bùi Tho

CHÚ THICH
• ông ba mươi ý gọi là con cọp, con hổ. *bíc kê (briquette) cái bật lửa *- xẹc (Cercle ): Câu lạc bộ - * la phông ( Plafond ) : trần nhà- * các-to-ru-dê ( quatorze julliet) 14 tháng 7 lễ độc lập của Pháp- * nô-en ( Noel)-* bôm (Pomme) trái táo -* Síp- lê (siffle') cái còi - * me ( main ) cái tay - ý là phạm lỗi chạm tay-* cọt- nê (corner) phạt góc * bát-sê (passe) chuyển qua- ý là chuyển bóng * ọt-giơ ( Hors-jeu) việt vị -* hiệu của các xe : Rờ nôn (Renault) pơ- rô (Peugeot) đốt cát ( Dodge 4) Rép ( Jeep ) * Cồng-voa ( Convoire ) đoàn xe

Thứ Năm, 5 tháng 11, 2026

HÀNG LOẠT SMARTPHONE TRUNG QUỐC BỊ GỠ KHỎI QUẦY BÁN Ở VIỆT NAM

 


HÀNG LOẠT SMARTPHONE TRUNG QUỐC BỊ GỠ KHỎI QUẦY BÁN Ở VIỆT NAM

Nhiều hệ thống bán lẻ điện thoại tại Việt Nam ngày 4/11 đã gỡ một số mẫu smartphone của các thương hiệu Trung Quốc khỏi khu vực trưng bày sau khi xuất hiện phản ánh về dữ liệu địa danh trên phần mềm cài sẵn của thiết bị.
Theo thông tin từ các đại lý bán lẻ, những thiết bị thuộc các thương hiệu như Xiaomi, Oppo, Vivo, Honor, Huawei, Tecno, Nubia và Meizu đã bị rút khỏi quầy trải nghiệm và đưa vào kho để kiểm tra. Một số cửa hàng đồng thời thay thế không gian trưng bày bằng sản phẩm của các hãng khác.
Động thái này diễn ra sau khi người dùng phản ánh ứng dụng Thời tiết mặc định trên một số điện thoại chính hãng bán tại Việt Nam hiển thị thông tin địa danh bị cho là không chính xác liên quan đến hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Thông tin nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và các diễn đàn công nghệ trong ngày 4/11.
Đại diện một số nhà sản xuất điện thoại xác nhận việc thu hồi thiết bị trưng bày tại các đại lý để phục vụ công tác rà soát. Một số hãng cho biết nguyên nhân xuất phát từ lỗi dữ liệu phần mềm và các biện pháp khắc phục đã được hoàn tất.
Theo các doanh nghiệp này, bản cập nhật phần mềm dự kiến sẽ được phát hành trong tuần nhằm điều chỉnh thông tin hiển thị trên thiết bị.
Các mẫu điện thoại phân phối chính hãng tại Việt Nam thường sử dụng Google Maps cho các chức năng bản đồ, song một số ứng dụng hệ thống có thể sử dụng nguồn dữ liệu riêng.
Hiện chưa có thông báo chính thức từ cơ quan quản lý nhà nước về vụ việc. Trước đây, Việt Nam từng xử lý một số trường hợp doanh nghiệp nước ngoài sử dụng hoặc hiển thị dữ liệu bản đồ bị cho là không phù hợp với quan điểm của Việt Nam về chủ quyền biển đảo.
Nguồn tin BBC news
TRẦN PHONG VŨ

THƯƠNG MÌNH LẬN ĐẬN -Thơ Kiều Mộng Hà và T.Họa

 


THƯƠNG MÌNH LẬN ĐẬN…

BVĐÂ

Tôi đi trong lất phất mưa thu
Cuối dốc đổi Mơ sương phủ mù
Phố cũ dường như còn ngái ngủ
Đường quen vẫn vậy: tỉnh, êm ru
Dưới chân lá úa vàng kim nhũ
Trước mặt khói lam xám tối hù
Ngày ngắn đêm dài nghe gió hú
Thương mình lận đận… vụng đường tu

Kiều Mộng Hà
Nov.03.2026


Thơ Họa:


TUYỆT DIỄM THU


(Viết bằng nhận thức đã thay đổi nhờ xem
mấy clip về mùa thu ở Trung Hoa, Nhật, Mỹ, Canada)

