Thứ Năm, 26 tháng 6, 2014

Ở một góc đời bỏ lững - Thuyên Huy

M Luân mt cui hè. Đám tang không có my ngưi đưa, lng l và nghèo nàn như cái nghèo ca m Lun trong sut nhng năm làm phu co m. Cm thông cho cái đơn côi ca thng con trai mưi sáu tui mt mình còn li, dăm ba ngưi hàng xóm nghèo bên cnh tn tình giúp Luân chôn ct. Ph  miếng vi trng, đưc may vi làm tang trên đu, đng bt đng trưc nm m va lp đt Luân không khóc đưc tiếng nào dù có mun khóc, khác ln tin ba Luân v đt lnh mưi năm trưc. Ln đó Luân đã khóc tc tưi, khóc st sùi gi ba hi ba ơi, cho đến lúc không còn đ sc ca thng bé con va lên sáu tui. Chung quanh mi ngưi đã ln lưt b đi, tiếng ve gi hè chng như não nùng không thua gì tiếng chuông chùa cui làng trên lưng chng đi dn ra bến đò bên b sông Vàm C. Bây gi m Luân nm mt mình đây cách ba Luân mt tri Long Thun xa thăm thm. Luân ngi gc đu cnh m m cho đến xế chiu mà không biết là ông sư già tr trì chùa cũng đã đng đây t lâu. Ông nhìn Luân không nói mt li, Luân cũng không biết nói li gì vi ông. Cui cùng ông vut đu Luân nói nh thôi v đi con. Nưc mt Luân bng dưng tuôn tràn, Luân ôm ly tay ông st sùi tc tưi. Sau đó ông lng l b đi vng chùa. Phía bên kia sông mt tri đã ln.
    Căn nhà tranh qunh qu nhng ngày sau đó. Khu ch xã vn đông ngưi như thưng l. Xác hoa phưng cũng tri đy khp sân trưng trong nhng ngày hè v khi Luân còn tiu hc. Luân theo m v Trà V sau khi ba Luân qua đi vì mt cơn bo bnh. Cái tui chưa đ lên sáu không làm cho Luân nh đưc gì nhiu nhng ngày Long Thun. M Luân đã vi vàng ri đó vi m hành trang không hơn hai ba cái túi xách, b li khu vưn chui sau nhà có cái ghe nh ct hng h bên con rch cùn ra truông na và tiếng nh ương trong đêm dài kêu não nut. Bây gi có l Luân cũng phi vi vã b Trà V mà đi.
    Trà V là khu ph ch ca xã Thnh Đc nm cnh tnh l. Đi ngưc lên thì v tnh đi xuôi xung thì v Gò Du ri Sài Gòn. Bên kia đưng là khu rng cao su ca ngưi Pháp, bao la chy dài sâu ti Khiêm Hanh, Du Tiếng. Mt s ln dân trong làng là phu co m ca đn đin cao su này, trong đó có m Luân. Bên này đưng là khu ph ch. Ch Trà V đưc xây lên gia, hai bên là hai dãy nhà. Đu ph  là nhng căn nhà gch thng tp, làm thành các tim buôn bán đ loi, t tim tp hóa ca chú Tung, ngưi Tiu châu, tim tp hóa và phân bón ông ba Sen, tim vi bà Bích, tim thuc tây ông Lang đến tim h tiếu cà phê ông Thuyn, tim sa xe đp ông Cn. Luân ch biết nó đó nhưng tht ra chưa có ln nào đến mc dù cách nhà Luân không hơn vài trăm bưc.
