Thứ Hai, 9 tháng 1, 2023

Thơ Xướng Họa : ĐÊM XUÂN : Hồng Vân và 12 Bài Họa của Các Thi Hửu


ĐÊM XUÂN

Âm thầm ngày tháng vẫn êm trôi,
Lặng lẽ mùa xuân lại đến rồi.
Đất khách người xa...sầu lắng dịu,
Trời Tây đêm vắng, nhớ xa xôi.
Ngày trông cố quốc...sương giăng núi,
Chiều ngắm hoàng hôn...tuyết phủ đồi.
U ẩn niềm riêng...thân chiếc bóng,
Chạnh lòng lữ thứ cảnh đơn côi...
HỒNG VÂN
Bạc Liêu đêm 31/12/2022


Các Bài Họa :

 1./ XUÂN XƯA DẠ KHÚC


Ngày tháng từ từ cứ lặng trôi
Đông chưa hết lạnh đến Xuân rồi
Sầu nơi đất khách lòng u uẩn
Buồn cảnh quê người dạ cúc côi
Chiều phủ sương giăng trên chóp núi
Đêm pha bóng tuyết ngợp triền đồi
Phòng riêng gối lạnh ….thầm tơ tưởng
Nước ấm trong bình khó sục sôi ….
Paris, 31/12/2022
TRỊNH CƠ



2./ CHIỀU BUÔNG


Buổi chiều ngồi ngắm áng mây trôi
Ráng đỏ dần phai...sắp tối rồi
Ngoài cổng, phất phơ cành thúy liễu
Bên thềm, lấm tấm cúc mâm xôi
Se se ngọn bấc lay bờ cỏ
Mờ ảo màn sương phủ núi đồi
Ngậm ngùi luyến tiếc thời chung bóng
Cám cảnh nay mình thân lẻ côi.
Sông Thu


3./ CHỢT THẤY XUÂN VỀ

Thinh dòng đạm thủy vẫn suông trôi
Chợt thấy hoàng mai điểm nụ rồi
Bướm dập dờn bay ngời ruộng mật
Hoa ngào ngạt nở thắm bờ xôi
Chùm mây cố quận giăng đầu núi
Vạt nắng tha phương tỏa cuối đồi
Vẳng tiếng bùi ngùi chim lẻ bạn
Nao hồn lữ thứ Tết mồ côi…
Lý Đức Quỳnh
3/1/2023


 

3./ TẾT CÚT CÔI

Tháng lụn đông tàn lặng lẽ trôi
Thời êm đất chuyển đến xuân rồi
Thương về đất tổ lòng sùi sụt
Nhớ đến gia hương dạ ngậm ngùi
Ngắm bóng chiều loang ngoài bãi cỏ
Nhìn mây gió quyện cuối lưng đồi
Mơ màng bến cũ mong tao ngộ
Lầm lủi quê người tết cút côi
Hương Thềm Mây
( 4.1.2023)
(GM.Nguyễn Đình Diệm )


  4./ Kính Hoạ Vận : Xuân Đất Khách

Thấm thoát thời gian lặng lẽ trôi
Năm cùng tháng tận Tết Tây rồi
Định cư đất khách, người chân thật
Lập nghiệp ly hương, kẻ đãi bôi…!
Đất tổ xa xôi…sương khói núi
Quê cha cách trở…tuyết sương đồi
Niềm riêng lữ khách đời vang bóng
Chạnh nhớ bâng khuâng trẻ cút côi…!
MAI XUÂN THANH
December 04, 2023


 

5./ CHIỀU XUÂN.

Chiều tà nhìn ngắm lục bình trôi,
Nắng xế Tà dương sắp lặn rồi
Thấy cảnh phồn hoa xem chán ngán,
Nhìn người phú quý nhớ xa xôi.
Chiều Xuân buồn thấy người sa ngã...,
Lừa dối ác gian Đạo lý đồi.
Quả báo nhãn tiền vòng thế sự,
Tội tình vay trả một thân côi.
Mỹ Nga, 04/01/2023 ÂL 13/12/Nhâm Dần.


6./ MƠ TẾT QUÊ NHÀ

Vội vã sang thuyền mặc sóng trôi
Giờ đây nhẩm đếm chục năm rồi!
Nghe tràng pháo nổ em làm bánh
Nhớ thủa xuân về mẹ nấu xôi
Rảo bước đường xưa chờ bóng nguyệt
Lang thang ngõ vắng dạo ven đồi
Sầu tư cõi dạ buồn hiu hắt
Thấu hiểu cho mình phận cút côi!
Như Thu
01/04/2023


7./ HỌA: XUÂN CÔ ĐƠN

Năm tháng đêm ngày vẫn mãi trôi,
Mới đây xuân nữa lại sang rồi!
Trời thu lẩn thẩn vờn đêm mộng,
Cảnh Tết ồn ào cảnh bánh xôi.
Pháo nổ tiếng vang khu phố xóm,
Hoa vươn nụ nở khắp bên đồi.
Nghĩ mình đơn chiếc thân xa xứ,
Nhớ mẹ cha giờ xót bóng côi.
HỒ NGUYỄN (Jan 5th, 2023)

 

8./ XUÂN ƯỚC VỌNG!

Bão tố mây trời ảm đạm trôi !
Nàng xuân ước vọng thảy nương đồi
Ngàn hoa rộn rã đời luôn thắm
Giữa núi tưng bừng mộng chẳng côi
Yểu điệu em cười trăng nước trỗi
Nồng say nụ nở cánh thơ rồi
Tình yêu đẹp đẽ hòa nhân nghĩa
Lễ hội vui vầy đủ bánh xôi…
Đức Hạnh
05 01 2023


 9./ĐÊM XUÂN ĐẤT KHÁCH

Năm tháng lặng lờ cứ mãi trôi
Bao năm đất khách đã qua rồi
Ngoài kia Tết đến không ly rượu
Nơi đó Xuân về thiếu dĩa xôi
Ngõ vắng sương giăng chùm ngọn núi
Đường khuya tuyết phủ kín lưng đồi
Giao thừa một bóng niềm u uất
Lữ thứ phận mình cảnh cút côi
mquang
20230105



10./ XUÂN NHỚ

Lặng lẽ thời gian cứ thế trôi,
Nhẹ nhàng,cánh én lượn về rồi...
Mẹ thường kính cẩn dâng mâm quả,
Chị vẫn tinh tươm dọn đĩa xôi.
Thương ruộng nương xưa ,mình bóng chiếc,
Xót vườn tược nhỏ, tấm thân côi.
Vọng quê,dõi mắt nhìn mây nước...
Chỉ thấy sầu buông,phủ núi đồi!
Thanh Hoà
05/01/2023


11.//BÀY TỎ CÙNG AI ?

Thêm một năm buồn lặng lẽ trôi
Mèo thay chỗ hổ ghé chơi rồi
Ngoài hiên cây vẫn chưa xanh lá
Trong bếp lửa nhừ đợi gấc xôi
Hạt nắng đong đưa đùa ngọn cỏ
Vòm mây lơ lửng quét ngang đồi
Tình riêng như trái sầu riêng chín
Bày tỏ cùng ai? Nỗi quạnh côi !!!
Kiều Mộng Hà
Jan 06tg2023



12./ CHIỀU CUỐI NĂM

Quy trình dịch chuyển nhịp nhàng trôi
Hạ mãn tàn thu tháng tận rồi
Tết đợi giao thừa lay nụ tỏ
Xuân chờ tiểt lập vén sương côi
Năm tàn dõi mắt trông vời biển
Tiệc tất nhìn quanh ngóng vợi đồi
Dẫu biết tây trời muôn cách trở
Nhưng lòng dạ vẫn hóng xa xôi!!!
Mai Vân-VTT, 07/01/23.


