MỘT CHÚT THIỆN Ý....THUYÊN HUY

MỘT CHÚT THIỂN Ý GỞI

ANH NGUYỄN CANG – NGƯỜI VIẾT NHẬN XÉT BÀI THƠ “THEO SÓNG ĐỜI LAO XAO” CỦA THUYÊN HUY

 

    Tôi hân hạnh biết anh Nguyễn Cang qua một số bài viết về cổ thi của văn học sử Trung Hoa, đặc biệt là những bài thơ vào thời nhà Đường trên trang HNTN cũng như trang HV. Thành thật mà nhận, tôi vốn hiểu biết không nhiều về thể loại thơ xưa này nhưng qua những dẩn giải ngắn gọn, mạch lạch, thích đáng và xúc tích dựa vào vốn liếng kiến thức sâu rộng và đa dạng có được của anh, tôi phải nói là nhờ nó, tôi đã học thêm nhiều điều đáng học mà từ lâu nay thiếu sót trong cái kiến thức hẹp hòi của mình.

    Tôi thật cảm động khi được anh Nguyễn Cang chọn bài thơ có tựa “Theo Sóng Đời Lao Xao” của mình để viết một bài nhận xét về nó. Cũng qua văn thức mà anh đã dùng trong các bài viết về thơ thời Đường quen thuộc, anh không ngần ngại chia sẻ cùng người đọc những cảm nhận của riêng mình. Vì là của riêng mình cho nên, theo lẽ tự nhiên, ý tưởng của anh có thể sẽ không hoàn hảo cho lắm, nhưng đã gọi là chia sẻ thì ai cũng có thể tìm thấy ở nó có đôi điều đồng ý được một cách tương đối.

   Về nội dung bài viết của anh Nguyễn Cang, tôi xin miễn bàn vì anh viết về tôi, cho nên hay hay dỡ phải để cho người ngoài nhận xét trong thái độ khách quan mà bản thân tôi và anh Nguyễn Cang không có được trong trường hợp này. Tuy nhiên ở phần gần cuối bài, anh Nguyễn Cang có đưa ra vài thắc mắc về một số chữ mà tôi dùng trong bài thơ nói trên và có ý kiến là liệu nó có thể thay bằng những chữ mà anh thấy hay hơn không.

   Để đóng góp chút ý của mình, nhằm giải thích tại sao các chữ mà anh Nguyễn Cang nhắc tới, trong khuôn khổ kiến thức hạn hẹp của mình, mớ kiến thức vừa đủ để làm người học trò của anh, tôi xin mạo muội gởi anh đôi lời mọn qua bài viết này.

    Những chữ mà anh nêu lên, xét về nghĩa và cấu trúc cách dùng bình thường thì anh hoàn toàn đúng nhưng ở một mặt khác, đứng về lối sử dụng chữ trong thơ, thường trong thơ nhiều hơn viết văn viết truyện, thì đôi khi người làm thơ đổi dạng chữ, biến thứ tự trước sau hay sau trước để tạo ra một phong cách ( style) riêng cho tác giả. Cho nên, thí dụ thơ của Vũ Hoàng Chương hay Quang Dũng khi đọc lên sẽ thấy khác thơ của Xuân Diệu hay Hồ Xuân Hương. Như trong nhạc cũng vậy, nhạc Lam Phương hay Trần Thiện Thanh khác hoàn toàn với nhạc Vũ Thành An hay Cung Tiến. Anh có nhớ bài nhạc Pháp, tôi thật sự quên tên, thay vì viết “ la neige tombe” thì chữ “tombe đi trước thành ra “tombe la neige”, hy vọng tôi viết tiếng đúng mấy chữ Pháp này, nếu sai xin anh sửa cho.

    Trở lại phần bài thơ “Theo Sóng Đời Lao Xao”, những chữ tôi dùng đó đều có một sự cố tình chọn chữ, để người đọc thấy lạ, tuy lạ nhưng cũng hay, nên có thể thả hồn sâu hơn mà thấm thía với cái hiểu của các chữ đó sau khi tự mình tìm ra.

