Sau thời gian gián đoạn do đại dịch covid 19, sáng ngày 25.12.2022
cựu học sinh khóa bốn lại gặp nhau trong buổi họp mặt tại nhà chị Lê Thị
Tươi ở Trà Cao - Bình Thạnh. Cuộc họp mặt rất vui vẻ thâm tình sau thời
gian dài xa cách, có một số bạn đến từ thành phố HCM, thị xã Hòa Thành,
Trảng bàng, Tân Châu... rất đầy đủ, bạn Kim Tư thay mặt nhóm đã báo cáo
tình hình thu chi hoạt động trong năm qua và đề xuất hướng đi tham quan
năm tới, nhiều bạn đã tham gia đóng góp ý kiến sôi nổi, khóa cũng đã tổ
chức sinh nhật cho các bạn tuổi U70 và có rút thăm trúng thưởng may
mắn rất vui, phần quà
là một chiếc áo nâu gợi nhớ kỷ niệm xưa. Trước khi vào cuộc họp, BTC
đã cho anh em đi tham quan tháp cổ Bình Thạnh, một di tích thắng cảnh
đẹp của địa phương. Cuộc họp diễn ra rất vui vẻ đầy tình nghĩa, sau đó
anh em tạm biệt chia tay hẹn gặp lại nhau năm sau tại nhà anh Bạch ở Gia
Huỳnh - Trảng Bàng.
ĐỖ MỤC (803-852) tự là Mục Chi 牧之, người đất Vạn Niên Kinh Triệu, thuộc Tây An ngày nay. Ông là cháu của Tể Tướng Đỗ Hựu, đậu Tiến sĩ năm Đại Hòa thứ 2 đời vua Đường Văn Tông (828), từng giữ chức Hoằng Văn Quán
Hiệu Thư Lang, lần lừa qua các nơi như Giang Tây, Hoài Nam, Tuyên Hợp.
Sau lại giữ các chức như Tả Bổ Khuyết, Thiện Bộ, Tỉ Bộ Viên Ngoại Lang,
Mục Châu Thứ Sử, Hồ Châu Thứ Sử, cuối cùng giữ chức Trung Thư Xá Nhân.
Thơ của ông thanh thoát phóng khoáng, lời hay ý đẹp chuyên về Thất ngôn
Tứ tuyệt và Thất ngôn Luật thi. Đỗ Mục và Lý Thương Ẩn là cặp "LÝ ĐỖ" của buổi Tàn Đường. Sau
đây là bài thơ "thương vay khóc mướn" của ông làm thay một người bạn để
khóc cho một cô Kỹ nữ thổi tiêu trong Phàn Xuyên Văn Tập 樊川文集.
傷友人悼吹簫妓 Thương Hữu Nhân Điếu Xuy Tiêu Kỹ
玉簫聲斷沒流年, Ngọc tiêu thanh đoạn một lưu niên,
滿目春愁隴樹煙。 Mãn mục xuân sầu Lũng thọ yên.
艷質已隨雲雨散, Diễm chất dĩ tùy vân vũ tán,
鳳樓空鎖月明天。 Phụng lâu không tỏa nguyệt minh thiên.
杜牧 Đỗ Mục
* CHÚ THÍCH :
- Thương Hữu Nhân Điếu Xuy Tiêu Kỹ 傷友人悼吹簫妓 : là Cảm thương cho người bạn điếu cô kỹ nữ thổi tiêu tài hoa.
- Lưu Niên 流年 : là Ngày tháng trôi chảy đi, thường dùng để chỉ ngày tháng qua mau của một năm.
- Lũng Thọ 隴樹 : LŨNG là vùng Cam Túc, Thiểm Tây. Nên LŨNG THỌ là
Cây cối ở vùng Cam Túc Thiểm Tây, là các vùng biên tái xa xôi.
- Diễm Chất 艷質 : là Cái thể chất đẹp, dùng để chỉ tư chất và thể chất của phái đẹp.
- Phụng Lâu 鳳樓 : là Lầu phụng, chỉ chỗ ở của phái đẹp.
* NGHĨA BÀI THƠ :
Cảm thương cho bạn phải điếu cô ca kỹ thổi tiêu.