Mời  Xem :

CÁNH ĐỒNG QUÊ - Thơ Hồng Vân và 8 Bải Hoa CỦA CÁC THI HỬU

NGƯỜI SỐNG TRÊN ĐỜI HƠN NHAU Ở THẦN THÁI, KHI CẢM THẤY TỰ TI HÃY ĐỌC BÀI VIẾT NÀY

Trong cuộc sống, có lẽ rất nhiều người thường nhìn vào sự thành công, vẻ bề ngoài của người khác mà cảm thấy buồn bã, tự ti và đánh mất chính mình. Nhưng thật ra, mỗi sinh mệnh được sinh ra đều có ý nghĩa riêng và rất đáng trân quý.

Bởi con người vốn hơn nhau ở thần thái, nội lực chứ không hẳn là vẻ bên ngoài. Vậy thần thái là gì mà quan trọng đến thế?

Thần thái chính là biểu hiện bên ngoài của một người như nét mặt, dáng đi, điệu bộ, cử chỉ… Một người được coi là có thần thái khi bên ngoài toát lên vẻ đẹp từ tâm hồn thông qua phong cách, lối sống, cách ứng xử văn minh cho đến lăng kính nhìn đời nhiều màu sắc. Và thần thái chính là yếu tố quyết định giúp người đó có vẻ đẹp thật sự bền vững, được nhiều người tôn trọng và gặp nhiều may mắn.

Trên đời này, bạn sẽ rất dễ dàng gặp nhiều người đẹp, giàu, có học thức nhưng để gặp người có thần thái thì thật sự rất ít.

Câu chuyện về người phụ nữ bán đồ nữ trang inox

Trên vỉa hè công viên nọ có một người phụ nữ bán hàng nữ trang Inox, thứ hàng có thể gọi là rẻ tiền cho những cô cậu sinh viên hoặc những ai thích chơi cho vui.

Được biết người phụ nữ kia đã là mẹ của hai con nhỏ, chồng đã ly dị từ lâu nhưng nhìn dáng vẻ bên ngoài không khắc khổ như những người bán hàng rong xung quanh. Ngược lại, gương mặt ấy khiến người ta cảm nhận được một tính cách bền bỉ, hiểu đời và kiểu như ông Trời đã đặt sai vị trí cho người phụ nữ bản lĩnh này vậy.

Một buổi tối nọ, có một cô gái ăn vận sang trọng đang lựa hàng của chị.

Cô gái cao giọng nói: “Cái thứ hàng rẻ tiền này mà đòi tới 35.000 ư?” – Cô vừa nói vừa xốc xốc đám nữ trang mà chị đã xếp lại gọn gàng.

Chị ôn tồn bảo: “Giá này cũng không đắt đâu em, em thử hỏi chỗ khác thử đi, có khi còn cao hơn đó”.

Cô gái kia bĩu môi: “Tôi xài mấy thứ này sao mà phải chạy đi hỏi giá, so đo với chị 35.000, tiện thể tôi mua cho con Mina ở nhà thôi”.

Chị cố gắng giữ bình tĩnh bảo: “Ờ vậy thôi em mua chỗ khác đi nhé, chắc ở đây hàng rẻ không hợp với cún nhà em đâu”.

Cô gái tức giận bảo: “Bán ế mà bày đặt chảnh là sao?”

Ai đứng gần đó cũng nghĩ rằng chị sẽ đuổi cô gái này đi trong giận dữ, nhưng ngược lại chị vẫn giữ vẻ mặt bình hòa, ôn tồn đáp:

“Em ạ, em có tiền em có quyền lựa những gì hợp với em, còn chị là người bán hàng thì chị có quyền bán cho khách biết quý trọng đồ của mình. Người có tiền có thể giàu sang hơn, nhưng người ít tiền không có nghĩa là nhân cách họ thấp hơn đâu em ạ!”

Cô gái kia ngượng đỏ mặt, chửi tục mấy câu rồi bỏ đi.

Không cần quá nhiều mỹ từ, không cần phải chửi xối xả kiểu chợ búa, với người xung quanh gần đó thì chị đã thắng. Thắng không phải trong cuộc mặc cả với cô gái kia, mà thắng khi chị giữ được bản chất và sự bình tĩnh của chính mình. Chị lúc này như một người phụ nữ chiêm nghiệm nhiều điều trong cuộc sống nên biết làm gì cho phải phép. Một người phụ nữ tuy ít học, nghèo khó nhưng đủ tri thức để biết giá trị đích thực của bản thân mình trong cuộc đời này, đó chính là nhân cách. Một người khiến mọi người phải nể phục.

Còn cô gái kia phải chăng là hình mẫu mà chúng ta vẫn thường thấy trong xã hội hôm nay. Đó là những cô cậu ấm giàu có, đẹp đẽ, học hành đàng hoàng nhưng nhân cách dường như còn nhiều khiếm khuyết.

Câu chuyện về cậu bé bán vé số với nụ cười thiên thần

Tại một góc của con phố nọ, ngày ngày người qua đường đều thấy một cậu bé bán vé số với gương mặt luôn nở nụ cười trên môi. Cậu bé cỡ tầm 8 tuổi, ngồi nguyên một chỗ với xấp vé số đặt trên bàn. Ai qua cậu cũng vui vẻ gửi lời chào thân thiện. Đôi lúc có khách Tây ghé thăm, cậu nhanh nhảu đáp bằng tiếng Tây khiến họ rất thích thú.

Dù trời mưa hay trời nắng, người ta vẫn thấy cậu bé ngồi đó, vẫn luôn nở nụ cười lạc quan, hiền lành, trong trẻo. Đôi mắt sáng long lanh mỗi khi cười lại nhắm tít lại trông rất đáng yêu. Ai gặp muộn phiền gì trong cuộc sống chỉ cần lại hỏi thăm cậu bé vài câu để được nhìn nụ cười ấy thì mọi nỗi buồn như chợt nguôi ngoai tan biến.

Nhưng mấy ai ngờ rằng, sau nụ cười thiên thần ấy lại là một hoàn cảnh hết sức bất hạnh.

Em vừa sinh ra đã bị liệt chân bẩm sinh, lên 5 tuổi thì ba em bị tai nạn qua đời; vì cuộc sống quá vất vả, mẹ em phải dắt hai anh em lên thành phố mưu sinh. Anh cậu bé thì bị khuyết tật toàn thân bẩm sinh, chỉ có thể nằm một chỗ như đứa bé 3 tuổi, mẹ em vì sức khỏe yếu không ai nhận việc nên chỉ có thể đi nhặt ve chai sống qua ngày. Căn phòng trọ quá đỗi chật hẹp, thiếu thốn nhưng cũng là một nỗi lo vô bờ đối với mẹ cậu bé.