- Chữ "nhớ nhung" trong đoạn này chủ đích của nó hoàn toàn khác với chữ "nhớ mong".

    Còn ai đó không cho nhớ nhung, c hữ nhớ nhung dùng với ý chỉ để hỏi " có còn ai đó không nhưng không mong gặp lại, trong khi nếu dùng nhớ mong thì nó còn có ý hỏi rồi mong gặp lại. Cho nên anh thấy chữ nhớ mong hay cũng như chữ nhớ nhung nhưng tôi đã không dùng nó.

- Chữ "cũng" trong câu "kiếm cung cũng làm than tráng sĩ" nó cũng được dùng qua nghĩa khác chữ "từng". Cũng làm thân tráng sĩ ý muốn nói, nhân vật  trong thơ chưa là tráng sĩ nhưng đứng trước tình cảnh nào đó, anh ta cũng cố làm thân tráng sĩ vì một lý do hay một động lực nào đó, cho nên tôi đã không dùng chữ cũng vì cũng có nghĩa là anh ta đã là tráng sĩ rồi. Giống như trường hợp tráng sĩ Kinh Kha đi thích khách vua Tần, Kinh Kha cũng là thân tráng sĩ chứ không là tráng sĩ như Điền Tử Lang.

-Trong đời còn mấy buổi trăm năm.

Như đã trình bày với anh ở đoạn trên, chữ này cũng là một cách đổi chữ mà tôi muốn dùng. Anh nói đúng, người ta thường nói buổi hẹn hò chứ ai nói buổi trăm năm. Thật ra như vầy, chữ trăm năm mang ý nghĩa của tuổi già cuối đời người, nếu có buổi hẹn hò thì cũng sẽ có buổi chia tay trong một đời người nếu hai người đi trọn chung đường đời với nhau. Trước câu này là câu “mất nhau theo tháng ngày chinh chiến”, bối cảnh chiến tranh mang cho mình một hình ảnh chết chóc, cho nên câu cuối hỏi còn mấy buổi trăm năm, ngụ ý là bạn bè người thân, đã có bao nhiêu người nữa sẽ nằm xuống huyệt mộ.

-Buồn trốn sông xưa đò qua vội:

Bỏ có nghĩa là rời đi ra đi, không ai phiền không ai trách, cũng không làm lỗi gì với ai, tức là khi bỏ đi thì không có gì áy náy, nhưng chữ trốn, tự nó làm rõ ý của lời thơ. Trốn có nghĩa là nhân vật trốn này đã không làm tròn một cái gì đó, lời hứa, cam kết, thề nguyện... cho nên phải trốn tránh đi vì mình chưa trả được nơ nần của người yêu, người thân hay quê hương, đồng bào...Cả hai chữ bỏ và trốn đều có nghĩa tượng hình nhưng tượng hình hai cách khác nhau.

-Có ai cho hẹn buổi bạc đầu:

Nếu đã có buổi hẹn hò thì tại sao lại không có buổi bạc đầu. Khi hai người mới quen nhau, rồi yêu nhau, người viết văn thường dùng buổi ban đầu hay buổi hẹn hò, chữ buổi hay hơn những chữ khác như lúc, khi ... vì buổi diễn tả một cách xác định thời gian hơn là lúc vì nó nói lên mốc thời gian chắc chắn, không thể nào nào lầm lẫn. Từ đó, trong ý thơ, khi hỏi có ai cho hẹn buổi bạc đầu không ngoài ý nào khác, là còn ai hẹn với mình tại cái buổi bạc đầu này không, sau những năm đời bắt đầu từ buổi hẹn hò đó một cách thủy chung.

    Trong tinh thần hiếu học và cầu tiến, tôi hy vọng, đôi lời giải thích thô thiển trên có thể làm anh Nguyễn Cang thấy tạm hài lòng nhưng nếu vẫn còn chưa đủ như anh muốn,  xin anh không ngại cho tôi thêm vài lời chỉ giáo.

