Những ứng dụng ít ngờ tới từ chất thải động vật

Phân vừa nằm trong chuỗi thức ăn của nhiều loài côn trùng, vừa giúp các nhà khoa học khám phá lịch sử và bảo tồn các loài động vật quý hiếm.

Con người thường tránh nói về phân vì cho rằng chúng là thứ dơ bẩn và cặn bã. Tuy nhiên, với khoa học và nhiều loài động vật, chất thải này lại mang tới những thông tin quý giá.

Bảo tàng phân

Các nhà khoa học tại Vườn thú Isle of Wight ở nước Anh mở một bảo tàng trưng bày 20 mẫu phân khô đặt trong những quả cầu thủy tinh. Mẫu phân được thu thập từ nhiều loài như sư tử, chồn đất châu Phi, chồn hôi, và cả phân trẻ sơ sinh.

"Các mẫu phân đa dạng về kích thước, hình dạng, kết cấu, chi tiết và tiết lộ những thông tin đặc biệt", Nigel George, quản lý bảo tàng, cho biết.

Bảo tàng phân độc nhất vô nhị ở Anh trưng bày 20 mẫu phân trong các quả cầu thủy tinh. Ảnh: Bảo tàng phân vườn thú Isle of Wight

Theo ông, ngay cả một người bình thường cũng có thể biết thêm nhiều về động vật như chế độ ăn của chúng sau khi phân tích mẫu phân. Chẳng hạn, phân bò thường chứa nhiều xương và bộ cánh cứng của bọ.

"Động vật ăn thịt có chất thải bốc mùi hơn động vật ăn cỏ", George nói thêm.

Ngoài ra, các dấu vết của rác thải nhựa trong phân mòng biển cũng chỉ ra ảnh hưởng tiêu cực của con người tới tự nhiên.

Nhóm thực hiện mất khá nhiều công sức để tạo ra mẫu vật "ít bốc mùi và an toàn cho công chúng quan sát". Do lượng nước trong phân chiếm tới 75%, nhóm dành tới một năm chế máy làm khô phân đặc biệt.

Tùy thuộc kích cỡ, các mẫu phân có thể mất từ một ngày tới hai tuần để hoàn thành công đoạn sấy. Sau đó, phân được đưa vào bên trong quả cầu thủy tinh đã được rút sạch không khí.

Mở cửa hồi tháng ba năm nay, bảo tàng giúp thay đổi quan niệm của nhiều người về loại chất thải vốn chịu nhiều kỳ thị.

"Phản ứng của mọi người không như chúng tôi nghĩ. Cảm giác ghê tởm nhanh chóng bị xóa sạch. Mọi người bắt đầu chúi đầu vào từng quả cầu để quan sát thật kỹ", ông nói.

Phân cá voi giúp chuỗi dinh dưỡng trên Trái Đất tuần hoàn

Trong khi hầu hết động vật biển kiếm ăn gần mặt nước và thải phân ở vùng nước sâu hơn, cá voi có tập tính đối ngược. Chính điều này làm nên sự khác biệt, theo Joe Roman, nhà sinh vật học ở đại học Vermont, Mỹ. 

"Khi cá voi ngoi lên mặt nước, ngay sau lần lặn cuối, là lúc chúng thải ra lượng phân lớn", Roman giải thích.

Phân cá voi nổi tiếng với độ dinh dưỡng cao, bổ sung lượng lớn nitơ, sắt và phốt pho cho tầng nước mặt.

"Do đó, chúng giúp đại dương thêm 'màu mỡ'. Cá voi mang dinh dưỡng từ đáy biển lên lớp nước bề mặt", Roman khẳng định.

Hiệu ứng này được biết đến với tên "Máy bơm Cá voi", đề tài mà Roman dành trọn 10 năm nghiên cứu.

Dinh dưỡng trên tầng mặt có thể được những loài cá như cá hồi tiêu thụ. Đến lượt mình, cá hồi trở thành thức ăn cho các chim biển và con non của chúng trên đất liền. Chim biển sau đó bị các loài khác sống trên cạn ăn thịt. Vì thế, Roman khẳng định "cá voi góp phần mang dinh dưỡng từ đáy biển lên hệ sinh thái trên đất liền".

Sự cấu thành phân cá voi phụ thuộc vào mỗi cá thể và chế độ ăn. Cá voi ăn nhuyễn thể thường có phân màu đỏ hoặc hồng, hình thỏi, đường kính bằng nắm tay. Nếu ăn cá, chúng thải phân thành mảng lớn, màu xanh đậm, có thể rộng bằng một tàu nghiên cứu.

"Đây chính là liều bổ sung dinh dưỡng tức thì cho đại dương. Cả hai loại đều có tác động như nhau nhưng theo hai cách khác biệt", Romans nói.

Thức ăn cho các loài bọ

Với một số động vật, phân là nguồn thức ăn có giá trị.

"Những động vật ăn phân sống dựa vào dinh dưỡng sót lại mà loài ban đầu không hấp thu từ thức ăn", Marcus Byrne từ đại học Witwatersrand Johannesburg, Nam Phi cho hay.