Sắc đỏ, xanh, vàng…tuyệt diễm thu
Chiều pha huyễn ảo thoáng sương mù
Non cao vút thẳm làn mây ngủ
Biển cả khơi trùng sóng nhạc ru
Gió tối lay rừng, cây chẳng hú
Màn khuya phủ lũng, bóng thôi hù
Tiêu tan định kiến lòng xưa cũ
Lá rụng vương sầu cảnh khổ tu

Lý Đức Quỳnh
4/11/2026


VẤN VƯƠNG MỘT MÙA THU

Vương vấn u hoài một dáng thu
Chiều phai lành lạnh lắm sương mù
Non ngàn mây trắng bay như ngủ
Dốc thẫm lá vàng rớt tựa ru
Khắc khoải chim kêu dường kẻ hú
Mỏi mòn vượn hú tưởng ai hù
Mong tình thu đến theo mùa cũ
Đừng trách sao mà tớ vụng tu !
                  & & &
Bởi còn vương vấn mối tình thu

songquang 
20261103


THOÁT TỤC 

Chẳng phải đầu thu…đã cuối thu 
Sương giăng mờ mịt dốc xa mù 
Cây trơ đứng lặng cành im ngủ 
Cỏ ướt nằm nghe gió lạnh ru 
Chiều lộng tưởng ma trêu quỷ rủ 
Đêm chùng ngỡ quỷ hú ma hù
Đây nền cổ tự hoang vu phủ 
Heo hút chập chờn một chốn tu. 

Đông A 
4/11/26


      MUỘN DUYÊN HẠNH NGỘ
               (Bát vĩ đồng âm)

Thấm vạn cổ sầu , thấm sắc THU
Tâm tư ảo huyễn khói sương MÙ
Triền bãi xớp xơ mầu liễu RỦ
Bờ nương xào xạc tiếng tre RU
Hanh hao bỏng Hạ tầu sen RŨ
Héo hắt hàn Đông ngọn gió HÙ
Khắc khoải canh thâu lời Cuốc HÚ
Muộn duyên hạnh ngộ...muộn chân TU.

                                Nguyễn Huy Khôi
                                      04-11-2026

ĐÊM RỪNG TÂY BẮC.
( Bát vĩ đồng âm )

Canh tàn, mờ ảo ánh trăng thu
Mây lướt che ngang, tối mịt mù
Thác đổ ào ào như tiếng hú
Suối tuôn dào dạt tựa lời ru
Điệp trùng rừng thẳm cành cong rũ
Sừng sững núi cao bóng dọa hù
Đá tảng muôn hình nằm lủ khủ
Gió lùa khe hở, rít liên tu.

Sông Thu


  NHỚ ĐỜI

Núi đèo hoang vắng dưới trời thu
Trục trặc dừng xe  giữa khói mù.
Người đẩy mấy lần đành thúc thủ
Tay đề * bao lược vẫn im ru.
Chập chùng mây xuống màn đêm phủ
Lập cập thân run thần chết hù.
Thả dốc, thời may máy bỗng rú
Mới hay Trời Đất phúc người tu !
                Mailoc
              11-04-2026
(* đề :   de’marrer khởi động máy
      

KÍNH HỌA: ĐÊM THU MƯA LẠNH.

Mưa buồn rỉ rã giữa đêm Thu
Trời lạnh hoang vu mây xám mù...
Phố vắng đường khuya ...Say giấc ngủ,
Lá vàng rơi rớt... nhẹ như ru.
Nhìn dòng nước biếc như thầm nhũ
Chơn giả Tự Tâm chẳng hận thù.
Sóng gió thăng trầm cơn bảo lũ,
Vững vàng Chơn tánh...bước đường Tu...

Mỹ Nga, 04/11/2026 ÂL, 24/09/ Bính Ngọ.





Thứ Tư, 4 tháng 11, 2026

NGÀY ĐÓ -Thơ LAN và Thơ Họa


NGÀY ĐÓ.


Ngày đó cùng em ước nguyện cầu
Cho tình đôi lứa được dài lâu
Cho hương không nhạt hoài nồng đượm
Cho lửa chẳng tàn mãi đậm sâu
Cho mộng yêu đương tươi đỏ sắc
Cho niềm ân ái thắm hồng mầu
Cho tim hòa nhịp từng giây phút
Cho đắm say luôn tựa buổi đầu .