Tiếng tiêu ngọc đã đứt đoạn nửa chừng trong khi năm cũng vừa sắp
tàn. Trước mắt bao trùm cả một nỗi sầu thương của mùa xuân như khói mờ
cỏ cây của vùng biên tái. Thể chất kiều diễm ngọc ngà cũng đã tan theo
mây mưa vân vũ. Để lại lầu phụng trống không khóa kín dưới vầng trăng
sáng bên trời !
Người đẹp tài hoa đã hương tiêu ngọc tán, trâm gãy bình rơi, để lại bao tiếc nuối cho những chàng thi sĩ đa tình trong lúc năm tàn tháng lụn. Người vắng lầu không nhưng tiếng tiêu như còn văng vẳng đâu đây lẫn khuất mơ màng như sương khói trong rừng cây mờ ảo của xứ Lũng Tây xa xôi của vùng biên tái.
‘’It's one of the biggest results of science in the past 20-30 years’ But turning the newest breakthrough at a U.S. Energy Department lab into abundant, carbon-free power may require hundreds of billions of dollars. And many technical hurdles await.
‘Đây là một trong những kết quả lớn nhất của khoa học trong 20-30 năm qua’ Nhưng để biến đột phá mới nhất tại một phòng thí nghiệm Bộ Năng Lượng Mỹ thành nguồn năng lượng dồi dào, không-có-carbon có thể cần đến hàng trăm tỷ đô-la. Và nhiều trở ngại kỹ thuật đang chờ đợi.
https://www.politico.com/news/2022/12/12/nuclear-fusion-breakthrough-doe-00073518By BEN LEFEBVRE and CATHERINE MOREHOUSE
12/12/2022 07:07 PM EST
Dịch và bổ sung cước chú: Phạm Văn Bân Fàn Wénbīn,范文彬- December 12,
Dẫn nhập của người dịch:
Năng
lượng là một trong những vấn đề lớn nhất của con người - không chỉ
trong các thế kỷ vừa qua mà còn sắp đến. Hiện nay các khoa học gia Mỹ,
Trung quốc và vài quốc gia khác đang nỗ lực đối phó vấn đề năng lượng
qua kỹ thuật nuclear fusion/phản-ứng-kết-hợp hạch nhân.
Diễn
trình kết hợp hai hay nhiều sự vật lại thành một thực thể gọi là
fusion/kết-hợp; thí dụ kết hợp tư tưởng của nhân chủng học với tâm lý
học/a fusion of an idea from anthropology and an idea from psychology.
Trong
vật lý, diễn trình kết hợp hạch nhân, còn gọi là phản ứng nhiệt hạch,
phản ứng hợp hạch, là diễn trình của từ hai hạch nhân trở lên hợp lại
với nhau để tạo nên một hạch nhân mới nặng hơn. Trong diễn trình này,
có sự phóng thích năng lượng hoặc hấp thụ năng lượng tùy vào khối lượng
của hạch nhân tham gia. Hán văn để tham khảo:
核融合
(中國大陸,香港稱為核聚變), (英語: nuclear fusion)又稱融合反應,是指將兩個較輕的 核結合而形成一個較重的核和一個極輕的核
(或粒子) 的一種核反應形式. [hé rónghé (zhōngguó dàlù, xiānggǎng chēng wèi hé
jùbiàn), (yīngyǔ: nuclear fusion) yòu chēng rónghé fǎnyìng, shì zhǐ
jiāng liǎng gè jiào qīng de hé jiéhé ér xíngchéng yīgè jiào zhòng de hé
hé yīgè jí qīng de hé (huò lìzǐ) de yīzhǒng] hạch dung hợp (trung quốc
đại lục, hương cảng xưng vi hạch tụ chủng), (anh ngữ: nuclear fusion)
hựu xưng dung hợp phản ứng, thị chỉ tương lưỡng cá giảo khinh đích hạch
kết hợp nhi hình thành nhất cá giảo trọng đích hạch hòa nhất cá cực
khinh đích hạch (hoặc lạp tử) đích nhất chủng hạch phản ứng hình thành,
nghĩa là: Hạch dung hợp (tại Trung quốc đại lục và Hương-cảng gọi là
hạch tụ chủng), (tiếng Anh: nuclear fusion) còn được gọi là phản ứng
dung hợp, dùng để chỉ sự kết hợp của hai hạch nhân nhẹ hơn để tạo thành
một hạch nhân nặng hơn và một hạch nhân (hoặc hạch/particle) cực nhẹ là
một dạng của phản ứng hạch nhân.