Byrne bắt đầu nghiên cứu về các loài ăn phân như bọ hung, ruồi và thậm chí cả bướm, ở Australia từ những năm 1980.

Bọ hung là loài ăn phân nổi tiếng với khả năng nặn phân thành những viên tròn để di chuyển và tài định hướng nhờ các tín hiệu trên bầu trời. Ảnh: Rolf Nussbaumer Photography

Bọ hung là loài ăn phân có khả năng ấn tượng dù kích thước não chỉ bé bằng hạt gạo. Chúng nổi tiếng với việc nặn phân thành những quả cầu và lăn đi trên quãng đường dài.

Khả năng sinh sản và giành bạn tình của chúng cũng phát triển đáng ngạc nhiên. Con đực thường khoe sức mạnh bằng những chiếc sừng to trên đầu.

"Dù là sinh vật bé nhỏ, các cuộc chiến giành quyền giao phối của chúng cũng khốc liệt không kém linh dương, hươu hay tuần lộc", Byrne nhấn mạnh.

Những con đực thua thiệt về ngoại hình thường có tinh hoàn phát triển hơn con to để tăng lợi thế cho mình. Bên cạnh đó, bọ hung còn nổi bật bởi tài định hướng.

"Chúng nhìn lên bầu trời và sử dụng các tín hiệu để định vị", Byrne giải thích.

Nếu con người phụ thuộc vào bản đồ, bọ hung lại có khả năng khai thác những thứ chúng ta không nhìn thấy như ánh sáng phân cực. Quan sát của các nhà khoa học cho thấy chúng thường đứng trên quả cầu phân, quan sát dải Thiên Hà như la bàn trên trời để xác định phương hướng và di chuyển vào ban đêm.

Thu Hiền

Xem thêm :Phân bón sản xuất bằng ánh sáng Mặt Trời

Vỡ đường ống NM alumin Nhân Cơ: “Quả bom" môi trường ngang tầm Formosa!

Sự cố vỡ đường ống dẫn xút Nhà máy Alumin Nhân Cơ (huyện Đắk R’lấp, Đắk Nông) cảnh báo thảm hoạ môi trường ngang tầm Formosa.

Sự cố vỡ đường ống dẫn xút Nhà máy Alumin Nhân Cơ cảnh báo thảm hoạ môi trường ngang tầm Formosa. Ảnh: Đoàn Yến

Chính quyền chưa báo cáo?
Sáng 23/7, sự cố đường ống Nhà máy Alumin Nhân Cơ (do nhà thầu Chalieco, Trung Quốc phụ trách) khiến hóa chất kiềm tràn ra bên ngoài, một phần kiềm thẩm thấu xuống lòng đất trong phạm vi 600m2, phần còn lại chảy theo đường ống đổ về suối Đắk Dao. Khi thấy cá trên suối Đắk Dao chết, nhiều người dân, trong đó có cả trẻ em đã lội xuống dòng suối này vớt cá về ăn.
Ông Phan Diệu Anh, một trong những người phát hiện sự việc đầu tiên cho biết: “Khi đó, dòng nước có nhiều biểu hiện lạ so với bình thường, nước đục, có màu sẫm đen, trên bề mặt nổi váng loang lổ…; Tiếp xúc thấy có chất nhờn như nước bọt xà bông. Sau khoảng 10 phút tiếp xúc với nước, chân tôi bị ngứa, da khô cứng, căng ra; Những vùng da non bị đau rát, có chỗ rộp lên như bỏng nước sôi”.
Theo khảo sát của PV Báo Giao thông, đến ngày 31/7, đã có hàng chục người dân ở dọc suối Đắk Dao bị ảnh hưởng bởi sự cố. Tuy nhiên, trao đổi với PV, ông Trương Thanh Tùng, Phó chủ tịch tỉnh Đắk Nông cho hay, hiện vẫn chưa nhận được báo cáo sự việc của chính quyền huyện Đắk R’lấp.
“Hiện, vẫn đang rà soát lại toàn bộ vụ việc để có phương án cụ thể. Còn đền bù hay không thì hiện vẫn chưa rõ nguyên nhân và ảnh hưởng như thế nào. Thời gian khắc phục sự cố cũng chưa xác định là bao lâu", ông Tùng cho hay. Vị Phó chủ tịch tỉnh cũng khẳng định: Nhà máy Alumin Nhân Cơ đã được đánh giá tác động môi trường một các đầy đủ. Ngoài ra, việc giám sát đều được thực hiện cẩn trọng.
Về hướng khắc phục sự cố, Sở TN&MT Đắk Nông cho biết, Công ty Nhôm Đắk Nông đã cho máy móc, công nhân thu gom lượng hóa chất bị thoát ra bên ngoài; Đào xúc phần đất bị kiềm tràn ra ngoài để đổ vào hồ chứa bùn đỏ, đồng thời dùng hóa chất pha loãng trung hòa lượng kiềm. Được biết, công ty cũng đã yêu cầu nhà thầu Chalieco kiểm tra lại toàn bộ thiết kế, thiết bị và quá trình thi công lắp đặt Nhà máy Alumin Nhân Cơ. Theo đó, Chalieco buộc phải lập báo cáo đánh giá chi tiết về sự cố để đưa ra giải pháp khắc phục, không để xảy ra sự cố tương tự ở các điểm bơm kiềm tại các phân khu khác.
Ông Đỗ Thanh Bái, Hội Hóa học Việt Nam bày tỏ sự lo lắng khi biết thông tin vụ việc. “Một khi người dân bị bỏng và cá chết thì rõ ràng nồng độ phải lớn mới gây ra hậu quả như vậy. Cách xử lý là đổ axit để trung hòa chất xút. Xút là một chất cực độc hòa vào nguồn nước là một điều rất đáng sợ. Theo tôi, đây là một cảnh báo cho việc khai thác boxit”, ông Bái nhấn mạnh.
Không cẩn trọng sẽ có Formosa thứ hai
Trao đổi với Báo Giao thông, PGS. TS. Nguyễn Văn Phổ, Viện Công nghệ địa chất và Khoáng sản, (Hội Địa chất Việt Nam) cho biết, nếu không cẩn trọng trong khai thác boxit ở Nhân Cơ sẽ có nguy cơ thảm họa môi trường giống Formosa ở Tây Nguyên.
PGS. TS. Nguyễn Văn Phổ bày tỏ lo lắng khi mới đây Nhà máy Alumin Nhân Cơ vỡ ống xút và tràn ra ngoài. “Quả thực đây là điều báo động cực kỳ nguy hiểm đối với quá trình sản xuất alumin ở khu vực Nhân Cơ. Về nguy hại lâu dài sẽ vô cùng khủng khiếp”.