Thuyên Huy 

25/07/2014

Quê Hương Bỏ Lại - Nguyễn Cang

 QUÊ HƯƠNG BỎ LẠI

 

Hôm nay về Tây Ninh thăm cố hương

Nắng quái Hè _Thu trải lụạ trên đường

Ngập ngừng đứng lại bên cầu Chợ Cũ*

 Ngắm phố  người đi bao nỗi vấn vương

 

Hoa tím lục bình trên sông vẫn nở

Cầu Quan* còn đây nước chảy xuôi dòng

Nối liền Chợ Mới* với Tiểu Khu* đông

Nét xưa cổ tích giờ phai dấu vết

 

Nhà tôi đó sao bây giờ mất hết

Nghe đâu đây mùi hoa bưởi thoảng đưa

Nhớ mẹ cha đàn em nhỏ, gốc dừa

Thời chinh chiến vẫn đong đầy hạnh phúc

 

Ngày ba bữa chị hai lo bếp núc

Mái tranh nghèo buổi cơm tối đợi cha

Đời khó khăn dòng máu thắm chan hòa

Cuộc dâu bể giờ biết tìm đâu thấy

 

Chiều thoi thóp tình quê hương sống dậy

Hồn mẹ cha là cơn gió nhẹ đưa

Một lần đi tưởng vĩnh biệt đường xưa

Nay trở lại thấy lòng đau quặn thắt

 

Về Cẩm Giang* bến đò đưa  biến mất

Vàm Cỏ Đông* thủy triều ngập mênh mông

Bên kia sông mây tím thắt cõi lòng

Và bìm bịp gõ đều con nước lớn

 

Một cánh nhạn lạc đàn bay lởn vởn

Ta một mình tìm quán trọ nơi đâu

Rừng Da* ơi! Xa quá cánh Rừng Dầu*

Nghe mặn  đắng bờ môi khô héo hắt

 

Ta lạc lõng giữa chợ đời vội tắt

Rạch Đường Long* thuở nhỏ lúc mưa tuôn

Rủ  bạn bè bắt cá cắm câu lươn

Rồi bất chợt giặc Miên tràn  biên giới

 

Chúng cướp của cáp duồn dân vô tội

Ta bỏ làng, ruộng cạn, bước chân  đi

Tiếc làm chi của cải chẳng còn gì

Rồi lần nữa ba mươi năm viễn xứ

 

Đời lưu lạc mong tìm  về quá khứ

Nhớ quê xưa nghe thổn thức trong lòng

Giờ  xứ người cuộc sống hết long đong

Vui con cháu ngắm tà dương dần khuất…

 

Nguyễn Cang (Dec. 12, 2025)

Ghi chú: Một số dấu sao ( *) chỉ địa danh ở TN.

  
MỜI XEM LAI :

🌹MỜI ĐỌC: CẢNH VÀ TÌNH TRONG BÀI THƠ "CHÍ LINH SƠN PHƯỢNG HOÀNG PHONG" của Trần Nguyên Đán ( 陳元旦)/ Nguyễn Cang

🌹🌹Cánh Diều - Thơ Nguyễn Cang,Nguyễn Kim Trân cảm tác

🌹🌹🌹Thơ XH Đường Luật ; Ngọc Ánh,Nguyễn Cang , Diệp Vân

Thơ XH Đường Luật ; Ngọc Ánh,Nguyễn Cang , Diệp Vân

XIN HIỂU DÙM…

Hờn căm uất hận giữa khung trời

Vật vã bao lần với biển khơi

Nỗi khổ lìa quê truyền lưu hận

Niềm đau ruột đứt dở dang thời

Cầu xin thấu hiểu đừng gieo nữa

Chiến trận lan tràn để giỡn chơi

Giặc giã vô tình không kể xiết

Còn bao cách biệt mãi trong đời

Ngọc Ánh Nguoideplongyen

07/04/2025

Bài họa của Tg Cang Nguyễn

Bài họa: BIẾT THUỞ NÀO NGUÔI

(nđt)

Hỗn loạn tràn lan khắp biển trời

Nên đành bỏ nước vượt trùng khơi

Niềm riêng nặng trĩu buồn muôn thuở

Nỗi nhớ trầm luân khổ một thời

Ngẫm lại Nam kỳ thua mất của

Suy cùng Bắc phủ đoạt trò chơi

Trần ai sự thể còn lưu diễn

Vũ trụ dần xoay ắt đổi đời

Nguyễn Cang ( Apr.17, 2025)