*
* *
Mỹ
đang trên đà thông báo một bước đột phá khoa học đã lẩn tránh các
nghiên cứu gia trên toàn thế giới trong nhiều thập niên - một bước đột
phá có thể, trong nhiều thập niên kể từ bây giờ, biến phản-ứng-kết-hợp
hạch nhân thành nguồn năng lượng thực tế, sạch, rẻ tiền mà không tạo ra
chất thải phóng xạ tồn-tại-lâu-dài hoặc làm sự nóng lên toàn cầu bị tệ
hại.
Các
khám phá mà Tổng trưởng Năng lượng Jennifer Granholm dự kiến sẽ thông
báo vào ngày Tuesday, vẫn còn để lại nhiều trở ngại cần được giải quyết
trong việc biến diễn trình hạch nhân cung cấp năng lượng cho mặt trời
trở thành nguồn năng lượng liên-kết-với-trái đất. Nhưng các khoa học
gia đang nồng nhiệt đón nhận cột mốc lịch sử này, hoan nghênh các nghiên
cứu gia cuối cùng đã tạo ra một phản-ứng-kết-hợp tạo ra nhiều năng
lượng hơn mức năng lượng nhận vào.
Dale
Meade, một chuyên viên về phản-ứng-kết-hợp đã nghỉ hưu, từng làm việc
tại Princeton Plasma Physics Laboratory tại New Jersey, một trong những
phòng thí nghiệm quốc gia của Bộ Năng lượng, nói rằng việc biến khám
phá đó thành một nguồn năng lượng cho đời sống hàng ngày
Page 3 of 7
có thể sẽ mất hàng thập niên và tốn vài trăm tỷ đô-la. Nhưng ông nói một nỗ lực khổng lồ như vậy sẽ rất xứng đáng.
Meade nói: “Có lẽ thách thức lớn nhất là liệu Mỹ có tầm nhìn xa và ý muốn tiến triển hay không.”
Tờ
Financial Times/Thời báo Tài chính lần đầu tiên thông báo về bước đột
phá nghiên cứu vào ngày Sunday. Một người quen thuộc với những khám phá
đã xác nhận với POLITICO rằng Bộ Năng lượng (Department of Energy/DOE)
sẽ thông báo rằng Lawrence Livermore National Laboratory của họ đã sử
dụng tia lasers để tạo ra phản-ứng-kết-hợp để sản xuất năng lượng gấp
1.2 lần so với năng lượng cần thiết để tạo ra phản ứng.
Gianluca
Sarri, giáo sư tại Queen’s University Belfast, người nghiên cứu vật lý
laser và plasma, nói rằng nếu các báo cáo về kết quả thí nghiệm là
chính xác, thì “đó là một trong những kết quả lớn nhất của khoa học
trong 20-30 năm qua.” Ông nói “Nhưng ngay cả khi đó, hy vọng về một cơ
xưởng sản xuất điện từ phản-ứng-kết-hợp vẫn còn phải mất hơn một thập
niên nữa.”
Phản-ứng-kết-hợp,
sử dụng nhiệt độ cực cao để kết hợp hai nguyên tử và tạo ra một khối
năng lượng khổng lồ như là một sản phẩm phụ, là động cơ cung cấp năng
lượng cho mặt trời và các ngôi sao, cũng như vũ khí nhiệt hạch tiên
tiến. Không giống như các cơ xưởng hạch nhân hiện có nhằm khai thác
nhiệt từ phản ứng dây chuyền để tách các nguyên tử ra trong một diễn
trình gọi là phân hạch/fission, các lò phản-ứng-kết-hợp không tạo ra
một tổng hợp chất thải phóng xạ hoặc gây ra nguy cơ tan chảy. Kể từ
thập niên 1950s, những người ủng hộ kỹ thuật này đã tuyên bố rằng một
ngày nào đó, phản-ứng-kết-hợp sự hợp hạch có thể sản xuất ra năng lượng
rẻ và về căn bản là vô giới hạn.
Nhưng
việc chứng minh rằng một lò phản-ứng-kết-hợp còn là một mục tiêu thực
tế thì vẫn gặp khó khăn. Tuy nhiên, cách đây hơn một năm, National
Ignition Facility của Lawrence Livermore thông báo rằng cuối cùng họ đã
gần đạt được bước tạo ra phản-ứng-kết-hợp để sản xuất ra một lượng
năng lượng dương ròng/net-positive amount of energy.