Boxit nước ta có hàm lượng nhôm thấp so với thế giới, chỉ ở mức 32-36%. Trong khi đó, trên thế giới như: Nam Mỹ, châu Phi, Ấn Độ thì mỏ quặng trên 52-60%. Nếu so ra việc khai thác này hoàn toàn không có lợi về kinh tế, trong khi đó nguy hại đến môi trường thì hoàn toàn quá lớn. Nếu khai thác thì so lại lợi ích của trồng cao su, cà phê và cây trồng khác với boxit thì cái nào lợi hơn? Tôi chỉ đặt câu nói như vậy”. PGS. TS. Nguyễn Văn Phổ

Được biết, năm 1984 PGS. Phổ đã bảo vệ luận án liên quan đến boxit ở Việt Nam. “Hiện nay, trên thế giới người ta sợ nhất là bùn đỏ trong sản xuất nhôm từ boxit. Bùn đỏ này có độ kiềm rất cao lên đến 12 PH (nước ở mức trung tính độ PH= 7-PV). Trong khi đó, công nghệ của thế giới hiện nay vẫn chưa xử lý được loại xút trong bùn đỏ. Xút này xả ra ngoài thì mức độ phá hủy quá kinh khủng, mọi thứ nó đi qua đều bị tiêu diệt hết”, vị chuyên gia phân tích.
Theo PGS. Phổ, ngay Trung Quốc cũng đã cấm hơn 100 nhà máy sản xuất nhôm theo hình thức chiết quặng boxit. “Tây Nguyên là khu vực nằm ở vị trí đầu nguồn các con sông, suối chảy về Nam Trung bộ, Nam bộ. Nếu để xảy ra ô nhiễm môi trường liên quan đến boxit thì hậu họa sẽ khôn lường. Công nghệ xử lý bùn đỏ trên thế giới chưa nước nào chế ngự được xút. Nếu mà vỡ ra thì nguy hại toàn vùng, ảnh hưởng đến dòng chảy, môi trường sống của sinh vật ở các dòng sông, con suối trong khu vực… Tôi nghĩ ở góc độ tác hại môi trường chẳng khác gì Formosa”, PGS. Phổ lo ngại.
Tương tự, ông Đỗ Thanh Bái cho biết, xử lý được vấn đề bùn đỏ phải tốn chi phí rất cao nên người ta chủ yếu sử dụng các hồ chứa để trữ lại lượng bùn này nhằm vào một số việc khác. “Tuy nhiên, hiện nay thời tiết tiêu cực, diễn biến thất thường do biến đổi khí hậu, thế nên trong trường hợp xấu, lượng bùn đỏ này có thể tràn xuống lưu vực các con sông. Khi đó, nó thực sự như một “quả bom” môi trường ở thượng nguồn”, ông Bái đặt vấn đề.

Tạ Vĩnh Yên

Báo Giao Thông  : Vỡ đường ống NM alumin Nhân Cơ

Nguy hiểm khôn lường khi uống quá nhiều nước mỗi ngày

Đừng tưởng chỉ chuyện uống không đủ nước mới ảnh hưởng tới sức khỏe. Các chuyên gia cảnh báo uống quá nhiều nước là không cần thiết và có thể gây hại cho cơ thể.