Thương mẹ, thương anh và dù còn ít tuổi nhưng cậu bé đã xin mẹ ngày ngày chở mình ra góc đường bán vé số. Nhà không có tiền nên cậu không thể đi học được, nhưng từ việc tính tiền cho đến nói chuyện bằng tiếng Anh đều được cậu tiếp thu rất nhanh nhờ học hỏi từ mọi người xung quanh.

Mặc cho cái nắng như thiêu đốt, mặc cho cơn mưa quất vào da thịt, mặc cho cái lạnh buốt của ngày đông, cậu bé như đóa sen thuần khiết hiện lên giữa bùn lầy số phận.

Nếu không hỏi han hoàn cảnh, không nhìn xuống đôi chân tật nguyền bên dưới mà chỉ nhìn gương mặt cậu bé, có lẽ ai cũng nghĩ cậu có một cuộc sống rất ấm no, hạnh phúc. Nụ cười lạc quan đó chính là thần thái giúp cho cậu bé được nhiều người yêu mến, thích trò chuyện và mua giúp nhiều tờ vé số. Và cũng chính thần thái đó đã mang đến may mắn bất ngờ cho cậu. Các nhà hảo tâm đã đến giúp gia đình bé nhỏ của em và tặng cho em học bổng lên tới Đại học để em có thể thỏa ước mơ được đi học, làm kỹ sư điện để sau này giúp đỡ mẹ và em trai.

Một kết thúc có hậu cho một tâm hồn thuần khiết.

Trong cuộc sống cũng sẽ rất nhiều người có thể sinh ra không may mắn như cậu bé kia, nhưng nếu cứ chau mày ủ dột liệu có thể thay đổi được vấn đề gì. Ta thử tưởng tượng, nếu ta cứ than vãn về số phận, buồn phiền, gương mặt luôn chất chứa sự u uất thì ai có thể đến gần ta, trò chuyện với ta. Dù trong bất cứ nghịch cảnh nào ta vẫn giữ được nội tâm an hòa, vui vẻ lạc quan thì mới tạo được sự cuốn hút và có nhiều bạn. Và cũng nhờ vậy, ta mới có được tự tin trong công việc và cuộc sống.

Chẳng hạn như Nick Vujicic, tuy tứ chi không hoàn hảo nhưng anh vẫn tự tin tỏa sáng giữa hàng triệu người trên thế giới. Anh có thể bơi, chơi đàn, đánh máy, lướt sóng, kinh doanh… và làm hoàn hảo tốt đẹp hơn cả người có đủ chân lẫn tay. Gương mặt anh luôn toát lên thần thái tự tin, tinh anh, thánh thiện từ đôi mắt, giọng nói cho đến cử chỉ. Chính điều đó đã khiến mọi người đều dành cho anh sự ngưỡng mộ, kính trọng và yêu mến.

Muốn có được thần thái thì phải làm như thế nào?

Thần thái chính là toát ra từ nội tâm của một người. Một người quá chú trọng vẻ bề ngoài nhưng nội lực không có thì làm sao có được thần thái?

Bạn có thể dễ dàng nhận thấy những người có tài, có tiền, có địa vị, có ngoại hình trong xã hội thì phong thái của họ rất tự tin, họ có thể dễ dàng diễn nhiều vai diễn khác nhau và nói chuyện rất thu hút. Không phải ngẫu nhiên họ có được tài phú như thế, đó cũng chính là quá trình họ làm việc, tích lũy kiến thức, rèn luyện tài năng, trau dồi thể chất mà có được. Công sức ấy có thể giúp họ có được cái gọi là “thần thái” bên ngoài.

Nhưng những người không có may mắn về tiền tài, vẻ bề ngoài hay vật chất thì không hẳn là không thể có thần thái. Chẳng qua, chính bản thân họ ngộ nhận về sự yếu kém của chính mình, khiến họ không thể tự tin; và chính sự không tự tin đó khiến họ không dám đánh thức tiềm năng ẩn giấu bên trong. Kết quả là từ giọng nói, gương mặt, cử chỉ đều mất đi tự tin và thần thái, khiến người tiếp xúc với bạn cảm thấy rất nhàm chán.

Kỳ thực, thần thái thật sự chính là toát ra từ sâu thẳm con người bạn, chứ không phụ thuộc vào giá trị bên ngoài. Tiền tài địa vị chỉ là đòn bẩy để một người tự tin hơn chứ không phải là thần thái thật sự. Thần thái thật sự đến từ chính bên trong con người, đó chính là nhân cách, là tâm hồn.

Người ta thường bảo “Tướng tùy tâm sinh” chính là vậy. Khi nội tâm bạn thật sự được lấp đầy bằng tình yêu thương, sự thuần khiết, bạn hiểu lẽ đời, hiểu rõ quy luật nhân quả, hiểu được chân lý và triết lý nhân sinh thì thần thái cũng theo đó mà xuất hiện. Bạn luôn vui vẻ đối diện với nghịch cảnh, tin vào sự công bằng của ông Trời, luôn sống thật tốt và làm nhiều việc tốt hơn nữa. Sự thân thiện của bạn sẽ khiến mọi người yêu mến, tôn trọng. Chính điều đó tạo nên thần thái của bạn.

Khi bạn đủ tự tin, sống bằng tình yêu thương và sống hết mình thì bạn có thể đánh thức tiềm năng bên trong của chính mình, tự tạo nên tài phú và gặp nhiều may mắn.

Nhưng để có được thần thái thì không phải tự dưng mà có. Đó chính là kết quả của nỗ lực tích lũy kiến thức, rèn luyện tu dưỡng, chiêm nghiệm những bài học cuộc sống. Một tâm hồn muốn đẹp thì phải năng đọc sách, am hiểu đạo đời…

“Con người vốn hơn nhau ở thần thái” chính là vậy, bạn hiểu rõ giá trị của bản thân, hiểu rõ con người vốn hơn nhau ở nhân cách, luôn biết tu dưỡng thì bạn đã tạo ra thần thái của chính mình. Người có thần thái thì làm gì cũng sẽ gặp nhiều may mắn và thành công, vì nó như nguồn năng lượng thiện lành thu hút tài vận cho chính bạn.

An Nhiên

Chủ Nhật, 8 tháng 1, 2023

Góc Việt Thi : Thơ Xuân Cao Bá Quát (2) - Đỗ Chiêu Đức

 Góc Việt Thi : 

              Thơ Xuân Cao Bá Quát (2)
               
XUÂN NHẬT TUYÊT CÚ THẬP THỦ 
                              (Mười bài thơ Tuyệt Cú Ngày Xuân)

1. Bài thơ Xuân Nhật Tuyệt Cú (kỳ 1) :

春 日 絕 句  (其 一)           Xuân Nhật Tuyệt Cú (Kỳ 1)

五 門 樓 上 散 嚴 更,Ngũ môn lâu thượng tán nghiêm canh,
玄 武 城 頭 煙 氣 明。Huyền Vũ thành đầu yên khí minh.
赤 日 自 通 南 闕 曙,Xích nhật tự thông nam khuyết thự,
春 風 先 渡 北 江 晴。Xuân phong tiên độ bắc giang tình.
               高 伯 适                                    Cao Bá Quát
          
                       

* Chú thích :
    - Nghiêm Canh 嚴 更 : Sự canh gác nghiêm cẩn trong đêm.
    - Huyền Võ Thành Đầu 玄 武 城 頭 : Trên đầu thành Huyền Võ. HUYỀN VÕ 玄 武 là một trong 4 chòm sao của "Nhị Thập Bát Tú" là: Thanh Long 青 龍 7 sao ở phương Đông、Bạch Hổ 白 虎 7 sao ở phương Tây、Chu Tước 朱 雀 7 sao ở phương Nam、và Huyền Võ 玄 武 7 sao ở phương Bắc; nên HUYỀN VÕ THÀNH ĐẦU là trên đầu thành Huyền Võ ở phương Bắc.
    - Xích Nhật 赤 日 : là Mặt trời màu đỏ chói (sau những tháng mùa đông ảm đạm).
    - Nam Khuyết 南 闕 : Chỉ vòng thành ở phía cửa Nam trong kinh thành.
    - Thự 曙 : là Rạng sáng, là Ánh nắng ban mai của mặt trời.
    - Tình 晴 : là Nắng ráo.