Điều
đó vẫn để lại nhiều thách thức to lớn về kỹ thuật và luật lệ, chẳng hạn
như tìm cách để chuyển đổi năng lượng được phóng thích trong diễn
trình phản-ứng-kết-hợp thành điện năng.
Cựu
dân biểu Rush Holt (D-N.J.), một nhà vật lý từng là phụ tá giám đốc
Princeton Plasma Physics Lab, nói trong một phỏng vấn rằng ông thấy tin
tức về bước đột phá “thú vị về mặt kỹ thuật, nhưng tôi nghi ngờ về
tính chất thực tế của nó.”
Và
lịch trình thời gian không chắc chắn của phản-ứng-kết-hợp có nghĩa là
không chắc sẽ có bất cứ giúp đỡ nào trong việc đáp ứng các mục tiêu hành
động của chính quyền Biden trong thập niên này để ngăn chặn những tác
động tồi tệ của biến đổi khí hậu. Luật khí hậu mới của Tổng thống Joe
Biden hình dung ra một nỗ lực khổng lồ để chuyển phần lớn nước Mỹ sang
ô-tô và xe vận tải chạy bằng điện, bành trướng các nguồn năng lượng
không-có-carbon của gió và mặt trời, và nâng cấp lưới điện để mang năng
lượng tái-tạo trên toàn quốc - tức là những nỗ lực cần thiết để tiếp
tục làm mà bất kể điều gì xảy ra với nghiên cứu phản-ứng-kết-hợp.
Page 4 of 7
Adam
Stein, giám đốc về đổi mới năng lượng hạch nhân tại trung tâm nghiên
cứu khí hậu Breakthrough Institute nói: “Chúng ta cần khai triển thật
nhiều loại năng lượng sạch như có thể làm được hiện nay, với kỹ thuật mà
chúng ta có. Chúng ta không thể chờ đợi cho phản-ứng-kết hợp vào khung
cảnh thương mại để làm điều đó. Điều đó không có nghĩa là
phản-ứng-kết-hợp sau này sẽ không còn quan trọng nữa. Nhưng
phản-ứng-kết-hợp vẫn cần rất nhiều giúp đỡ về mặt chính sách.”
Stein
nói sự giúp đỡ đó bao gồm sự tập trung thống nhất vào nghiên cứu và
phát triển phản-ứng kết-hợp từ các chính quyền tương lai.
Ngay
cả các nhà phát triển năng lượng phản-ứng-kết-hợp tư nhân cũng nói rằng
bước đột phá này - trong khi có ý nghĩa quan trọng - phù hợp với những
gì ngành kỹ nghệ mong đợi và không nhất thiết phải đẩy nhanh lịch
trình thời gian cho sự khai triển thương mại.
Mike
Donaldson, phó chủ tịch của công ty phát triển phản-ứng-kết-hợp General
Fusion, nói: “Chúng ta thấy điều này sắp xảy ra. Chúng ta đang từng
bước đi theo hướng này. Vì vậy, tôi không nghĩ rằng điều này thực sự
mất bất cứ năm nào của lịch trình thời gian.
Ngành
kỹ nghệ phản-ứng-kết-hợp ước tính rằng việc khai triển các dự án
phản-ứng-kết-hợp hạch nhân sẽ bắt đầu vào đầu thập niên 2030s, mặc dù
ngành này không nhất thiết phải có một lịch sử bám sát lịch trình thời
gian của nó. Vào năm 2012, giám đốc của National Ignition Facility dự
đoán rằng kỹ thuật phản-ứng-kết-hợp sẽ khả thi về mặt thương mại trong
10 năm nữa, nghĩa là vào khoảng thời gian hiện tại.
Donaldson
nhấn mạnh rằng công việc của phòng thí nghiệm là quan trọng trong việc
chứng minh khoa học cốt lõi là có ý nghĩa. Tuy nhiên, ông nói các nhà
phát triển sẽ cần chứng minh bước tiếp theo: “Điều thực sự phụ thuộc
vào chúng ta ngay bây giờ là nhằm xây dựng dựa trên điều này để sản xuất
các máy móc sản-xuất-điện thực dụng.”