Để giữ một cơ thể khỏe mạnh, điều quan trọng nhất là phải bổ sung lượng chất lỏng mà chúng ta bị mất đi khi đổ mổ hôi, thở và nước tiểu. Tất nhiên, cách tốt nhất đó là uống nước.

Nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều càng tốt. Thậm chí nếu lượng nước được nạp vào cơ thể mỗi ngày quá nhiều sẽ gây ra những tác hại tiêu cực tới sức khỏe.

Tử vong vì ngộ độc nước

Tử vong vì ngộ độc nước rất hiếm khi xảy ra nhưng không phải là không có.

Vào năm 2008, bà Jacqueline Henson, 40 tuổi đã tử vong vì ngộ độc nước sau khi uống 4 lít nước trong khoảng 2 giờ đồng hồ theo một chương trình giảm cân nghiêm ngặt.

Các chuyên gia cho biết việc uống một lượng lớn nước trong thời gian ngắn có thể ảnh hưởng đến chức năng của thận và khiến nồng độ muối trong máu giảm, gây đau đầu hoặc ngộ độc nước.

"Nếu chúng ta uống rất nhiều nước trong một thời gian rất ngắn, thận không thể loại bỏ các chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể chúng ta đủ nhanh, và máu trở nên loãng, kèm nồng độ muối rất thấp", tiến sĩFrankie Phillips tại Hiệp hội Dinh dưỡng Anh cho biết.

Ông David Wheeler, giáo sư về thận và là phát ngôn viên của Viện Nghiên cứu thận của Anh cho biết: "Bạn thực sự không cần phải uống nước để giữ cho cơ thể ngậm nước và thận hoạt động. Chất lỏng chỉ cần uống chừng mực đến độ mà cơ thể cần".

Đổ quá nhiều mồ hôi

Giáo sư Mark Whiteley, bác sĩ phẫu thuật mạch máu và nhà sáng lập Viện lâm sàng Whiteley Clinic tại London (Anh), chuyên gia hàng đầu về điều trị tăng tiết mồ hôi cho biết uống quá nhiều nước có liên quan đến đổ mồ hôi mà nhiều người mắc phải.

Mỗi năm, có hàng trăm bệnh nhân Viện để cân nhắc về việc phẫu thuật cắt bỏ tuyến mồ hôi. Và rất nhiều trường hợp nguyên nhân xuất phát từ việc họ uống quá nhiều nước.

"Chúng ta thường nghe quảng cáo rằng bạn phải uống 2-3 lít nước mỗi ngày. Thật ra thông tin này không chính xác về mặt y khoa. Nếu là người cực kỳ quan tâm đến sức khỏe, thì trong 24 giờ, bạn nên uống 1,5 lít nước.

Nếu uống quá nhiều nước, thận phải làm việc khó khăn để bài tiết nước tiểu. Bạn phải đổ mồ hôi nhiều hơn và càng đổ mồ hôi nhiều lại càng phải uống nhiều nước.

Đó là lí do tôi luôn hỏi bệnh nhân câu đầu tiên là mỗi ngày bạn uống bao nhiêu nước", bác sĩ Mark Whiteley cho biết.

Tuy không gây ra mối đe dọa nghiêm trọng với sức khỏe, đổ mồ hôi quá mức lại thường gây ra nhiều mặc cảm tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực tới chất lượng cuộc sống.

Gây mất ngủ

Không những thế, uống thật nhiều nước, đặc biệt là vào cuối ngày, có thể ảnh hưởng giấc ngủ.

Bởi khi chúng ta ngủ, não của chúng ta giải phóng ADH, loại hoóc môn chống lợi niệu, làm chậm chức năng thận và ngăn chúng ta cảm thấy cần phải đi tiểu trong đêm.

Nếu bạn uống 2 hoặc 3 ly nước vào buổi tối, chất lỏng dư thừa ảnh hưởng lên ADH, làm đầy bàng quang, và bạn phải thức dậy để đi vệ sinh. Sau đó, bạn sẽ khó ngủ lại,

Giáo sư Mark Whiteley khuyến cáo không uống hơn hai ly nước trước khi đi ngủ 3 giờ.

Uống bao nhiêu nước là đủ ?

Theo khuyến cáo của Cơ quan sức khỏe quốc gia Anh - NHS hiện nay, phụ nữ trưởng thành chỉ cần khoảng 1,6 lít chất lỏng nói chung/một ngày, còn nam giới cần khoảng 2 lít để giữ cho cơ thể làm việc hiệu quả.

Chất lỏng ở đây bao gồm nước tinh khiết, trà, cà phê, sữa, các loại nước ép trái cây và ngay cả nước có trong các loại thực phẩm như trái cây và rau quả.

Tuy nhiên, lượng chất lỏng mỗi người cần phải uống sẽ khác nhau tùy thuộc vào các yếu tố như thời tiết, những vận động cơ thể mà người đó thực hiện.

Cách tốt nhất để biết chúng ta cần uống nước là thấy khát. Nếu bạn khát nước, bạn cần uống nước, chỉ đơn giản như vậy.