* Nghĩa bài thơ :
                           TUYỆT CÚ NGÀY XUÂN (1)
      Sự canh gác nghiêm cẩn trên thành lầu Ngũ Môn đã thư giản sau canh năm; Trên đầu thành Huyền Võ ở phương bắc mây khói đã sáng lên không còn u ám nữa. Mặt trời màu đỏ chói chan đã tự động làm cho phía thành Nam cũng sáng lên vì ánh nắng mặt trời. Gió Xuân đã thổi qua dòng sông phía bắc trong cảnh trời nắng ráo.

      Cảnh trí của buổi sáng đầu Xuân đã bắt đầu đem đến ánh nắng đầu ngày rực rỡ ấm áp sau những ngày mùa Đông ảm đạm lạnh lùng.

* Diễn Nôm :
                    XUÂN NHẬT TUYỆT CÚ (Kỳ 1)
                   
                       

                   Tiếng trống Ngũ Môn canh đã tàn,
                   Đầu thành Huyền Võ khói sương tan.
                   Mặt trời rực nắng Nam thành chiếu,
                   Giang Bắc gió Xuân đã độ sang !
     Lục bát :
                   Ngũ Môn tiếng trống canh tàn,
                   Đầu thành Huyền Võ sương tan sáng trời.
                   Cửa Nam nắng chiếu khắp nơi,
                   Sông Bắc hây hẫy ngập trời gió Xuân !  
                                     Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

2. Bài thơ Xuân Nhật Tuyệt Cú (kỳ 2) :

春 日 絕 句 (其 二)            Xuân Nhật Tuyệt Cú (Kỳ 2)
 
襟 帶 山 河 千 里 府,     Khâm đới sơn hà thiên lý phủ,
風 流 歌 管 萬 人 家。     Phong lưu ca quản vạn nhân gia.
朱 橋 錦 宇 舊 時 燕,     Chu kiều cẩm vũ cựu thời yến,
韋 曲 紅 綢 無 賴 花。     Vi khúc hồng trù vô lại hoa !
              高 伯 适                              Cao Bá Quát
      
                           

* Chú thích :
    - Khâm Đới 襟 帶 : KHÂM là Vạt áo; ĐỚI là dây thắt lưng; KHÂM ĐỚI SƠN HÀ 襟 帶 山 河 là Núi sông như vạt áo và dây thắt lưng ôm ấp quyện chặc lấy nhau, lấy ý ở một câu trong "Đằng Vương Các Tự 滕 王 閣 序" của Vương Bột đời Đường là:

    襟 三 江 而 帶 五 湖,KHÂM Tam giang nhi ĐỚI Ngũ hồ,
    控 蠻 荆 而 引 甌 越。   Khống Man kinh nhi dẫn Âu Việt.
 Có nghĩa :
       - Tam giang như vạt áo và Ngũ hồ như dây thắt lưng ôm quyện lấy nhau. 
       - Khống chế đất Man kinh và như dẫn dắt đất Âu Việt.

    - Ca Quản 歌 管 : CA là lời ca; QUẢN là Ống Tiêu, Ống Sáo; nên CA QUẢN chỉ Lới ca tiếng hát trong âm nhạc hòa tấu, chỉ sự hát xướng vui chơi.
    - Chu Kiều 朱 橋 : tức là Cầu Chu Tước trong bài Ô Y Hạng của Lưu Vũ Tích:

      朱 雀 橋 邊 野 草 花,   Chu Tước kiều biên dã thảo hoa,
      烏 衣 巷 口 夕 陽 斜.   Ô y hãng khẩu tịch dương tà !
      Có nghĩa:
                  Bên câu Chu Tước cỏ hoa hoang,
                  Trước hẽm Ô Y nắng xế tàn.
    - Cẩm Vũ 錦 宇 : CẨM là Gấm; VŨ là ỐC VŨ 屋 宇 là Nhà cửa; nên CẨM VŨ là Nhà cửa đẹp như gấm, chỉ nhà giàu có khá giả.
    - Vi Khúc 韋 曲 : Tên một con phố ở Trường An ngày xưa, trong bài thơ mượn để chỉ kinh thành Thăng Long.
                 
                     

    - Hồng Trù 紅 綢 : là Gấm lụa màu đỏ, ở đây chỉ khúc múa bằng gấm lụa màu đỏ ngày xưa, HỒNG TRÙ là múa lụa đỏ chỉ khúc múa vui chơi ngày xuân. 
    - Vô Lại 無 賴 : là Không cần dựa dẵm, không cần nhờ cậy...

* Nghĩa bài thơ :
                         Tuyệt Cú Ngày Xuân (2)
        Các phủ đệ kéo dài cả ngàn dặm như núi sông ôm ấp lấy nhau, muôn vạn nhà đều có cuộc sống phong lưu trong lời ca tiếng hát vang lừng. Những con chim én thuở xưa bên cầu Chu Tước cạnh các nhà giàu có ngày trước lại bay về. Trên phố Vi Khúc ở Trường An các điệu múa lụa đỏ rực rỡ mà không cần nhờ vào những đóa hoa xuân.    

        Cảnh thái bình thịnh vượng giàu có vui chơi của cư dân đất kinh thành trong những ngày đâu Xuân rực rỡ.
 
* Diễn Nôm :
                      XUÂN NHẬT TUYỆT CÚ (Kỳ 2)
                    
                     
 
                     Nhà cửa núi sông muôn dặm xa,
                     Phong lưu hát xướng tự muôn nhà.
                     Én xưa Chu tước nay tìm đến,
                     Lụa đào ca múa át ngàn hoa !
        Lục bát :
                     Núi sông ôm ấp muôn nhà,
                     Phong lưu cuộc sống hát ca tư bề. 
                     Én cầu Chu tước tìm về,
                     Vi Khúc múa hát chẳng hề nhờ hoa !
                                     Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

3. Bài thơ Xuân Nhật Tuyệt Cú (kỳ 3) :            

春 日 絕 句 (其 三)             Xuân Nhật Tuyệt Cú (Kỳ 3)
 
旭 掛 旗 臺 煙 水 消,  Húc quải kỳ đài yên thủy tiêu,
三 營 四 觀 日 迢 迢。  Tam doanh tứ quán nhật thiều thiều.
萬 重 山 勢 長 春 色,  Vạn trùng sơn thế trường xuân sắc,
千 尺 江 流 送 往 潮。     Thiên xích giang lưu tống vãng triều.
              高 伯 适                                         Cao Bá Quát
     
         

* Chú thích :
    - Húc 旭 : là HÚC NHẬT 旭 日 Mặt trời buổi sáng, Mặt trời mới mọc.
    - Tam Doanh Tứ Quán 三 營 四 觀 : Các đơn vị tổ chức của quân đội ngày xưa.
    - Nhật Thiều Thiều 日 迢 迢  : Nếu NHẬT là Ngày, thì là Ngày dài dằng dặc; Nếu Nhật là NẮNG, thì có nghĩa là Nắng chan chan.
    - Sơn Thế 山 勢 : là cái thế của núi non.
    - Vãng Triều 往 潮 : Nước thủy triều rút đi.