Ed
Lyman, giám đốc an toàn năng lượng hạch nhân tại Union of Concerned
Scientists nói rằng bất cứ kết quả nào mà DOE đưa ra sẽ cần phải được
lặp lại để được xem xét một cách khoa học. Các câu hỏi vẫn còn về mức
độ an toàn của các lò phản-ứng-kết-hợp, chẳng hạn như tritium, một trong
những nhiên liệu chính trong lò phản-ứng-kết-hợp, là chất phóng xạ và
chính tự diễn trình phản ứng-kết-hợp tạo ra khối lượng nguy hiểm về nhiệt và áp suất.
Lyman
nói: “Không nên hạ thấp mọi thứ nếu họ thực sự làm điều đó, nhưng chỉ
chấp nhận với thái độ nghi ngờ rất lớn. 1 Sẽ khá trễ để để đạt được
diễn trình khử cacbon. Chúng ta thực sự cần làm
1
a grain of salt: với thái độ nghi ngờ: Reservations or the
understanding that some rumor or piece of information may not be
completely true or accurate. Possibly a reference to an ancient Roman
antidote to poison that included or consisted of a grain of salt. To
take something with a "grain of salt" or "pinch of salt" is an idiom
that means to view something with skepticism or not to interpret
something literally. Not to downplay things if they’ve actually done it,
but just take it with a big grain of salt, I heard that you can get a
free movie ticket if you wear red, but Kevin told me that, so I'm going
to take it with a grain of salt. Read whatever that paper publishes
with a
Page 5 of 7
điều
đó trong một hoặc hai thập niên tới, và ngay cả những ước tính lạc quan
nhất cũng sẽ không có năng lượng phản-ứng-kết-hợp cho đến thập niên
2040s.”
Sarri,
giáo sư Belfast, nói rằng tin tốt là cả chính phủ và các công ty tư
nhân hiện nay đang đổ tiền vào việc phát triển phản-ứng-kết-hợp thành
một kỹ thuật khả thi.
Ông
gọi cột mốc được DOE báo cáo là quan trọng. Sarri nói “Đúng, nó là một
bằng chứng về khái niệm, nhưng đây là lần đầu tiên chúng ta chứng minh
sản xuất từ phương pháp này. Từ đây đến việc có một cơ xưởng điện thực
sự vẫn sẽ cần có thời gian.”
Ngay
cả trước khi kỹ thuật này sẵn sàng, Quốc Hội đã thực hiện các bước để
giúp cho liên bang cho phép các lò phản-ứng-kết-hợp thương mại - một
quy trình pháp lý nổi tiếng là dài lê thê và chậm chạp đối với các lò
phản ứng phân hạch hiện có.
Đạo
luật Nuclear Energy Innovation and Modernization Act of 2019 chỉ định
Nuclear Regulatory Commission tạo ra một khuôn khổ cấp-giấy-phép cho
các lò phản-ứng-kết-hợp tân tiến - tức là một định nghĩa bao gồm
phản-ứng-kết-hợp - vào năm 2027. Ủy ban đang trên đà hoàn thành một
khuôn khổ nằm trong mốc thời gian đó, theo Stein.
Phát
ngôn viên của NRC nói rằng ban tham mưu đang khai triển các chọn lựa
luật lệ để các ủy viên xem xét và một cuộc bỏ phiếu dự kiến sẽ xảy ra
“vào đầu năm tới”.