Thơ XH ; Ngoc Ánh,Nguyễn Cang ,Diệp Vấn



ÁO LỤA EM VỀ

Lụa trắng tròn ôm mảnh áo dài
Làn tơ óng ả mộng liêu trai
Đường cong tuyệt mỹ đùa theo gió
Nét gãy yêu kiều thẹn cả mai
Uốn lượn ba vòng lơi vẽ ngọc
Viền xoay mỗi bận gói trang đài
Tươi cười nhẹ bước lay tà mỏng
Ngỡ ánh trăng ngà đọng mắt ai
Ngọc Ánh nguoideplongyen

Bài họa: ÁO LỤA EM ĐI

Hành trang gót nhỏ đẹp mi dài
Vãng cảnh đô thành ngắm ngọc trai
Thục nữ vai gầy thôi kẹp tóc
Môi hồng dáng liễu lụy phiền mai
Người đi lạnh lẽo ngoài sương gió
Kẻ đợi buồn thiu quãng miếu đài
Khắc khoải nào nguôi màu lụa thẫm
Phai tàn bạch phát vẫn chờ ai

Nguyễn Cang ( Apr. 5, 2025)


Bài Họa 2 : NÀNG THƠ

Đường mây lối mộng trải tơ dài
Thảm gấm cài hoa những ngọc trai
Yểu điệu mình thon từng nét nhã
Yêu kiều dáng ngọc mỗi làn mai*
Nàng tiên giũ lụa vờn mây trắng
Dũng tướng xiêu lòng rủ mộng đài
Hẳn đã rằng em ngoài thế tục
Ru hồn lãng tử đắm lòng ai.

Apr 8, 2025 Diệp Văn

Cánh Diều - Thơ Nguyễn Cang,Nguyễn Kim Trân cảm tác

 

Trưa hè tháng tám qua mau
Lặng nghe tiếng gió rót vào hư không
Ngoài hiên vạt nắng mênh mông
Mây giăng đỉnh núi cho lòng phôi pha

Nhớ xưa tuổi nhỏ quê nhà
Sớm trưa hai buổi đường xa tới trường
Chiều tà nắng tắt còn vương
Cùng cô bạn nhỏ bên nương thả diều

Chạy nhanh dáng nhỏ dễ yêu
Cánh diều no gió ươm nhiều ước mơ
Sông quê cách trở đôi bờ
Vi vu tiếng sáo em chưa muốn về

Bất ngờ diều đứt dây xe
Buông rơi cuộn chỉ em che mắt buồn...
Dòng đời thác đổ mưa tuôn
Trường giang sóng vỗ dập dồn về đâu?

Bây giờ trời đổ mưa ngâu
Cánh diều bay mất biết đâu mà tìm ?
Lệ sầu nhỏ xuống con tim !!!

Nguyễn Cang ( Sep 7, 2021)

CÁNH DIỀU TUỔI XUÂN

(Cảm tác bài “Cánh diều” của Nguyễn Cang)

 

Cánh diều trong mỗi con tim

Làm sao nói hết nỗi niềm xa nhau

Gió thu lá rụng xạc xào

Mây chao diều lượn bay vào không gian

 

Say bầu trời rộng thênh thang

Nắng chiều tươi đẹp mơ màng mắt ai

Giương cao diều lộng lắc lay

Em khen tấm tắc- khoe tài nam nhi

 

Bỗng đâu gió cuốn tức thì

Cánh diều mất hút- rèm mi dỗi hờn

Nghiêng vai cúi mặt lặng buồn

Anh theo năn nỉ- nhẹ buông cõi lòng

 

Bao thu mỏi mắt chờ mong

Diều bay xa tít- chờ trông tháng ngày

Tay ôm mộng đẹp lâu nay

Hương diều còn mãi - đong đầy tuổi xuân.