Ngoài ra, bạn cũng có thể dựa vào màu sắc của nước tiểu. Lý tưởng nhất là nước tiểu nên có màu rơm sáng. Nước tiểu có màu tối có nghĩa là bạn đang bị mất nước và cần phải uống nhiều hơn.

Nếu nước tiểu có màu nhạt hoặc gần như trong hoàn toàn, bạn đang uống quá nhiều nước và cần phải uống nước ít đi một chút.

  Theo Hufftington Post và Daily Mail

Cảnh báo thảm họa tài chính ở châu Á

Business Insider và Bloomberg vừa cảnh báo về thảm họa tài chính tại châu Á khi các khoản nợ ở khu vực này tăng với mức chóng mặt.

Các khoản nợ ở khu vực châu Á đang tăng với mức chóng mặt. (Ảnh: Internet)

Hãng tin Bloomberg cho hay, các khoản nợ của Trung Quốc đang là chủ đề được bàn luận trong thời gian qua. Tuy nhiên, không chỉ Trung Quốc, nguy cơ khủng hoảng nợ còn có khả năng lan ra toàn châu Á trong ba năm tới.

Hiện các tập đoàn phi tài chính châu Á phải đối mặt với các khoản nợ trái phiếu kỷ lục phát hành tại nước ngoài sẽ đáo hạn từ nay cho đến năm 2019. Tổng giá trị các khoản nợ trái phiếu phát hành ở nước ngoài bằng đồng USD hoặc EUR có giá trị lên tới 219,7 tỷ USD sẽ đáo hạn bắt đầu từ tháng 1/2017 đến tháng 12/2019.

Phần lớn các khoản nợ trái phiếu được phát hành trong ba năm qua trong khi kể từ 3/2013, các đồng tiền châu Á lại suy giảm, trong đó một số trường hợp đã suy giảm hai con số.

Các công ty phi tài chính châu Á sẽ phải trả trái phiếu toàn cầu cao ở mức kỷ lục, lên đến 87 tỷ USD vào năm 2019. Chỉ tính riêng các công ty Trung Quốc, món nợ đã chạm mốc 50,8 tỷ USD.

Tình thế có khả năng trở nên xấu hơn khi nhiều doanh nghiệp châu Á phải đối mặt với các thách thức do kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại, kéo theo cả khu vực đi xuống bất chấp những gói kích cầu được áp dụng ở khắp nơi.

Lĩnh vực đầu tư tư nhân tại châu Á, không bao gồm Trung Quốc đã phải chịu tổn thương lớn nhất trong những thị trường mới nổi do những áp lực về nợ trong 5 năm qua, Moody nhận đinh. Trong số những trái phiếu có xếp hạng tín nhiệu thấp và thuộc nhóm rủi ro cao, các trái phiếu châu Á chiếm 1/3 và chỉ có khoảng 25% trong số đó được phát hành.

Trang tin Business Insider cảnh báo, các khoản nợ gia tăng cùng bong bóng bất động sản vỡ sẽ khiến châu Á rơi vào khủng hoảng tài chính.

Tín dụng tư nhân đã bùng bổ trong toàn khu vực, chạm mức xấp xỉ 140% của GDP. Trong khi đó, các khoản nợ tư nhân ở Trung Quốc đã vượt 200% của GDP trong quý IV/2015.

Theo cafebiz

AI NHỚ CHĂNG AI - vkp phượng tím

Núi cao biển rộng sông dài

Tháng Tư ghi dấu những ngày bên nhau

Cơm nghèo nghĩa bạn đón chào

Về bên nớ nhớ dạt dào  bên ni?

Chút tình còn  có khắc ghi

Hãy đem tiếc nhớ cố tri vào lòng

Thà rằng cứ mãi chờ mong

Còn hơn gặp lại long đong thân già

Độc hành xa xứ bôn ba

Bình an chốn ấy cho qua tháng ngày

Cuối đời gánh chịu đọa đày

Cầu mong kiếp khác an bày nợ duyên

Không còn dằn dật ưu phiền

Trăm năm nguyện giữ lời nguyền bên nhau

Cho dù biển rộng sông sâu

Trèo non lặn suối tình đầu không phai

Nỗi niềm... Ai nhớ chăng Ai???

        7/7/2016

Cây nhân tạo hấp thụ khí carbon hiệu quả gấp 1.000 lần cây xanh thật

Rừng cây xanh bị tàn phá nặng nề và lượng khí thải vẫn đều đặn được xả ra bầu không khí. Ta cần nhiều hơn những biện pháp để giữ cho loài người mái nhà Trái Đất để sinh sống.

Rừng cây đang ngày càng bị tàn phá nặng nề trong khi lượng khí thải ngày càng lớn. (Ảnh: Internet)

Theo ông Christophe Jospe, trưởng ban kế hoạch tại Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon Bang Arizona, với tình hình hiện tại, cây cối không thể hấp thụ hết lượng carbon dioxide mà con người thải ra, trừ khi tất cả những vùng đất hiện có trên Trái Đất chúng ta có thể biến thành rừng rậm.