Chim hót trên cành gọi bạn nhau, Xa xa gió thoảng vọng rì rào. Thu còn vương vấn chưa nhanh thoát, Đông vội cổng vào đẩy lạnh trao. Lất phất tuyết gieo tia héo hắt, Thập thò ai núp cửa nôn nao. Sông thu bến nhớ còn in đậm, Lòng vẫn ưu tư xót cột cào. HỒ NGUYỄN (25-12-2022)
HỌA 1 :ĐÊM MƯA GỢI NHỚ
Cách trở muôn trùng vẫn nhớ nhau Đêm nghe mưa đổ giọt rào rào Tưởng thuyền sóng lướt, thanh chèo khuấy Ngỡ tóc gió lùa, ánh mắt trao Sâu đậm ân tình, lòng mãi khắc Ngọt ngào kỷ niệm, dạ hoài nao Hai phương trời thẳm xa biền biệt Nặng trĩu cô đơn, ruột thắt cào. Sông Thu( 25/12/2022 )
HỌA 2 : SẦU ĐÔNG
Thu đi mà có nhớ gì nhau ? Sao để mùa đông đến tận rào ! Đem héo úa về ,cây phải nhận Mang băng giá đến ,tuyết vừa trao Lòng thương tiếc mãi từ khi ấy ! Dạ xót xa hoài tới lúc nao ? Nếu có vấn vương ,thì trở lại Cho ta vơi bớt nỗi cồn cào mquang 20221225 ( Một mùa Noel ,một đêm đông buồn 2022) ( một đêm nhớ hiền thế vừa mất đúng 49 ngày)( hiền thế mất cũng đúng lúc cuối thu)
HỌA 3 : TIẾC THU
Lá rụng muôn phương quét dọn cào Đôi mình tận sức bỏ công lao Sân nhà bụi cúc hoa bay dạt Cửa ngõ giàn chanh gió thổi rào Giọt nắng còn vương thềm mộng gởi Khung trời cố níu sắc thu trao Se nhìn cảnh vật chờ đông tới Nuối tiếc điều gì dạ bỗng nao Minh Thuý Thành Nội Tháng 12/26/2022
Hồ
sơ nhân quyền của Qatar đang được soi xét kỹ lưỡng khi World Cup diễn
ra tại Doha. Đã có nhiều người viết nhiều về cách đối xử với những người
lao động nhập cư, những người xây nên các sân vận động và khách sạn,
nhưng còn những người giúp việc nước ngoài làm việc cho các tầng lớp
thống trị của Qatar thì sao? Phóng viên về giới và bản sắc của BBC,
Megha Mohan, nói chuyện với hai người giúp việc về cuộc sống phải làm
việc hàng giờ liền mà không có ngày nghỉ.
Tôi liên lạc với Gladys (không phải tên thật của cô ấy) vào
đêm khuya, sau khi những người chủ của cô ấy thuộc giới thượng lưu
Qatar đã đi ngủ.
Trong một cuộc trò chuyện qua mạng chóng vánh, cô ấy nói
với tôi rằng cô phải làm việc từ 8 giờ sáng đến 11 giờ đêm mỗi ngày. Cô
dọn dẹp, chuẩn bị thức ăn và chăm sóc lũ trẻ.
Cô ăn đồ thừa từ bữa ăn của gia đình chủ và nói rằng, cô đã không có một ngày nghỉ ngơi nào kể từ khi bắt đầu 18 tháng trước.
"Bà chủ bị điên," Gladys, một phụ nữ người Philippines ở độ
tuổi tứ tuần, nói về chủ nhân của mình. "Bà ta hét vào mặt tôi mỗi
ngày."
Trước khi Qatar giành quyền đăng cai World Cup 2022, người
lao động nước ngoài không thể thay đổi công việc hoặc rời khỏi đất nước
mà không có sự cho phép của chủ lao động. Điều này vẫn như thế ở hầu hết
các quốc gia vùng Vịnh
Dưới sự giám sát chặt chẽ, Qatar bắt đầu ban hành những cải cách, nhưng chúng không phải lúc nào cũng đưa vào thực tiễn.
Ví dụ, người chủ của Gladys đã giữ hộ chiếu của cô ấy. Nếu
Gladys xin hộ chiếu để rời đi, cô không thể chắc chắn rằng mình sẽ được
trả lại.
Nhưng Gladys vẫn cảm thấy may mắn. Cô ấy nói ít nhất cô
được phép xài điện thoại, không giống như một số người giúp việc nước
ngoài khác. Ngoài ra, cô không bị lạm dụng về mặt thể chất. Ở Qatar,
điều này xảy ra quá thường xuyên với những người giúp việc, cô nói.
Có một lý do khác khiến Gladys muốn tiếp tục công việc hiện
tại - cô ấy nghĩ rằng ở độ tuổi của mình, khó có thể kiếm được một công
việc tốt hơn.
Gladys kiếm được 1.500 rial mỗi tháng (gần 350 bảng Anh) và có thể gửi hết về nhà để hỗ trợ gia đình.