* Nghĩa bài thơ :
                       Tuyệt Cú Ngày Xuân (3) 
       Khi mặt trời buổi sáng mọc, quân kỳ được treo lên kỳ đài thì hơi nước ẩm cũng tiêu tan. Trong tam dinh tứ quán ngày đã trở nên dài dằng dặc (tràn ngập cả nắng vàng). Chập chùng muôn vạn thế núi đều đầy hương sắc của mùa Xuân. Trong khi ngàn thước sông cuộn trôi cũng đã cuốn đưa nước thủy triều đi xuống.

* Diễn Nôm :
                      XUÂN NHẬT TUYỆT CÚ (Kỳ 3)
                    
             

                      Sáng thượng kỳ đài mây khói tan,
                      Ba dinh bốn quán nắng chan chan.
                      Muôn trùng thế núi đầy xuân sắc,
                      Ngàn thước sông trôi nước xuống ngàn.
        Lục bát :
                      Kỳ đài sáng khói mây tan,
                      Ba dinh bốn quán nắng vàng đầy vơi.
                      Khắp nơi thế núi xuân tươi,
                      Muôn ngàn sông chảy cuốn lui thủy triều.
                                             Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm.

      Hẹn bài dịch tới !

                                                           杜 紹 德
                                                        Đỗ Chiêu Đức

Mời Xem :Góc Việt Thi : Thơ Xuân Cao Bá Quát (1 ) - Đỗ Chiêu Đức

Rượu Hồng Đào Chưa Nhấm Đà Say - BS.Pham Anh Dũng

Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm
Rượu hồng đào chưa nhấm đà say

Người Quảng Nam được biết đến nhiều với lời khó xóa được “Quảng Nam hay cãi” nhưng câu ca dao trên nổi tiếng từ lâu với một điều khó có thể “cãi”: Quảng Nam nổi tiếng về rượu hồng đào.

Tuy nhiên,  khi đọc câu ca dao, là người ta liên tưởng ngay đến hai câu hỏi: có loại đất nào không mưa mà đã thấm và có rượu nào không uống mà lại say . 

Ý nghĩa câu thứ nhất “Đất Quảng Nam chưa mưa đã thấm” chắc bắt nguồn từ chính cái tên Quảng Nam, vùng đất thuộc châu Ô, châu Rý (còn gọi là châu Lý) do vua Chàm Chế Mân cống hiến cho vua Trần Anh Tông để cầu hôn Huyền Trân Công Chúa. Khi vua Chàm qua đời Công Chúa Huyền Trân được tướng Trần Khắc Chung đón về lại đất Việt và do đó không bị hỏa thiêu cùng chồng.

Sau đó vua Lê Thánh Tôn đặt tên vùng đất này là Quảng Nam với ý nghĩa Quảng là mở ra và Nam là phía Nam: mở ra về phía Nam. Nhà vua, cũng là thi sĩ Hồng Đức, muốn người Việt tiến về phương Nam để mở mang đất nước. Do đó  theo Nguyên Ngọc viết trong quyển Tìm Hiểu Con Người Xứ Quảng, người Quảng Nam “nhạy cảm với cái mới, khao khát cái mới như đất hạn khát mưa, háo hức hút ngay từ giọt nước đầu tiên. Thậm chí khi chưa thật sự có giọt nước nào, chưa thật sự mưa đã náo nức hóng về mưa, cảm nhận ra nó rất sớm, chờ đón nó nồng nhiệt”.

Câu thứ hai “Rượu hồng đào chưa uống đà say” là câu còn có ý tả tình… yêu, diễn tả một sự yêu thương đến say đắm mà không cần đến rượu.

Trước hết người ta hay viết là “đã say” là chuyện say trong quá khứ,  nhưng hay hơn phải viết là “đà say”vì nghe có vẻ như đến hiện tại người vẫn còn …ngây ngất.

Rượu hồng đào, đọc lên nghe thơm ngọt như là môi má hồng của một người đàn bà đẹp như hoa đào. Nghe đã thấy dễ… yêu. Chắc hẳn hồng đào phải là rượu màu hồng, đẹp và ngon. 

Qua internet, trên thị trường (trong nước) thấy quảng cáo nhiều chỗ bán rượu hồng đào.

Rồi có các nguồn gốc, cách làm rượu hồng đào khác nhau. Có người tả rượu hồng đào được ngâm từ rượu ủ với trái đào tiên, có màu hồng tươi rất đẹp. Có người khác viết rượu hồng đào  là rượu đế trắng có dùng cây tăm hương (chân hương đã đốt còn trong bát nhang) hay lấy cái vỏ bao hương nhúng vào rượu cho có màu hồng.


Nhưng cũng có người cho rượu hồng đào chỉ là loại rượu … tưởng tượng như là lá diêu bông của thi sĩ Hoàng Cầm, nghĩa là không có thực. Và bất cứ chai rượu nào có bọc giấy bóng hồng hay đỏ, thắt nơ hồng hay đỏ cũng coi như rượu hồng đào được.

Thôi  ta cứ coi như loại rượu chuyên dùng cho những đám cưới, rượu hợp cẩn nghĩa là rượu uống trong đêm động phòng sau lễ cưới.

Bây giờ nói chuyện không uống rượu mà say nhé. Thực tế cũng có chuyện không uống rượu mà say rượu, chuyện khó tin nhưng có thật.

Tiến sĩ Barbara Cordell (Dean of Nursing and Health Sciences Pancola College) và Bác sĩ Justin McCathy (Gastroenterologlist, Covenant Health) vài tháng trước trên báo International Journal of Clinical Medicine vừa trình bày một trường hợp bệnh lý như sau.

Bệnh nhân là một đàn ông 61 tuổi được nhập vào một bệnh viện ở Texas vì quá say rượu mà không có  uống một giọt rượu nào cả. Lượng rượu trong máu Blood Alcohol Concentration BAC là 371 mg/dl hay .37% tức là hơn gấp 3 lần mức độ của người coi như bị ngộ độc vì rượu (alcoholic intoxication). Bệnh sử cho thấy trong 5 năm vừa qua, ông ta cứ bị say rượu đều đều, mà theo ông và vợ ông, ông không hề uống rượu.

Bệnh nhân nhập viện, đồ đạc mang theo được khám kỹ và không có ai được vào thăm. Trong 24 giờ quan sát, BAC được đo mỗi 2 giờ và khoảng sau 20 giờ lại lên đến 120 mg/dl tức là .12%. Phân (stool) được cấy và kết quả có một loại nấm tên là Saccharomyces carevisiae (brewer’s yeast) mọc lên. Được biết loại nấm này có thể làm lên men (fermentation) chất bột (carbohydrate) thành rượu. Bác sĩ cho là bệnh nhân có nấm này trong ruột và nấm đã làm lên men đồ ăn có chất bột để thành rượu và cuối cùng rượu thẩm thấu (absorbed) vào máu.