Vì thế, các nhà khoa học đang tìm ra một giải pháp mới, họ mong muốn tạo ra cây có “siêu sức mạnh”. Đó là cây nhân tạo, một tia sáng mới giúp chúng ta trong cuộc chiến làm sạch môi trường, bởi lẽ ta không thể trông cậy vào việc con người sẽ xả bớt một lượng đáng kể khí carbon vào một trường được.

Một trong những lựa chọn được đánh giá cao và hữu ích là thu thập những khí thải carbon đó và tìm cách biến chúng thành cái gì có ích hơn, như là nhiên liệu.

5 năm trước, một nhóm các nhà nghiên cứu tại Boston và một số nhà thiết kế để đã vẽ ra ý tưởng tạo nên những “cây nhân tạo” trong thành phố. Ý tưởng của họ là những cái cây có thể lọc được khí carbon dioxide và thậm chí vẫn có thể có được bóng râm chứ không đơn thuần chỉ là những bộ lọc không khí được đặt khắp thành phố.

Những cái cây nhân tạo đó sẽ được đặt tại những nơi đất khó trồng cây, những vỉa hè quá ít đất để cây có thể mọc.

“Phủ xanh” đất trống bằng cây nhân tạo. (Ảnh: Internet)

Mặc dù nhóm nghiên cứu tại Boston có ý tưởng hay và đã tạo nên được những bản thiết kế đầu tiên, nhưng tìm được nguồn viện trợ lại không phải việc dễ dàng. “Không ai muốn là người đầu tiên bỏ tiền ra cả”, theo lời của Kimberly Poliquin, giám đốc dự án dựng cây nhân tạo.

“Các nhà khoa học có thể nói rằng họ làm được điều đó, nhưng những nhà đầu tư luôn thắc mắc rằng liệu ‘điều đó’ có thể áp dụng vào thực tế hay không”.

Việc thu thập và lưu trữ khí carbon chưa phải là điều dễ dàng, chúng luôn yêu cầu lượng chi phí cao và vì thế, chính phủ cũng như các tổ chức môi trường cũng như các tổ chức công nghiệp khác vẫn chưa thể triển khai việc này trên diện rộng.

Công nghệ này đã không còn đắt đỏ như nhiều năm trước, nhưng việc tạo nên cả “một rừng cây nhân tạo” thì vẫn còn là chuyện xa vời, bởi một cây nhân tạo như vậy có giá xấp xỉ 350.000 USD, theo như bà Poliquin nhận định. Mong muốn hiện tại của bà cũng như của đội ngũ nghiên cứu là tạo ra một mẫu thử trong vòng 1 tới 2 năm tới.

Cây nhân tạo vẫn chưa dược triển khai trên diện rộng vì chúng yêu cầu lượng chi phí cao. (Ảnh: Internet)

Cách thức để thu giữ khí carbon trong không khí cũng không ít. Một trong những cách ấy là lấy trực tiếp từ ống khói của các nhà máy. Một cách khác, cách thức mà các nhà nghiên cứu tại Boston đã nhắm tới, đó là hút và lọc khí carbon từ không khí.

Theo lý thuyết, 1 kilomet vuông cây nhân tạo có thể loại bỏ được 4 triệu tấn khí carbon một năm. Những con số ấy được Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon đưa ra và họ cũng đang phát triển một công nghệ lọc khí như thế.

Bảy dự án lớn về lọc và lưu trữ khí thải carbon tại các nhà máy sẽ được triển khai trong hai năm 2016 và 2017, phần lớn sẽ được thử nghiệm tại Mỹ và Canada. Nhưng cần đẩy nhanh tiến độ và mở rộng phạm vi áp dụng việc thu giữ khí thải để có thể có được những ảnh hưởng rõ rệt lên môi trường và khí hậu.

Theo Viện Thu giữ Khí Carbon Toàn cầu thì với 15 dự án quy mô lớn toàn cầu như vậy, thì lượng khí carbon dioxide lọc được khỏi bầu khí quyển hàng năm sẽ là 28 triệu tấn. Và để giữ cho bầu khí quyển trong sạch, ta cần xử lý được 4 tỷ tấn khí carbon vào năm 2040 và phải đạt con số 6 tỷ vào năm 2050.

Trung tâm Nghiên cứu Khí thải Carbon đang phát triển một công nghệ lọc khí có hiệu quả gấp 1.000 lần cây trên mỗi một đơn vị sinh khối (biomass). Vẫn cần thêm thời gian, bởi lẽ khi công nghệ này hoạt động ở những khu vực có khí hậu lạnh hơn bình thường sẽ cần thêm chi phí.

Khói thải ra từ một nhà máy công nghiệp. (Ảnh: Internet)

Một khi công nghệ này được hoàn thiện, nhóm nghiên cứu ước đoán rằng chi phí để lọc khí carbon dioxide khỏi bầu không khí là 100 USD/tấn. Họ tập trung vào việc tạo ra một hệ thống lọc khí carbon dioxide hiệu quả và tiết kiệm được chi phí, hơn là cố gắng tạo ra một cây nhân tạo vừa lọc được khí vừa vừa đẹp mắt, dễ nhìn.