Quyền của người giúp việc gia đình
Ước tính có khoảng 160.000 lao động giúp việc gia đình ở Qatar, theo dữ liệu năm 2021 từ Cơ quan Kế hoạch và Thống kê Qatar
Năm 2017, Qatar ban hành Luật Lao động giúp việc gia
đình, về mặt lý thuyết, giới hạn số giờ làm việc là 10 giờ một ngày và
yêu cầu người lao động được nghỉ giải lao hàng ngày, có ngày nghỉ hàng
tuần và các ngày nghỉ có lương
Vào năm 2020, chính phủ này cũng đưa ra mức lương
tối thiểu và trao quyền cho người lao động quyền trên giấy tờ để thay
đổi công việc hoặc rời khỏi đất nước mà không cần xin phép chủ
Tuy nhiên, Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết những luật
này không phải lúc nào cũng được tuân thủ và tình trạng làm việc quá
sức, thiếu nghỉ ngơi, bị ngược đãi và hạ thấp giá trị người lao động vẫn
tiếp diễn
Joanna Concepcion của Migrante International, một tổ chức
cơ sở hỗ trợ người lao động người Philippines ở nước ngoài, nói rằng
nhiều người giữ im lặng về điều kiện làm việc tồi tệ vì kiếm tiền cho
gia đình là ưu tiên hàng đầu của họ.
Nhưng khi những người lao động ở các quốc gia vùng Vịnh cảm
thấy đủ tự tin để kể thoải mái, cô ấy nói, họ thường đề cập đến sự
ngược đãi nghiêm trọng. Một phụ nữ cho biết chủ của cô đã nhấn đầu cô
vào bồn cầu và không cho cô ăn uống khi ông ta nổi giận.
Althea (cũng không phải tên thật của cô) đã vẽ nên một bức
tranh rất khác về cuộc sống của mình với tư cách là một người giúp việc ở
Qatar. Được gia đình hoàng gia Al Thani tuyển dụng, cô ấy gọi video cho
BBC từ tầng hầm của một dinh thự hoàng gia.
Tươi cười và hoạt bát, Althea giải thích rằng gia đình chủ
đã tặng cô một chiếc iPhone, quần áo, đồ trang sức và giày dép thuộc
loại mà cô không thể mua được ở Philippines.
Cũng như Gladys, khó khăn trong việc kiếm miếng cơm manh áo ở quê đã đưa đẩy Althea đến đây.
Khi chúng tôi nói chuyện, những người giúp việcngười
Philippines khác - sống chung trong căn phòng lớn trong tại khu nhà ở
của Althea, nói xin chào và tham gia cuộc gọi.
Họ có phòng ngủ và nhà bếp riêng. Điều này quan trọng.
Những người giúp việc mà Althea thấy trên TikTok và Facebook đang cầu
xin thức ăn và van lạy ai đó giải cứu họ, đều không được may mắn bằng.
"Tôi luôn xem những video đó trên mạng, đó là lý do tại sao
tôi cảm thấy thật may mắn," cô nói. "Đối với tôi, mỗi ngày đều giống
như chuyện cổ tích."
Tuy nhiên, đó là công việc khó nhọc trong những "cung điện
Lọ Lem", với trần nhà cao và các đèn chùm, đồ cổ dát vàng, mặt bàn xà cừ
và hoa lúc nào cũng tươi mới, khi Althea nhắc tới.
Một ngày làm việc thường bắt đầu lúc 6h30 sáng, nhân viên
chuẩn bị bữa sáng cho gia đình. Althea ăn sau khi cả nhà chủ ăn xong. Họ
dọn dẹp bữa sáng, họ tiến hành dọn phòng và bày biện cho bữa trưa.
"Đó là công việc nhẹ nhàng vì có nhiều người hầu," Althea nói.
Những người giúp việc nghỉ ngơi trong căn hộ của mình từ 3
giờ chiều đến 6 giờ chiều, sau đó chuẩn bị bữa tối. Khi xong bữa tối,
Althea đã hoàn thành công việc và có thể tự do rời khỏi khu nhà nếu
muốn.
Gia đình hoàng gia không giữ hộ chiếu của cô. Nhưng Althea
phải làm việc hàng ngày, kể cả cuối tuần. Cô không được nghỉ theo luật
Qatar hiện hành đảm bảo cho người lao động, trừ kh họ tự tước bỏ. Đó là
cái giá mà cô ấy phải trả để chu cấp nguồn tài chính sống còn cho gia
đình mình.