Bệnh nhân sau đó được chữa với thuốc trị nấm gồm fluconazole và nystatin trong nhiều tuần lễ. BAC được thử 4 lần trong 1 ngày trong nhiều ngày và luôn luôn là zero.  Bệnh nhân đã được theo dõi trong vòng một năm rồi và không bị “bệnh” trở lại.

Thật ra y khoa đã có vài trường hợp được tường trình trong quá khứ tương tự như vậy, bắt đầu từ 2 trường hợp xảy ra ở Nhật Bản khoảng thập niên 1970.

Cuối cùng để kết thúc là một bài thơ ngắn, không biết tác giả là ai, nhặt được từ “net”. Bài thơ viết về rượu không uống cũng say và nhờ đọc nên biết được lý do thường xảy ra hơn, tại sao say mà không uống rượu:

Có rượu không uống mà say
Hồn nay bay bổng vì ngây ngất tình
Môi em đỏ, má em xinh
Lòng người say đắm yêu… mình là anh


BS Phạm Anh Dũng, ABFP
Santa Maria, California USA
Tháng 12 Năm 2014

 

Thứ Bảy, 7 tháng 1, 2023

Nhạc của Từ Nguyên : TIỄN NGƯỜI,TIM MỘNG DU


2./  TIM MỘNG DU.



XUÂN CÓ VỀ KHÔNG TA VẪN ĐỢI…

 
XUÂN CÓ VỀ KHÔNG TA VẪN ĐỢI…
 
Khi nắng về ươm trên mái tóc
Một thuở nào em rất thơ ngây
Khi gió đông về bên gót ngọc
Còn không một thuở luyến lưu này
Một mai hoa thắm tươi trước ngõ
Nụ cười em tỏa sắc nồng nàn
Ta bước qua cầu còn bỡ ngỡ
Chợt thấy em bên lũy tre làng
Ta vẫn còn một thời thơ dại
Cùng thả diều trên cánh đồng xưa
Trái đầu mùa em dang tay hái
Riêng tặng người về giữa cơn mưa
Khi bâng khuâng nhìn xa vời vợi
Em vẫn ngây thơ tuổi trăng tròn
Xuân có về không ta vẫn đợi
Bên thềm chiều nắng nhạt héo hon
Mai có về còn nguyên sắc thắm
Rộn rã trên đồng lúa reo vui
Ta vẫn còn mối tình nồng thắm
Mùa xuân trong mắt em rạng ngời
TRAN CHU NGOC


 Mời Xem :


KHOẢNG LẶNG NGÀY CUỐI NĂM ,MÙA ĐÔNG VÀ EM- Thơ TranChuNgoc

Sự thật về đường

“Sát thủ” ngọt ngào nhất? Dùng 60g đường mỗi ngày, sau 60 ngày cơ thể sẽ thay đổi thế nào? Đường có thể gây nghiện? Cai nghiện đường có giống cai nghiện ma túy không? (Cung cấp bởi Bí ẩn chưa được giải đáp)

Một mặt, mọi người bắt đầu chú ý đến việc ăn ít thức ăn béo. Mặt khác, họ lại vô tình cởi mở với đường. Bánh càng ngày càng ngọt, nước ngọt càng ngày càng nhiều. Kết quả là, tỷ lệ mắc bệnh tim trái lại đã tăng lên thay vì giảm xuống, và tỷ lệ béo phì cũng tăng lên. Điều gì có vẻ sai ở đây?

Xin chào quý vị độc giả, chào mừng bạn đến tham khám những Bí ẩn chưa được giải đáp cùng chúng tôi!

Thời gian trôi thật nhanh, lại đã đến lúc đi thăm người thân và bạn bè để chúc mừng năm mới. Mọi người mang theo những món quà gì? Các loại bánh kẹo đóng gói đẹp mắt, socola cao cấp là thứ không thể thiếu đúng không nào? Tuy nhiên, hai năm trở lại đây, kẹo ngon thường bị người lớn tuổi từ chối một cách lịch sự. Họ sẽ nói với bạn một cách nghiêm túc rằng: “Đường có hại cho cơ thể bạn”.

Từ khi nào bánh kẹo ngọt ngào và dễ thương trở thành một chất có hại? Có phải lý luận được mọi người truyền rộng rãi rằng đường có hại là một sự hiểu lầm, hay là sự hiểu biết sâu sắc? Hôm nay chúng ta sẽ nói về chủ đề đường.

Sự nguy hiểm của đường

Trong các thực phẩm của chúng ta, đường đến từ rất nhiều nguồn, chẳng hạn như rau và trái cây, gạo và mì, và các loại đồ uống, v.v. Sau khi đường trong những thực phẩm này được cơ thể tiêu hóa và hấp thụ, cuối cùng sẽ chuyển hóa thành hai loại đường đơn là glucose và fructose.

Glucose là nguồn năng lượng chính của nhân thể, chủ yếu được phân hủy từ thức ăn có tinh bột, sau khi tiêu hóa, nó sẽ từ ruột non đi vào máu, sau đó được vận chuyển đến các tế bào của cơ thể thông qua tuần hoàn máu, để cung cấp năng lượng cho chúng. Đồng thời, nó bị phân hủy thành carbon dioxide và nước được cơ thể bài tiết ra ngoài. Do đó, glucose là một chất dinh dưỡng không thể thiếu đối với cơ thể con người, và nó cũng phi thường tương thích với cơ thể con người.

Fructose thì khác. Fructose đến từ nhiều loại thực phẩm ngọt khác nhau và ngọt hơn nhiều so với glucose. Thường thấy nhất là trong đường trắng chúng ta thường ăn. Thành phần của đường trắng có một nửa glucose, và một nửa fructose. Mặc dù đều là đường, nhưng fructose và glucose có cấu trúc phân tử hoàn toàn khác nhau. Cấu trúc phân tử glucose có hình lục giác, còn cấu trúc phân tử fructose có hình ngũ giác. Sự khác biệt về cấu trúc này cũng dẫn đến phương thức trao đổi chất hoàn toàn khác nhau của hai loại đường trong cơ thể con người. Fructose, giống như rượu, được gửi đến gan để tiến hành xử lý. Chúng ta đều biết gan là cơ quan giải độc trong cơ thể con người. Vậy thì lẽ nào fructose cũng giống như rượu, có hại cho cơ thể con người?

Cấu trúc Fructose. (Ảnh: Wiki)

Chúng ta hãy xem fructose được chuyển hóa thế nào. Một phần nhỏ của fructose sẽ được chuyển hóa thành glucose trong gan. Còn đại bộ phận phần còn lại sẽ được chuyển hóa thành chất béo trung tính, thuộc về một loại dầu mỡ. Nếu chất béo này tích tụ trong gan với số lượng lớn sẽ hình thành gan nhiễm mỡ, nếu phân ly theo máu đến các cơ quan nội tạng khác, nó sẽ gây hội chứng chuyển hóa và tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường, tim mạch.