LAN
(03/11/2026).

Thơ Họa:


NHỚ XƯA


Nhớ xưa hai đứa đứng trên cầu
Ngắm bóng hình mình, ngắm thật lâu
Ngắm đỉnh thanh sơn vời chốn thẳm
Ngắm làn biếc thủy cuộn dòng sâu
Ngắm đường lối cũ mơ ngời sắc
Ngắm bến bờ xa mộng thắm màu
Ngắm cảnh đôi chim làm tổ ấm
Ngắm hoa tươi  nở buổi xuân đầu

Lý Đức Quỳnh
3/11/2026

                       NGỠ...
                 (Hoán vận)

Cứ ngỡ tình ta thỏa mộng cầu
Nguyện thề cầm sắt mãi bền lâu
Xuân còn thắm đượm hoa tươi sắc
Thu đã tàn phai lá bạc mầu ?
Bờ hẹn...sáo bay mờ sương phủ
Bến chờ,...trăng vỡ lũa dòng sâu?...
Ngợ như vừa đấy,...vèo tơ buột
Mây khói bồng bênh trắng tóc đầu!?

                       Nguyễn Huy Khôi
                             03-11-2026


ƯỚC MONG

Yêu nhau, hai đứa hợp mong cầu
Mong mối duyên mình đắm thật sâu
Mong nghĩa sắt son gìn bất tận
Mong lòng chung thủy giữ bền lâu
Mong niềm hạnh phúc không phai sắc
Mong mộng uyên ương chẳng nhạt màu
Mong cả cuộc đời luôn khắn khít
Mong tình đẹp mãi tựa ban đầu.

Sông Thu
( 03/11/2026 )

GIÓ LÙA 

Sợ em vấp ngã lúc qua cầu 
Gió thổi từng cơn khiếp sợ lâu 
Gió nghịch mùa này sao thế nhỉ 
Gió hiền êm ả gợi tình sâu 
Gió lùa hai đứa gần âu yếm 
Gió thổi đưa ta phép nhiệm mầu 
Gió bão cũng từng gây cách trở 
Gió mưa tay ướt .. vịn ban đầu …
                       Yên Hà 
                     3/11/2026


HỌA: TÌNH MONG


Ngày xưa hai đứa ước duyên cầu,
Mng giữ tình trong trắng mãi lâu.
Mong mối hương nồng luôn sắc đượm,
Mong cây tơ kết trái tươi sâu.
Mong mi mắt biếc càng xinh đậm,
Mong dáng bờ vai mãi mượt mầu.
Mong ái ân in tâm trí kéo,
Mong sao vững trãi tợ ban đầu.

*
Mong mà không thấy bóng ai đâu!

HỒ NGUYỄN (03/11/2026)


TÔI ĐÃ VỀ

 

Về thôi anh chớ quá mong cầu!

Về để sống đời dẫu chẳng lâu

Về dưởng nghỉ lo gì phấn đấu

Về vun đắp nghĩa nặng thêm sâu

Về vui bước nước non hòa tấu

Về thắm tình dân tộc hợp mầu

Về đất Mẹ yên nằm phận giấu

Về cho thỏa nguyện ước ban đầu!

 

Hải Rừng

4/11/2026



RẰNG XIN…

Vào yêu ai cũng thế…Mong cầu 
Đẹp lứa đôi mình…khắn khít lâu 
Đẹp nghĩa tào khang ngày mãi đậm 
Đẹp tình hương lửa tháng thêm sâu 
Đẹp khi rạng sáng trời xanh khoảng 
Đẹp lúc hoàng hôn nắng tím màu 
Đẹp tóc pha sương hai mái vẫn…
Đẹp như xuân thắm nụ hoa đầu. 
Đông A 
4/11/26


KÍNH HỌA: ĐẠO Ở NƠI TÂM.

Đạo ở nơi Tâm thỉnh nguyện cầu
Đạo Trời Khai mở đã từ lâu...
Đạo ban Phước báu nhơn sanh hưởng...
Đạo Đức Tinh thần giải mạch sầu.
Đạo vững Tâm an nên nghiệp lớn,
Đạo truyền Chơn Lý Thuận Cơ mầu.
Đạo Tâm chuyển thế Hòa Nhân Ái...
Đạo Pháp Vô Biên mở Huệ đầu...