Mary Grace Morales, một nhà tuyển dụng ở Manila chuyên sắp
xếp các nhân viên người Philippines với các nhân vật quan trọng ở vùng
Vịnh, cho biết làm việc cho cung điện là một công việc "đáng ghen tị".
"Có rất nhiều đặc quyền. Gia đình rất hào phóng," cô nói.
Và, trong một bình luận phản ánh những khó khăn mà những người giúp việc
có thể phải gặp khi ở nhà, cô nói thêm: "Các cô gái béo ú hơn khi họ ở
trong cung điện. Gia đình chủ cho họ ăn uống đầy đủ."
Mary Grace Morales: Hầu gái của hoàng gia Qatar phải thật tràn đầy năng lượng - và xinh đẹp
Nhưng hoàng gia có một số yêu cầu rất cụ thể, cô ấy tiết lộ.
"Những cô gái được đưa đến làm việc cho hoàng gia Qatar có độ tuổi từ 24 đến 35 và rất xinh đẹp", bà Morales nói.
Cô ấy ngừng lại để nhìn vào màn hình nơi mà tôi đang nhìn cô từ trụ sở BBC ở London.
"Xinh đẹp hơn cô đấy," cô nói, mỉm cười.
Sau đó, cô ấy đã gửi tin nhắn WhatsApp để xin lỗi vì các con của cô ấy đã nghe được và nói rằng cô thật thô lỗ.
Tôi trấn án cô rằng mình không cảm thấy bị xúc phạm gì - và
đừng đề cập đến việc thuê người dựa trên ngoại hình vì điều đó có thể
bất hợp pháp ở nhiều quốc gia.
"Họ phải còn trẻ vì hoàng gia Qatar cần những nhân tố khỏe
mạnh và tràn đầy năng lượng để có thể quán xuyến môi trường bận rộn của
cung điện.
"Và các ứng viên phải xinh đẹp - rất xinh đẹp," cô nhắc lại.
Joanna Concepcion, thuộc Migrante International, cho biết
cô hy vọng lời kể của Althea về việc làm giúp việc ở hoàng gia là sự
thật, nhưng nói thêm: "Chúng tôi khó có thể biết chắc chắn điều đó một
khi cô ấy vẫn còn ở Qatar và làm việc cho một gia đình quyền lực như
vậy."
Một số nhân viên làm việc cho hoàng gia đã phàn nàn sau khi
rời khỏi đất nước. Vào năm 2019, ba công nhân người Anh và Mỹ - một vệ
sĩ, huấn luyện viên cá nhân và gia sư riêng - đã kiện em gái của tiểu
vương, Sheikha al Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al Thani và chồng của
cô, cáo buộc rằng họ đã bị bắt làm việc nhiều giờ mà không được trả thêm
tiền tăng ca. Gia đình phủ nhận các cáo buộc và yêu cầu quyền miễn trừ
ngoại giao khi các vụ việc được tống đạt ở New York.
Giám đốc khu vực của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại các
quốc gia Ả Rập, Ruba Jaradat cho biết: "Việc báo cáo và giải quyết các
trường hợp bạo lực và quấy rối, thiếu an toàn vệ sinh lao động và thiếu
chỗ ở tử tế có thể là một thách thức".
ILO cho biết họ đang hợp tác với Qatar để thực hiện các quy
tắc mới đảm bảo mức lương tối thiểu, một ngày nghỉ mỗi tuần, có ngày
nghỉ ốm và trả tiền làm thêm giờ, mặc dù đây vẫn là "một thách thức".
Althea, trong cung điện hoàng gia của mình, nói rằng cô ấy rất hạnh phúc dù làm việc nhiều giờ liền.
Khi đi ngủ, cô ấy sẽ nhắn tin cho một trong người anh chị
em hoặc cha mẹ của mình ở Philippines. Cô thường cảm thấy nhớ nhà - một
cung điện đậm chất cổ tích không phải là mái ấm.
Tuy nhiên, nó vẫn là một nguồn thu nhập quan trọng.
"Tôi không bao giờ có thể chu cấp cho gia đình mình nếu không có công việc này," cô nói.
BBC đã yêu cầu hoàng gia Qatar và đại sứ quán Qatar ở London đưa ra bình luận nhưng không nhận được hồi âm.