Điều đáng sợ hơn nữa là đường fructose dường như cũng góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh ung thư. Có cách nói, tế bào ung thư thích ăn đường, vì vậy bệnh nhân ung thư nên tránh xa đường. Theo Tiến sĩ Lorenzo Cohen, giáo sư ung thư tại Trung tâm Ung thư MD Anderson của Đại học Texas (University of Texas MD Anderson Cancer Center), cho rằng lập luận này không phải là vô lý. Năm 2015, nhóm nghiên cứu của ông đã tiến hành thực nghiệm trên một số con chuột có nguy cơ mắc ung thư vú tương đối cao, phân chúng thành hai nhóm. Trong đó, một nhóm được cho ăn chế độ giàu fructose và sucrose, với lượng đường tương đương với chế độ ăn điển hình của phương Tây. Một nhóm khác được cho ăn theo chế độ tiết chế tinh bột. Khi những con chuột được sáu tháng tuổi, một nửa số chuột trong nhóm ăn đồ ngọt hàng ngày đã phát triển ung thư vú với khả năng di căn đến phổi cao. Còn những con ăn tinh bột, nghĩa là chỉ ăn glucose, chỉ 30 phần trăm phát triển ung thư.

Mặc dù chuột khác với người, và kết quả thử nghiệm chỉ mang tính chất tham khảo nhưng nhóm của tiến sĩ Cohen đã bày tỏ lo ngại. Vì mức tiêu thụ đường bình quân đầu người của người Mỹ đã tăng vọt lên mức trung bình hơn 30 muỗng cà phê đường/người/ngày. Con số này tương đương với 5 lần tiêu chuẩn sức khỏe của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Ngay từ năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới đã công bố các hướng dẫn về chế độ ăn uống, khuyến nghị rằng lượng đường tiêu thụ hàng ngày của mỗi người nên giảm xuống 25 gam, tức là dưới 6 thìa cà phê, để tránh các bệnh văn minh khác nhau như béo phì, tiểu đường và ung thư.

Đường trong đồ uống

Nhưng nếu nhìn vào thói quen ăn uống của con người ngày nay, chúng ta biết rằng vượt quá tiêu chuẩn là điều quá dễ dàng. Thanh niên chỉ cần uống một lon Coke mỗi ngày là vượt quá tiêu chuẩn. Tại sao? Bởi vì một lon Coke chứa 33 gram, tương đương 8 muỗng cà phê đường. Rồi có người nói, tôi không uống coca, tôi uống trà sữa. Trà mà, khỏe hơn. Tuy nhiên, một ly trà sữa có độ ngọt bình thường chứa khoảng 34g đường, tương đương với cola.

Thế còn về nước ép hoa quả tươi hoàn toàn tự nhiên? Trong bộ phim tài liệu nổi tiếng That Sugar Film, đạo diễn Damon Gameau đã ép 4 quả táo thành một ly nước ép nhỏ rất dễ uống. Liệu có bao nhiêu đường trong ly nước trái cây nhỏ này? 16 muỗng cà phê! Nếu ăn táo thay nước ép, chúng ta có thể ăn tối đa hai quả táo, vì chất xơ giàu có trong táo sẽ khiến chúng ta có cảm giác no. Do đó, nếu uống nước ép trái cây, chúng ta đã uống gấp đôi lượng đường mà không biết. Thật đáng tiếc khi chất xơ có lợi nhất trong táo, có thể hỗ trợ tiêu hóa, lại bị loại bỏ một cách tàn nhẫn.

Ảnh: Freepik.

Nói đến đây, lại nảy ra một câu hỏi, ai cũng biết hướng dẫn về chế độ ăn uống của Liên Hợp Quốc, và nhiều tổ chức chính phủ đã luôn khuyến nghị, nhưng tại sao thị trường đồ uống luôn bùng nổ, mà mọi người đối với vấn đề ăn ít đường chưa bao giờ coi trọng? Một nguyên do rất lớn cho điều này, là trong khi đường làm cho mọi người vui vẻ hưng phấn, nó cũng gây nghiện.

Nghiện đường

Liệu đường cũng có thể gây nghiện như rượu? Hãy xem thí nghiệm trên chuột được thực hiện vào năm 2007 tại Đại học Victor-Segalen Bordeaux ở Pháp.

Có hai đòn bẩy trong phòng thí nghiệm, những con chuột có thể nhận được phần thưởng là nước đường trong 20 giây khi chúng chạm vào đòn bẩy C. Chạm vào một đòn bẩy S khác sẽ được thưởng 0,25 mg một loại chất gây nghiện cao. Những con chuột không có sở thích cụ thể nào cho đến ngày thứ chín. Sau ngày thứ 11, những con chuột thích nước đường hơn một cách đáng kể. Vào ngày thứ 15, số chuột chọn nước đường là 94%.

Vào thời điểm đó, nhiều người không tin vào kết quả của thực nghiệm này. Tuy nhiên, vào năm 2008, các nhà khoa học từ Đại học Princeton ở Hoa Kỳ đã chứng thực chúng. Thực nghiệm của Đại học Princeton là để những con chuột chết đói trong vài giờ, tương đương với việc bỏ bữa sáng, sau đó cho chúng ăn thức ăn nhiều đường. Khi những con chuột đói uống dung dịch đường, một chất hóa học gọi là dopamine được giải phóng trong não của chúng. Dopamine được cho là tác nhân gây nghiện, khiến người nghiện cảm thấy vui vẻ, hưng phấn, từ đó muốn ăn nhiều hơn. Sau một tháng, những thay đổi đáng chú ý xảy ra trong não của những con chuột. Những thay đổi tương tự đã được nhìn thấy trong não của những con chuột được cho ăn loại dược phẩm gây nghiện cao.

Giáo sư Bart Hoebel, người đứng đầu cuộc thử nghiệm, cho biết: “Thèm ăn và ăn tiếp là những bộ phận tổ thành chứng nghiện, chúng tôi đã có thể chứng minh những hành vi này ở chuột ăn đường theo một số phương thức.” Cũng chính là nói, đường có thể khiến chuột bị nghiện.

Tuy nhiên, lịch sử tiêu thụ đường của con người cũng lâu đời như lịch sử loài người. Tại sao vấn đề nghiện không phát sinh cho đến bây giờ? Chúng ta hãy hồi cố lại lịch sử của đường.

Lịch sử của đường

Vào 8000 năm trước Công nguyên, người Guinea ở Châu Phi bắt đầu trồng mía. Vào thế kỷ thứ 5 trước Công nguyên, công nghệ sản xuất đường từ mía lan sang Ấn Độ, và sau đó lan sang khu vực Địa Trung Hải thông qua người Ả Rập. Ở phía đông, nó lan sang Trung Quốc thông qua con đường tơ lụa.

Vào thế kỷ 11, các cuộc thập tự chinh đã mang đường trở lại châu Âu. Tuy nhiên, khí hậu ở châu Âu không thích hợp để trồng mía nên đường luôn là thứ xa xỉ ở lục địa châu Âu trong suốt 400 năm, cho đến khi Columbus khám phá ra tân thế giới. Khí hậu của lục địa châu Mỹ đặc biệt thích hợp cho cây mía phát triển. Tây Ban Nha, Hà Lan, Pháp, Anh đã thành lập các vườn mía ở đây và bắt đầu ngành công nghiệp đường. Một lượng đường trắng ổn định được gửi trở lại châu Âu, và giá đường theo đó giảm.