    Nhà Luân là căn nhà tranh nh nm cui ph, cách khu nhà gch mt con đưng đt trng đy bông bp dn v tr s xã. S cách ngăn gia hai khu ph không phi ch do my con đưng, cái vòng rào ca sân trưng vi hàng phưng già nua mà còn là s cách ngăn ca giàu nghèo, ca nhà tranh nhà ngói. Luân đã tng thy cái vết hn ưu tư ca m hin rõ lên khuôn mt mi khi chong đèn du, dy Luân nn nót viết tng ch cái. Luân đã biết bun biết đau mi khi nhìn m ưt đm ngưi, dù đã đưc che thân bng cái áo mưa rách t tơi, trên đưng v nhà t rng cao su thăm thm trong nhng ngày mưa chp chùng tháng tám. Luân đã c nhm mt quay đu khi thy đám con nhà giàu chia nhau nhng khúc bánh mì có cá mòi trong bui sáng ch vào lp. Luân đã ngi trong bóng ti mt mình lng câm khi nghe tiếng máy phát đin chy êm êm, phía khu nhà giàu trong nhng đêm dài ch sáng. Luân đã chn khu rng cui làng là nơi chơi đùa vi vài thng bn nhà nghèo trong xóm, xa hn tiếng cưi ca đám nhà giàu đu ph ch trong nhng ngày ngh hc. Luân đã phi nh thng Thanh, thng bn thân nht nhà đng sau trưng, đi mua du hôi hay nưc mm tim ông ba Sen, mi ln m sai đi vì tim chú Tung không có bán hay bán giá mc hơn.
    Tiếng la cháy bp bùng trong cái chái nhà làm lò rèn ca ba thng Thanh thưng là nơi bn Luân vui đùa không dt, cùng chia nhau my c khoai lang, khoai mì nóng hi, mt khi đào đưc t  lung đt mi cày ca bác Ko còn sót li. Nhng ngày Trà V, ngoài Thanh ra, ngưi mà Luân nh nhiu là cô giáo Châu, ngưi Bình Dương, đi v trưng t ngày m con Luân mi v Trà V. Nhà Luân ít khi nào có khách, ch có cô thưng hay đến chơi vi m Luân. Hai ngưi có v cm thông nhau, cô luôn bo Luân phi c gng hc mc dù nó là đa hc trò đng đu trong sut năm năm tiu hc. Cô đã mua cho Lun tp v mi khi tp hết trang. Cô đã cho Luân nhng cái bánh tây lt hay my miếng ko đu phng ngt giòn mi khi cô v thăm nhà. Luân không làm sao quên đưc cái vòng tay m áp, không có gì có th so sánh bng vòng tay ca m mà cô đã v v nhng lúc thy Luân ngi khóc mt mình mt góc sân trưng khi m Luân b bnh.
     Cui năm lp nht, mc dù qun mi cho m trưng trung hc đ nht cp, không ging như đám con nhà giàu cùng lp, m Lun quyết đnh cho Luân thi tuyn vào trưng công lp tnh dù rt xa nhà. Luân đã đu vào lp đ tht sau nhng ngày chong đèn du trong đêm mt mi, không ung công m đã thc sm , lng l đón xe đò dt lên tnh l và cũng đã lng l đng ngi ngùng ch Luân vào phòng thi ngoài cng. Ngày đi xem bng kết qu, cũng ging như ngày đi thi, hai m con thc dy rt sm, Luân nm tay bà chen vào đám ngưi chen chúc, ch cho m thy tên ca Luân đưc đánh máy rõ ràng đen màu mc mi. Hai m con ôm nhau khóc ròng trong cái sân trưng loang l c ca nhng ngày hè oi nóng.  Bà đón xe lôi máy dn vào ch tnh mua cho Luân cây viết máy không cn phi chm mc và hp viết chì màu thit đp. M đã thưng cho Luân mt tô h tiếu tht ln, nhiu tht heo và hai ba con tôm to mà nó chưa ln nào đưc thy. Hai m con Luân ngi ăn ngon lành trong khi ch ông tài xế sa son chuyến xe chót v Gò Du H.