Mỹ Nga, 03/11/2026 ÂL, 23/09/ Bính Ngọ


LẼ ĐỜI
 
Thời gian như nước cuốn qua cầu
Tất cả đều trôi xuống vực sâu
Một kiếp ôi chà sao quá ngắn
trăm năm vậy chứ có bao lâu
vèo bay đến hạn nghe chồn gối
Thoáng chốc mà nay đã bạc đầu
Thiên mệnh nào ai làm khác được….
Chất chồng tuổi hạc sẽ phai màu.
CAO BỒI GIÀ
3-11-2026

BUỔI ẤY


Buổi ấy đôi ta nguyện với cầu 

Cầu cho hai đứa được bền  lâu

Cầu Trời ban phước luôn gia hộ

Cầu Chúa thi ân mãi đượm mầu

Cầu kẻ chinh phu tròn  lý tưởng 

Cầu người khuê phụ vẹn tình sâu 

Cầu hoa ân ái tươi hương sắc 

Cầu phúc trăm năm đến bạc đầu

Hưng Quốc 

Texas 11-3-2026



TOẠI NGUYỆN
Trao tơ phải lứa buổi gieo cầu,
Những ước duyên se sẽ thắt lâu.
Những mộng tình son càng thấu hiểu,
Những mong tín nghĩa cứ khơi sâu.
Những cầu cuộc sống cho ơn lạ,
Những nguyện đường đời gặp phép mầu.
Những muốn hai nhà hoà hợp mãi,
Những mừng cha mẹ vẫn cầm đầu. (*)

(*) bên Công Giáo, cha mẹ đỡ đầu (God Father/Mother) cũng gọi là người cầm đầu 
Đỗ Quang Vinh
phụng họa


KHI ĐƯỢC YÊU..

Được yêu là thỏa ý mong cầu
Muốn được đường tình mãi thật lâu
Được cận ái ân không nhạt sắc
Được kề hương lửa chẳng phai màu
Được niềm hạnh phúc lòng vui đượm
Được nỗi êm đềm dạ khắc sâu
Được nguyện thề non cùng hẹn biển
Thì say nồng thắm phút ban đầu 

songquang 
20291103 



Từ hầm than tới Hollywood Đoàn Xuân Thu

Có những con người sinh ra đã mang số phận như một cuốn tiểu thuyết. Cuộc đời họ đi qua chiến tranh, nghèo khó, thất bại, rồi cuối cùng bước lên đỉnh vinh quang khi tóc đã bạc trắng. Cuộc đời của tài tử điện ảnh Jack Palance là một câu chuyện như vậy.

Ông không sinh ra tại Hollywood. Cũng không lớn lên trong gia đình giàu có hay có quan hệ với giới nghệ thuật. Ông chào đời ngày 18 tháng 2 năm 1919 tại thị trấn mỏ than Lattimer Mines thuộc tiểu bang Pennsylvania, với cái tên rất ít người Mỹ lúc đó đọc đúng được: Volodymyr Palahniuk.

Cha ông, Ivan Palahniuk, là một người di dân từ miền tây nam Ukraine. Mẹ ông, bà Anna, xuất thân từ vùng Lviv. Giống như hàng trăm ngàn người Đông Âu khác đầu thế kỷ XX, họ vượt đại dương đến Hoa Kỳ với hy vọng đổi đời.

Nhưng “giấc mơ Mỹ” của họ bắt đầu từ dưới lòng đất. Ông Ivan làm công nhân khai thác than “anthracite”, loại than đá cứng nổi tiếng của Pennsylvania. Công việc nặng nhọc, nguy hiểm và đầy bụi phổi. Mỗi ngày ông phải xuống hầm sâu hàng trăm mét dưới mặt đất để đục từng vỉa than.

Volodymyr lớn lên giữa tiếng máy khoan, mùi than đá và những khu nhà ổ chuột của công nhân mỏ. Sau này ông kể rằng mình không bao giờ quên được mùi hầm mỏ: mùi đá ẩm, bụi than và sự tĩnh lặng đáng sợ của lòng đất.