Ảnh: Freepik.

Vào thời của Napoléon vào thế kỷ 19, nước Anh, chúa tể trên biển, đã phong tỏa thương mại giữa Pháp và châu Mỹ, cắt đứt nguồn cung cấp đường. Để tự cung tự cấp, người Pháp đã phát triển một công nghệ sản xuất đường mới sử dụng củ cải đường làm nguyên liệu. Lần này, với sự gia tăng gấp đôi của mía đường Mỹ và củ cải đường Pháp, đường đã trở thành một loại phụ gia thực phẩm mà mọi hộ gia đình đều có thể mua được. Các vấn đề về thể chất như sâu răng và béo phì bắt đầu âm thầm xuất hiện, nhưng mãi đến năm 1955 mới được mọi người cảnh giác.

Năm đó, cựu Tổng thống Mỹ Eisenhower bị đau tim và không thể giải quyết các công việc quốc gia trong sáu tuần liên tiếp. Trong khi mọi người lo lắng cho ông, họ cũng bắt đầu chú ý đến bệnh tim. Tỷ lệ mắc bệnh tim ở Mỹ bắt đầu tăng lên một cách lặng lẽ vào đầu thế kỷ 20. Đến những năm 1950, nó đã trở thành sát thủ số một đối với sức khỏe. Vậy nguyên nhân là do đâu?

Vào thời điểm đó, ngành y được chia thành hai phe. Một phe cho rằng nguyên nhân là do ăn quá nhiều đường, phe còn lại cho rằng nguyên nhân là do chất béo. Cuộc chiến ngôn từ diễn ra sôi nổi ở đây, bên nào cũng không chịu nhượng bộ. Và ở đó, ngành công nghiệp đường của Mỹ bắt đầu trở nên bất an. Điều gì sẽ xảy ra nếu cuối cùng họ quy tội cho đường? Không được, chúng ta phải tự cứu mình.

Vì vậy, họ đã chủ động đề nghị các nhà khoa học hợp tác, và đưa ra một báo cáo nghiên cứu rằng đường không gây tổn hại sức khỏe thân thể. Ancel Keys, giáo sư tại Đại học Minnesota, đã lập tức nhảy vào. Năm 1958, Keys đưa ra “giả thuyết chất béo” nổi tiếng, cho rằng chất béo là thủ phạm gây bệnh tim, còn đường thì vô tội.

Để biến “giả thuyết” thành “lý luận”, Keys cũng đã tiến hành một nghiên cứu ở 7 quốc gia, sử dụng dữ liệu để xác nhận rằng lượng chất béo bão hòa hấp thụ ở 7 quốc gia này tỷ lệ thuận với tỷ lệ mắc bệnh tim. Dựa trên lý luận này, Keys nhanh chóng trở thành chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu nước Mỹ. Người Mỹ tin tưởng vào giả thuyết của ông đến mức, chính phủ đã ban hành hướng dẫn chế độ ăn uống vào năm 1980 kiến nghị công chúng tránh chất béo bão hòa.

Vì vậy, mọi người bắt đầu chú ý đến việc ăn ít thức ăn béo. Mặt khác, họ lại vô tình cởi mở với đường. Bánh càng ngày càng ngọt, nước ngọt càng ngày càng nhiều. Kết quả là, tỷ lệ mắc bệnh tim trái lại đã tăng lên thay vì giảm xuống, và tỷ lệ béo phì cũng tăng lên. Điều gì có vẻ sai ở đây?

Hóa ra bảy quốc gia mà Keys thu thập dữ liệu đã được chọn từ nhóm 22 quốc gia. Chỉ có kết quả khảo sát của bảy quốc gia này đáp ứng giả thuyết của ông, và được ông lựa chọn. 15 quốc gia khác không phù hợp với giả thuyết của ông đã bị xóa. Việc lựa chọn dữ liệu có mục đích như vậy về mặt học thuật được gọi là tạo giả.

Khai quật chân tướng

Tuy nhiên, mọi người đều bị giữ trong bóng tối. Chỉ có nhà dinh dưỡng học người Anh John Yudkin nhận thấy có điều gì đó không ổn, khi trong một loạt các thực nghiệm trên động vật và con người trong phòng thí nghiệm của mình, ông phát hiện ra rằng đường, chứ không phải chất béo, có liên quan đến bệnh tim. Năm 1972, ông xuất bản cuốn sách “Tinh khiết, trắng và chết người” [Pure, White and Deadly], chỉ ra sự nguy hiểm của đường.

Tuy nhiên, đừng quên rằng đằng sau Keys còn có cả một ngành công nghiệp đường khổng lồ. Ngoài việc Keys nhảy ra để bác bỏ John Yudkin, Hội đồng Đường của Anh cũng nhảy ra để nói rằng ông quá đa cảm, và Tổ chức Nghiên cứu Đường Thế giới gọi cuốn sách của ông là khoa học viễn tưởng. Dưới đủ loại áp lực, danh tiếng của Yudkin bị mất uy tín, và ông bị giới học thuật ruồng bỏ. Kể từ đó, không ai dám thách thức ngành mía đường nữa.

Tuy nhiên, sự thật không bao giờ có thể bị che đậy. Vào năm 2014, tạp chí “Times” của Mỹ đã sử dụng bơ làm trang bìa để thách thức “thuyết chất béo”; vào năm 2015, Tổ chức Y tế Thế giới đã kêu gọi giảm lượng đường ăn vào; vào năm 2016, hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Mỹ khuyến nghị rằng lượng tiêu thụ hàng ngày là đường không được vượt quá 50 gam; năm 2018 Năm 2022, Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) kêu gọi mọi người “ăn ít đường nhất có thể” trong “chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng”.

Vậy làm thế nào để chúng ta thay đổi cấu trúc chế độ ăn uống khi chúng ta đã quen với chế độ ăn nhiều đường? Nó sẽ khó như bỏ thuốc lá?

Đạo diễn phim tài liệu Damon Gameau đã ghi lại thử thách của mình khi ăn 40 thìa đường mỗi ngày trong 60 ngày. Bốn mươi muỗng cà phê đường là lượng đường mà nhóm chuyên gia của ông coi là lượng đường tiêu biểu hàng ngày của một người Mỹ. Sau 60 ngày, ông ấy đã tăng 8,5 kg, vòng eo phình ra hơn 10 cm, và ông cũng bị gan nhiễm mỡ, các chỉ số thể chất của ông không còn tốt như trước. Tệ hơn nữa, ông thấy mình nghiện đường và không thể ngừng ăn nó. Trong quá trình từ bỏ đường tiếp theo, ông đã bị đau đầu, mất ngủ, ủ rũ và các triệu chứng khác, nhưng sau hai tháng kiên trì, những triệu chứng này biến mất, tất cả các chỉ số thể chất trở lại bình thường, cả người tràn đầy sức sống và ông đã trở nên vui vẻ trở lại.

Theo Epoch Times
Hương Thảo biên dịch


 

KÍNH MỜI XEM và HỌA (NẾU THÍCH) THƠ TRĂNG THU của HỒ NGUYỄN

TRĂNG THU Mây buồn kéo đám bám che trăng, Cuội ngóng chờ trông bóng chị Hằng. Chim mất tổ sầu kêu thảm thiết, Lá buông cành chiếc rớt tung ...