    Trưc ngày lên tnh hc vài hôm, cô Châu ti thăm, tng cho Luân my sp vi, trng may áo sơ-mi, xanh dương may qun tây dài cho đng phc ca trưng và cũng đ t giã m con Luân v dy trưng khác. Hôm đưa Luân lên tnh, cũng là hôm mà m tin cô Châu v trưng mi, mãi tn dưi Trãng Bàng. Hai chuyến xe đưa hai ngưi v hai ng. Mt mình m Luân đng bên đưng l, tóc bà lưa thưa nhum màu lá cao su đu thu, tng si l loi cun theo chiu gió sm. T đó m Luân li mt mình, bun vui mt mình. Chén cơm ngui lót lòng bui sáng, trưc khi đi hc, m không còn phi st làm hai phn, mt nhiu mt ít. M cũng không còn phi ch cơm chiu nhng lúc tan trưng v, Luân c mãi mê bn bi ngoài đám rung cui ch. Ngn đèn du tt sm hơn mc dù Luân biết m còn thc trong bóng đêm.
Lên tnh, Luân tr nhà ca ch Ngoan cùng vi Toàn là em ca ch, cũng lên hc cùng lp đ tht t ch Vên Vên. Ch Ngoan và Toàn là con ca bác Lương vn là bn cũ ca ba Luân, lúc hai ngưi còn bôn ba trên Cam Bt. Luân gp Toàn đôi ba ln khi bác Lương đến thăm gia đình Luân sau khi nghe tin ba Luân qua đi. Ch Ngoan là ch ln ca Toàn, lp gia đình trên tnh không lâu thì chng ch mt, ch không có chng khác, vy mt mình. Nhà gn trưng nên hai đa không phi đi xa như đám bn khác. Ch Ngoan lo lng và chăm sóc cho Luân không khác gì em rut. My tháng đu ca năm đ tht, c mi tun mt ln, chiu th sáu là m Luân lên tnh đón v nhà chơi ri sáng sm th hai đưa Luân ra đón xe đò lên tnh li. Nhưng sau đó, Luân v thăm nhà mt mình, thưng thì có Toàn đi cùng chuyến, Luân xung xe Trà V còn Toàn thì đi tiếp v Vên Vên.
    Mi ln v nhà, Luân ít khi đi đâu, c qun quanh bên m, k đ mi th chuyn trên tnh, chuyn trưng, chuyn nhà ch Ngoan, chuyn hc hành, chuyn qun chuyn áo. M vò đu Luân cưi tht nhiu nhưng xem ra cũng bun tht nhiu. Thnh thong Luân đi vòng ra ch, đng nhìn vào cái sân trưng làng nh nhoi, trn mình trong đám phưng già nua c rm lá t ngày Luân đi cho đến ngày Lun v. Đám bn con nhà nghèo ca nhng ngày tháng trưc đã không còn my ai. Thng Thanh con bác by lò rèn đã theo bác v Gò Du Thưng, bác có đến t giã m Luân, hình như Thanh vào hc trưng qun. Thng Côn đã b hc, nhà ph ba má làm bún bán ch. Khu rng cui làng thiếu hn ngưi thăm. My cây gui và nhãn lòng hoang lúc này luôn đy trái vì không còn b bn Luân hái ăn trưc mùa. Con đưng đt xung bến đò, chiu v đã không còn lm bi vì cũng không còn ai tranh nhau đá banh đá cu. My con ma căn nhà hoang ông Chy bây gi tha h mà nhát ngưi qua k li vì không còn đám hc trò cn ngăn. Luân tht s xa ln Trà V, xa hết nhng cái vui ít bun nhiu, vn đã đeo đng m con Luân gn hết cuc đi.
  