Jack Palance – Jack Brazzo – Boxing Over Broadway

Gia đình có 6 người con. Đồng lương ít ỏi khiến mọi thứ đều phải tính toán dè sẻn. Tuổi thơ của cậu bé Volodymyr không có những trò vui xa xỉ. Cậu sớm theo cha xuống mỏ làm việc và hiểu thế nào là lao động cực nhọc.

Nhưng ngay từ nhỏ, cậu đã biết mình không muốn dành cả đời dưới những đường hầm tối tăm ấy. Con đường thoát khỏi số phận xuất hiện từ đôi nắm đấm. Cuối thập niên 1930, Volodymyr bước vào võ đài quyền Anh chuyên nghiệp. Cao hơn 1,90 mét, thân hình lực lưỡng, phản xạ nhanh và ý chí thép, ông nhanh chóng gây chú ý.

Để dễ quảng bá, ông lấy nghệ danh Jack Brazzo.

Theo các hồ sơ quyền Anh còn lưu giữ, ông thắng liên tiếp 15 trận, trong đó có 12 trận hạ đối thủ bằng knock-out. Thành tích ấy đủ để biến anh thợ mỏ thành một tay đấm hạng nặng đầy triển vọng.

Một trận đấu nổi tiếng của ông là cuộc chạm trán với võ sĩ Joe Baksi, người sau này trở thành ứng cử viên vô địch quyền Anh hạng nặng thế giới. Dù không chiến thắng, Jack Brazzo vẫn chứng tỏ mình là đối thủ đáng gờm.

Rồi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ. Giống hàng triệu thanh niên Mỹ khác, ông khoác quân phục. Jack phục vụ trong lực lượng Không quân Hoa Kỳ. Trong một chuyến bay huấn luyện, chiếc máy bay ném bom ông đang ở gặp tai nạn và bốc cháy dữ dội. Ông sống sót. Nhưng khuôn mặt bị bỏng nặng. Nhiều cuộc giải phẫu tái tạo sau đó đã thay đổi hoàn toàn diện mạo của ông. Chiếc cằm trở nên góc cạnh hơn, gương mặt dữ dằn hơn, ánh mắt sắc lạnh hơn. Thật trớ trêu, chính tai nạn ấy lại tạo nên diện mạo mà Hollywood sau này không thể nào quên.

Sau chiến tranh, Jack theo học tại Stanford University. Ông học báo chí rồi bén duyên với sân khấu. Tại New York, cơ hội lớn bất ngờ đến. Ông được nhận làm diễn viên dự bị cho vai Stanley Kowalski trong vở kịch nổi tiếng A Streetcar Named Desire.

Người giữ vai chính lúc đó là một tài năng trẻ đang lên mang tên Marlon Brando. Một đêm nọ, Brando không thể biểu diễn vì gặp trục trặc. Jack Palance được đẩy ra sân khấu thay thế. Khán giả thích thú. Giới phê bình bất ngờ. Và Hollywood bắt đầu chú ý đến người đàn ông có gương mặt như được tạc bằng đá ấy.

Những năm 1950 đánh dấu bước tiến thần tốc. Ông liên tiếp xuất hiện trong các bộ phim lớn và thường được giao vai phản diện. Không phải kiểu ác nhân gào thét ầm ĩ, mà là những nhân vật lạnh lùng, nguy hiểm và đầy nội tâm.

Năm 1952, ông nhận đề cử Oscar với bộ phim Sudden Fear. Năm 1953, ông lại được đề cử với vai tay súng độc ác trong Shane. Tuy nhiên, tượng vàng Oscar vẫn lảng tránh ông.

Thập niên này qua thập niên khác, Jack Palance vẫn miệt mài làm việc. Ông đóng phim cao bồi, phim chiến tranh, phim hình sự và cả truyền hình.

Ngoài đời, ông là một người có đời sống phong phú đáng kinh ngạc.

Ông nuôi bò trên nông trại riêng. Ông sáng tác thơ. Ông viết kịch. Ông vẽ tranh và triển lãm tác phẩm của mình. Theo nhiều nguồn tư liệu, ông còn nói được 6 thứ tiếng gồm tiếng Anh, Ukraine, Nga, Ý, Tây Ban Nha và Pháp.