Và vì thế, công nghệ này vẫn cần phát triển thêm để có thể có được một chi phí hiệu quả và có khả năng phổ biến được toàn cầu. Từ năm 2007, Viện Thu giữ Khí Carbon Toàn cầu nói rằng việc đầu tư vào thu giữ khí carbon toàn cầu chỉ dưới 20 tỷ USD, chỉ bằng 1/100 số đầu tư vào năng lượng tái tạo.

“Công nghệ cây nhân tạo cần một bàn tay tài hoa như Mike Bloomberg, Bill Gates hay Mar Zuckerberg để đặt những bước đầu thành công trong vấn đề nghiên cứu này, để có thể hạ được giá thành của việc thu giữ khí carbon dioxide xuống”, như ông Jospe chia sẻ.

“Cứ đưa tôi 100 triệu USD, tôi sẽ tiến hành đầu tư nghiên cứu và phát triển công nghệ này một cách mạnh mẽ và chỉ trong 5 năm sau, bạn sẽ thấy được những sản phẩm thú vị bắt đầu xuất hiện trên thị trường”.

Tỷ phú Bill Gates là một trong những nhà đầu tư trong nghiên cứu khí Carbon, nhắm tới một công nghệ công nghiệp có thể biến khí carbon thu giữ được trở thành nhiên liệu. Một công nghệ hứa hẹn, nhưng vẫn chỉ là những bước đầu trên con đường dài tới việc thay thế được tầm quan trọng của cây cối nói riêng và thực vật nói chung.

Theo Genk

Hoa Kỳ tháo dỡ 900 con đập, sinh thái phục hồi kinh ngạc: Dưới nước toàn là cá

Donald Trump chính thức được đề cử làm ứng viên tổng thống Mỹ

Theo Hiệp hội sông ngòi Mỹ, các đập gây ra các tác hại chính với các sông như làm giảm mực nước, chặn hoặc làm chậm dòng chảy, thay đổi nhiệt độ nước và thời gian dòng chảy, thay đổi mực nước hồ chứa và giảm lượng oxy trong nước

Trong những năm gần đây, Hoa Kỳ đã tháo dỡ các con đập từng xây dựng trước đây. Kể từ sau khi loại bỏ những con đập này, khả năng tự phục hồi của tự nhiên thật đáng kinh ngạc.

Năm 2014, nhà sinh vật học người Mỹ Nate Grey nói trên trang web “Christian Science Monitor”: “Hãy nhìn các dòng sông, rất nhiều cá đang sinh sống trở lại”. Hàng ngàn con cá hồi, cá alewife v.v.. đã trở lại thoắt ẩn thoắt hiện trong nước.

Nhưng 6 năm trước, nơi đây không hề có một con cá alewife nào. Ông Grey ước tính vào mùa hè này, số lượng cá này ở đây có thể tăng vọt đến 3 triệu con. Trước khi hai con đập được gỡ bỏ ở vùng hạ lưu, những con cá muốn đến đây phải xếp hàng bơi vào một chiếc thang thuỷ lực trị giá 1 triệu đôla bắc qua con đập thuỷ điện có chiều cao 27 feet (khoảng 8m). Ông Gray nói: “Những gì bạn thấy là những gì con người dùng sự giàu có của mình tạo ra. Chúng ta cần phải thay đổi trong quan niệm.”

Có nhiều con đập từng được xem là kỳ công của kỹ thuật hiện đại nhưng ngày nay đều đang được gỡ bỏ. Một số đập bị gỡ bỏ vì lý do an ninh, một số vì các chi phí bảo dưỡng quá cao. Nhưng phần lớn, loại bỏ các đập là để khôi phục lại hình dạng ban đầu của dòng sông.

Trong 25 năm qua, có gần 900 con đập ở Mỹ được gỡ bỏ. Ban đầu chúng được xây dựng để cung cấp điện, lưu trữ nước, tưới tiêu hoặc sử dụng năng lượng thủy điện. Giờ đây, mỗi năm có khoảng 50-60 con đập được dỡ bỏ. Trong đó có nhiều con đập đã sớm bị lãng quên từ lâu. Các nhà môi trường nói rằng gỡ bỏ các con đập đã giúp khôi phục lại tự nhiên nhanh chóng.

Một người đàn ông vốn làm công tác bảo vệ các con sông ở Maine suốt 16 năm cho biết: “Chúng ta đã bắt đầu nhận ra những giá trị mà chúng ta đã từ bỏ trước đây. Con người cho rằng, loại bỏ các con đập chỉ vì loài cá. Nhưng sau đó họ sẽ nói: Ah, nhiều cá xuất hiện trở lại quá! Ah nước trong hơn nhiều! Ah tôi thực sự thích dòng sông được chảy một cách tự nhiên như thế này!”