 

Kim Trân

kính bút

11/9/2021

 

 🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷

Mời xem :BẰNG LĂNG TÍM- Thơ Nguyễn Cang,Nguyễn Kim Trân Cảm tác

LIÊN KHÚC TÌNH THƠ: THIÊN THAI( Nguyễn Cang,Công chúa nhỏ,Phượng ngày nay )

           

1- GẶP TIÊN NỮ Ở ĐỘNG THIÊN THAI (Nguyễn Cang)

ĐÂU CẦN (công chúa nhỏ)

GẶP TIÊN NỮ Ở ĐỘNG THIÊN THAI- Nguyễn Cang                                                     

Mãi lo hái thuốc nhập Thiên Thai,

Lơ lững tầng mây áo trắng bay.

Thấp thoáng vườn đào tiên nữ giáng,

Mơ màng cành ngọc *Nguyễn mê say.

Trần gian hệ lụy đâu còn nhớ,

Tiên cảnh an bài chẳng dễ thay.

Sáu tháng nhớ nhà chàng trở lại,
Đường xưa mất dấu biết tìm ai?

 Nguyễn Cang(1/18/15)

* tích Lưu Thần Nguyễn Triệu nhập Thiên Thai.

ĐÂU CẦN- vkp công chúa nhỏ

(Cảm tác từ bài Gặp Tiên nữ ở động Thiên Thai của NC )

Đâu cần nhập động Thiên Thai

Đôi ta cũng vẫn cứ hoài yêu nhau

Tìm chi đến chốn vườn đào?

Mơ nàng Tiên nữ để trao tình nồng!

Đâu cần lạc vía mất hồn

Bay vào cõi mộng bềnh bồng lung linh

Tiên đồng Ngọc nữ biến hình

Trần gian vui hưởng mộng tình ái ân!

Đâu cần xa chốn hồng trần

Thăng trầm thế tục ta cần có nhau

Quên đi anh… chuyện chiêm bao

Quay về thực tại cho mau ấm lòng!

Nơi đây gối lẻ cô phòng

Đường xưa bóng nhỏ chờ mong anh về…

Saigon 20/1/2014

Vkp công chúa nhỏ

2-THIÊN THAI Ở CUỐI ĐƯỜNG    vkp công chúa nhỏ

               

Mưa thu rả rít kéo dài

Lòn tay song cửa hứng vài giọt rơi

Xoa lên má... tưởng như người

Môi hôn ve vuốt mảnh đời đơn côi

Có ai thấu hiểu giùm tôi

Cố nhân biền biệt buông trôi hẹn hò

Bến chờ thuyền đậu âu lo

Sóng to bão cuốn con đò về đâu?

Chín thương mười nhớ lệ sầu

Ngóng người ngàn dặm bạc đầu phương nao?

Mây đen che khuất trăng sao

Lá bay theo gió xạc xào ngoài hiên

Mai nầy bão tố lặng yên

Se duyên tình muộn trên miền suối mơ

Chúng mình viết nốt bài thơ

Cùng đưa nhau đến tận bờ yêu thương

Hạnh phúc đang ở cuối đường

Đạp lên sỏi đá kiên cường vượt qua

Thiên thai chào đón hai ta...

Saigon 16/10/2017

Vkp công chúa nhỏ

3-  THIÊN THAI BƯỚC ĐẾN THẬT GẦN vkp phượng ngày nay

Cùng đi về phía hoàng hôn

Chúng mình không chút bồn chồn lo âu

Bến đời quá nhiều bể dâu

Bao lần nếm trãi khổ sầu trái ngang

Mặt trời lặn đẹp ngỡ ngàng

Đêm dần buông xuống che ngang bóng tà

Nắm tay mộng giấc mơ hoa

Chìm trong cỏi nhớ chan hòa ái ân

Thiên thai bước đến thật gần...

Bỏ quên trần thế hóa thân Tiên Đồng

Sánh vai Ngọc Nữ ruổi dong

Bồng lai tiên cảnh thỏa lòng đam mê

*

Đường nào có thể quay về?

Bởi còn nặng nợ bộn bề thế gian

Nửa lui nửa tới... hoang mang!!!

Saigon tháng 12/2018- vkp phượng ngày nay