Năm 2004, tại một liên hoan phim Nga ở Hollywood, người dẫn chương trình giới thiệu ông là diễn viên gốc Nga. Jack lập tức phản đối. Ông bước xuống sân khấu và tuyên bố rõ ràng:

“Tôi không phải người Nga. Cha mẹ tôi là người Ukraine. Tôi là người Ukraine.”

Trong suốt cuộc đời, ông luôn giữ niềm tự hào về cội nguồn của mình.

Rồi đến năm 1991, vận may cuối cùng cũng gõ cửa. Trong bộ phim hài cao bồi City Slickers, Jack Palance vào vai Curly, một lão cao bồi già cộc cằn nhưng đầy triết lý sống.

Vai diễn tưởng như nhẹ nhàng ấy lại hoàn toàn chinh phục khán giả.

Ngày 30 tháng 3 năm 1992, ở tuổi 73, Jack Palance bước lên sân khấu nhận tượng vàng Oscar cho Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Đó là phần thưởng đến sau gần 40 năm chờ đợi.

Nhưng điều khiến người ta nhớ mãi không phải bài phát biểu.

Sau khi nhận giải, ông bất ngờ quỳ xuống sàn sân khấu và chống đẩy bằng một tay ngay trước hàng triệu khán giả truyền hình. Cả khán phòng nổ tung trong tiếng vỗ tay.

Một ông già 73 tuổi vừa chứng minh rằng mình vẫn còn khỏe như thời trai trẻ. Đó không phải màn trình diễn được dàn dựng. Đó đơn giản là Jack Palance. Con trai của một thợ mỏ Ukraine. Một võ sĩ quyền Anh. Một cựu chiến binh Thế chiến II. Một thi sĩ. Một họa sĩ. Một cao bồi. Một tài tử điện ảnh.

Ông qua đời ngày 10 tháng 11 năm 2006 tại Santa Barbara, California, hưởng thọ 87 tuổi.

Nhìn lại cuộc đời Jack Palance, người ta thấy một chân lý rất đơn giản: con người có thể đổi tên, đổi nghề, đổi diện mạo, thậm chí đổi cả số phận, nhưng rất khó đổi được cội nguồn.

Từ cậu bé phủ đầy bụi than ở Pennsylvania đến ngôi sao Hollywood được trao Oscar, hành trình ấy kéo dài gần 80 năm. Nhưng ở tận cùng của vinh quang, Jack Palance vẫn là Volodymyr Palahniuk – đứa con của những người di dân Ukraine nghèo khó, mang theo ký ức hầm mỏ và những giá trị gia đình suốt cuộc đời.

Có lẽ đó mới là vai diễn hay nhất mà ông từng thể hiện: được là chính mình, từ đầu cho đến cuối.
DXT
tu-ham-than-toi-hollywood.baotre

Hoa Huỳnh chuyển

Thứ Ba, 3 tháng 11, 2026

Nhớ Lục Vân Tiên - Thơ Uyên Châu Vũ

 

Nhớ Lục Vân Tiên


Về Bến Tre nhớ Lục Vân Tiên

Sông Tiền vượt sóng viếng mẹ hiền

Cụ Đồ ơi ngàn năm lưu dấu

Đời người như giấc mộng truân chuyên


Lão ta lệ ướt đôi mắt lòa

Hình bóng một thời lại tháng qua

Trên đường gió bụi ân và hận

Tình đời như mê lộ còn xa


Tình duyên Vân Tiên với Nguyệt Nga

Như ta trắc trở đến tuổi già

Chỉ mong Lục gia ngày sáng mắt

Tìm lại nhau tuổi xuân đã qua


Thấp thoáng bên sông mấy rặng dừa

Ta nhớ người em chiến khu xưa

Cô gái giao liên xuồng ba lá

Đưa người đi đánh giặc phương xa


Nhớ người cô gái áo bà ba

Tóc dài phơi nắng ráng chiều pha

Một giấc rừng hoang bừng tỉnh mộng

Đâu rồi Vân Tiên với Nguyệt Nga


Uyên Châu Vũ


Mời Xem Lại



Kính mời xem Thơ CHIỀU MUỘN của SÔNG THU và Bài Họa

CHIỀU MUỘN Quán vắng mình ta lặng lẽ ngồi Bên dòng sông nhỏ nước êm trôi Lục bình hoa tím màu phai úa, Cấu ván gỗ mòn dáng lẻ côi Ngọn gió m...