Mike là một trong những người cảm thấy rất bất ngờ. Ông làm việc tại một trạm thuỷ điện và chịu trách nhiệm bảo trì thang cá. Cứ 8 phút, những con cá alewife lại được đưa vào một cái hộp, sau đó đưa từ phía hạ lưu lên thượng lưu. Những con cá sau khi nhập vào dòng sông phía trên lại tiếp tục cuộc hành trình di cư của chúng. Ông đứng bên cạnh các thiết bị, kiểm tra và ghi nhật kí. Ngày hôm trước, ông đã giúp tổng cộng 95.200 con cá vượt qua con đập.

Ông nói: “Bây giờ, tôi hoàn toàn thay đổi quan niệm của mình về loài cá alewife, sự tồn tại của chúng đối với môi trường là rất quan trọng.”

Trong năm 2011, các công nhân xây dựng đã phá hủy con đập  lớn nhất tại Hoa Kỳ.

Hai con đập Elwha và Glines Canyon trên sông Elwha bị tháo dỡ thuộc dự án phục hồi hệ sinh thái lớn nhất của Mỹ. Bộ Nội vụ nước này đã được chính phủ trao quyền mua các con đập với giá 29,5 triệu USD để thực hiện dự án phục hồi sông Elwha – một trong những dòng sông dồi dào nguồn cá hồi ở khu vực tây bắc Thái Bình Dương. Tổng chi phí dỡ bỏ 2 đập này lên tới 350 triệu USD.

Sông Elwha từng là kho tài nguyên giàu có của khu vực tây bắc nước Mỹ, nhưng những con đập ngăn dòng đã nhanh chóng phá hủy các hệ sinh thái tự nhiên của dòng sông… Các con đập đẩy những giống cá hồi bản địa, trong đó có cá hồi vua, cá hồi lưng gù và cá hồi chó, vào nguy cơ tuyệt chủng.

Ngay khi dòng chảy của sông Elwha trở nên thông thoáng hơn, những đàn cá hồi đã bắt đầu quay về đẻ trứng tại nơi cư trú của tổ tiên chúng cách đây hơn 1 thế kỷ. Còn cây cỏ đã mọc đầy những vỉa đất cao hình thành sau khi hồ Mills và Aldwell xả hết nước…

Vậy điều gì đã khiến chính quyền dỡ bỏ?

Việc dỡ bỏ đập không phải chỉ vì lợi ích của loài cá, mà đôi khi còn liên quan đến lợi ích kinh tế và an ninh quốc gia. Trong hầu hết các trường hợp, việc dỡ bỏ các đập là do những tác hại đáng kể mà các đập gây ra với các dòng sông. Chúng thường làm cạn kiệt thủy sản, suy thoái hệ sinh thái và làm giảm khả năng đáp ứng nhu cầu giải trí của người dân trên sông.

Cụ thể, theo Hiệp hội sông ngòi Mỹ, các đập gây ra các tác hại chính cho các dòng sông như làm giảm mực nước, chặn hoặc làm chậm dòng chảy, thay đổi nhiệt độ nước và thời gian dòng chảy, thay đổi mực nước hồ chứa và giảm lượng oxy trong nước.

Dùng nước làm thủy điện, nên con đập loại bỏ lượng nước cần thiết cho hệ sinh thái lành mạnh. Điều này làm giảm lượng nước ở lưu vực phía dưới. Đập ngăn chặn dòng chảy của thực vật và các chất dinh dưỡng, làm cản trở sự di cư của cá và động vật hoang dã khác, và ngăn chặn con người vui chơi trên dòng sông.

Rất nhiều loài cá như cá hồi, phụ thuộc vào dòng chảy ổn định để  di chuyển về khu vực hạ lưu và ngược dòng trở lại để đẻ trứng. Hồ chứa nước tù đọng làm mất phương hướng di cư của cá và làm tăng đáng kể thời gian di chuyển của chúng.

Do dòng chảy chậm lại, đa số các đập làm nhiệt độ nước tăng lên. Cá và các loài khác rất nhạy cảm với những bất thường nhiệt độ, khiến chúng có nguy cơ bị  tuyệt chủng.

Hoạt động tích trữ và xả nước khiến khu vực hạ lưu của sông đối mặt với tình trạng không có nước hoặc ngập cao, gây xói mòn đất và thực vật, và lũ lụt.

Do dòng chảy chậm lại, các con đập tích tụ phù sa ở đáy sông và vùi lấp môi trường sinh sản cá. Phù sa bị mắc kẹt trên đập tích lũy kim loại nặng và các chất ô nhiễm khác. Sỏi, gỗ và các mảnh vụn khác cũng bị mắc kẹt bởi các con đập, khiến chúng không di chuyển được về hạ lưu sông để đảm bảo môi trường sống tốt nhất cho khu vực này.

Vì vậy có thể nói việc tháo dỡ các con đập đã thật sự làm cho dòng sông được phục hồi và thay đổi đến mức tối đa. Hy vọng nỗ lực của chính phủ đem mọi thứ trở về với tự nhiên sẽ giúp khôi phục lại trạng thái vốn có của các dòng sông, giúp chúng có thể tự bảo dưỡng và duy trì trạng thái tốt nhất của mình.

Bạch Mỹ.

(daikynguyen.com)