    M Luân nm xung, Trà V không còn là nơi mà Luân náo nc phi v, mi khi nghe tiếng chuông reo tan trưng chiu th sáu. Nh chú mưi Hoch, phó xã trưng, bán đưc căn nhà tranh, vn liếng cui cùng mà m Luân đ li. Không nhà không ca cho nên Luân đ li tt c nhng gì hin có cho gia đình ngưi ch mi, chú thiếm Đt, dn ra t Khiêm Hanh. Ngày giao nhà, Toàn ti Vên Vên lên ph mt tay, thu dn mt cách hi h ri ra đi sau khi chào t bit vài ngưi quen gn bên nhà tht sm. Luân đến ngi bên m m sut sáng ri vào thăm ông sư già trong chùa, gi li mt s tin nh ông dòm ngó giùm m và đc kinh cu an cho bà. Ging như m, ln b Long Thun ra đi, Luân cũng b Trà V vi m hành trang không đy hai túi xách.
    Vào hc không đưc bao lâu, ch Ngoan dn v Vên Vên. Căn nhà đưc bán li cho ông bà ch nhà máy nưc đá bên kia đưng. Luân theo v tr ti nhà bà cô rut ca Toàn cách ch cũ không xa. Luân lang thang khp nơi tìm viêc làm my ngày sau đó. Luân nh bà cô đem gi s tin đôi ba ngàn vào ngân hàng phát trin nông nghp tnh coi như là gia tài cho sut đi mình. Nh s gii thiu ca cô Quỳnh, giáo sư môn S Đa lp đ t, Luân đến ph vic cho tim bán cơm ca bác sáu Biếu trên đưng Pasteur, bên cnh nhà th chính tòa tnh vào mi chiu sau khi tan hc. Tim cơm này là nơi cô Quỳnh và my cô khác, vn đi lên trưng tnh t Sài Gòn đến ăn và cô cũng là ngưi có đo. Khi biết đưc Luân đi làm, bà cô không bng lòng vì bà tng nói, cũng như hai bác Lương, ba m Toàn, là bà s lo cho, không nói là nhiu nhưng ít nht cũng là năm này, Luân ch lo hc cho thi đu là đưc ri. Luân đã khóc nhiu ln trong đêm vng. Ba m đã b Luân quá sm cho đon đưng đi còn li. Ơn nghĩa m cha vn đã cht chng trên vai ri nghĩa ơn cô bác cũng s chng cht trong đi ca mình, mt phn đi chưa biết nhiu vinh quang hay ti nhc. Luân giãi thích vi bà cô, xin li đã làm cô bun nhưng xin bà cô mt s thông cm. My ngày đu cô gin nhưng sau ri cũng nguôi ngoai.
    Ph vic tim cơm bác sáu không my gì vt v cho lm. Mi chiu khong vài tiếng đng h, sau khi tan hc Luân đi thng đến tim, ph bưng dn cơm, sp xếp chén đa cho khách đến ăn chiu, phn ln là công chc nhân viên không có gia đình đây, trong s đó có my cô dy trong trưng. Sau khi vng khách không còn my ngưi, Luân ph bác trai lau chùi bàn ghế, ct chén tô cùng my vic lt vt khác ri cùng hai bác và ch ph bếp ăn cơm chiu. Đôi khi bác gái cho Luân ăn trưc, ri đi v ch không phi ch đến khi không còn khách, Luân biết phn mình, cho nên có khi cũng nn ná tìm vic này vic kia làm, li cho đến khi tim đóng ca. Thưng thì hai ba ngày bác trai phát tin cho Luân mt ln. So vi vic làm hình như bác tr lương nhiu lm. C mi ln đưa tin là bác dn dò bo Luân ráng hc. Có nhng lúc vng khách, nht là nhng ngày th by ch nht, hai bác k cho Luân và ch Ánh ph bếp nghe, đ th chuyn đi vui bun ln ln. Luân thưng im lng ngi nghe ít hi. Bác trai vn trưc đây là trưng ty giáo dc Kiến Hòa, vì bt đng vi ý kiến cp trên v mt v tin bc sao đó, cho nên bác xin nghĩ hưu và cùng gia đình dn v Tây Ninh. Ngưi con trai ln ca bác hin sng bên Anh, ch kế là dưc sĩ, đã lp gia đình đang tn trên Đà Lt. Hai bác là ngưi rt ngoan đo, bác trai ngoài thi gi ph tim ra, đu thy bác bn rn vi công vic nhà th, ta cây ct c, quét dn sân ngoài sân trong. Trong vòng h đo, ai có chuyn gì cn cũng gi ti bác. Hai bác cũng chưa h ry rà Luân cũng như ch Ánh cái gì ngay c nhng lúc quên làm vic hai bác dn. Đôi khi bác trai dn Luân vào nhà th xem ch này ch n, gp ai cũng gii thiu là cháu tôi hết sc thân tình.
    Luân dn đến mt mình trên căn gác tr cui đưng Võ Tánh, chng hai tháng sau ngày đi làm ph tim cơm bác sáu. Bên kia đưng là mt cái bit th cũ, dây leo ph gn kín tưng gch màu nâu đm, nm lng im trong khu vưn trng đy hoa s. Đưng lúc nào cũng đông hc trò li qua. Phía cui thì trưng tư thc Văn Thanh, đu đưng r trái không xa là trưng trung hc tnh, nht là ngay ngã ba đu trưng có quán cà phê nhc tht hay, tương đi khang trang, thy cô hay hc trò, trong đó có bn Luân, đu đến ngi đó, ít nht cũng phi mt vài ln. Dù không còn chung, Luân vn thưng đến thăm bà cô mi khi rãnh ri. Toàn thì gn như có mt trên gác tr ca Luân hàng ngày. Toàn cũng không bao gi quên thp thêm nhang trên bàn th ba m Luân, cái bàn th nh nhoi đt trên đu k sách cũ mi khi ra v. Luân tht s đơn đc vào đi t nhng ngày tháng đó.

Thuyên Huy

(Trích trong tp truyn “Where the happiness begins” do Athena House, London xut bn năm 2003)
   (ảnh;ngocyen.webblog)

1 nhận xét:

  1. Danhvo.
    Bài này Thuyên-Huy viết hay và cảm động quá chị Hoà ơi. Tôi cảm nhận được từng địa danh mà tác giả nói đến, như mình sống và đi qua những nơi đó. Xin chị có thể nói lại chút xíu về Thuyên-Huy nếu có thể đuoc

    Trả lờiXóa