Thứ Ba, 24 tháng 2, 2015

Edith Eva Eger - Điệu vũ oan nghiệt...



EDITH EVA EGER, NGƯỜI CON GÁI VÀ ĐIỆU VŨ OAN NGHIỆT
TRONG TRI TP TRUNG ĐC QUC XÃ AUSCHWITZ

    Edith Eva Eger nhìn tm hình đen trắng phai màu, năm bà 16 tuổi, trong bộ đồ tắm với nụ cười rạng rỡ, được bạn mình, cu con trai người Do Thái tên Imre, chụp chừng vài tháng trước khi cuộc đời bà tưởng như chấm dứt, rồi thở dài, cũng giống như nhiều người Do Thái khác, Imre đã không sng sót trong cuc dit chng gây ra bi Đc quc xã  70 năm trước đây.




    Ngày sinh nhật năm 17 tuổi ca Eger là ngày b giam trong tri tp trung Auschwitz. 70 năm sau, mi thot nhìn, dáng b bà trông có v yếu t nhưng cho tới lúc bà nhanh nhẩu, biểu diễn cho người ký gi mi quen mt cú đá khiêu vũ cao khi vai, thì người ta mới thấy Eger vẫn còn khe mnh hơn người ta tưởng. Đã 87 tui, bà vn hnh din vi nhng ký c thi non tr khi còn là mt vũ công nhđược huấn luyện, để tranh tài thế vận hội trong đội thể dục của Hung Gia Lợi (Hungary). Nhưng sau đó bà được bảo là phải đi tập dượt chỗ khác vì bà là người Do Thái và không được chấp thuận cho đi dự Thế Vận hội. Giấc mơ đời bà tan ra từng mảnh vụn hoàn toàn khi nghe tin này. Eger là một người Hung gốc Do Thái, đứa con gái nhỏ nhất trong số ba chị em, sống tại thành phố Kosice, mà ngày nay là Slovakia. Cha là một người thợ may và mẹ là một công chức của chính quyền Hung thời bấy giờ.
    Theo lời bà Eger, chưa ti tháng ba năm 1945, những ngày cuối của thế chiến thứ hai, bọn lính Hung theo Đức quốc xã đến nhà bắt cả gia đình bà. Người Do Thái ở Hung là những người trong nhóm cộng đồng Do Thái tại đó b Đc Quc xã nhm ti. Gia đình bà b đưa tới một trong số các trung tâm tạm giam trước khi, cuối cùng bị lùa lên xe lửa chỡ tới trại tập trung Auschwitz ở Ba Lan, do Đức quốc xã chiếm đóng. Mẹ bà ôm bà trong toa chỡ trâu bò nói rng không biết mình s đi đâu, cái gì s xy ra vi mình nhưng con nhớ là, không ai có thể cướp đi nhng gì mà con thy và gi trong đu mình.
    Khi tới trại Auschwitz, tên bác sĩ người Đức Joseph Mengele, một trong những sĩ quan y tế cao cấp của trại, đứng ở cuối hàng dài tù nhân Do Thái, quyết định ai sẽ bị đưa vào các phòng hơi ngạt và ai sẽ trở lại trại tù. Ông ta chỉ vào mẹ của bà, bảo bà đi qua phía bên trái, Eger nắm tay đi theo, nhưng tên bác sĩ kéo bà lại và nói bà sẽ gặp lại mẹ sau, mẹ bà chỉ đi tắm chút xíu thôi. Đó là lần cuối cùng bà nhìn thy cha m mình. H đã chết trong phòng hơi ngạt của trại Auschwitz cùng với hơn 1 triệu người Do Thái khác. Đó không phải là lần chót, mà bà Eger gặp tên bác sĩ SS có biệt danh là “Thiên thn ca s chết” ở trại tập trung Auschwitz. Một ngày, bác sĩ Mengele đến dãy nhà tù , cho biết ông ta mun có cái gì đó giải trí. Nhng người đồng tù đề cử Eger biểu diễn làm vui cho tên này, người đã ra lnh giết chết cha m mình. Bà bo đám Đc quc xã hát bài Blue Danube khi bà nhy theo vũ điệu Waltz trước mặt tên tội phạm chiến tranh tàn bạo nhất của tội diệt chủng người Do Thái.
    Bà nhy múa trong s s hãi, mt bà nhm li và tưởng tượng rằng bản nhạc bà nghe là nhạc Tchaikovsky và mình đang khiêu vũ với bài “Romeo & Juliet” tại đại hý vin Budapest. Tên bác sĩ khá hài lòng và thưởng cho bà thêm phần ăn bánh mì mà bà đã chia cùng vi my cô gái b giam, chung phòng giam ăn sau đó. Vài tháng sau, chính các cô gái này đã cu sng Eger, khi bà gn như ngã qu vì bnh nng và đói khát trong những ngày bị cưỡng bức lội bộ trên con đường tử thần xuyên quá Áo quốc. H đã vòng tay nhau làm thành cái ghế để Eger ngồi lên, rồi khiêng bà trên đường, nhờ đó mà bà không chết. Hơn hai thập niên sau khi có cuộc diệt chủng, khiêu vũ vẫn còn là s đam mê của bà Eger. Trong căn nhà, đứng trên ngọn đồi nhìn xung bin Thái Bình Dương, bà chưng không biết bao nhiêu là tượng hình người con gái đangkhiêu vũ. Mỗi chủ nhật bà đều nhảy lại các bước nhảy theo tiếng nhạc mà những người lính Hoa kỳ đã tp bà hát khi h gii phóng nước Áo năm 1945.
    Có l ví ý chí mun có mt cuc đi trọn nghĩa, mà người con gái trẻ tên Eger đã sng sót được trước sự tàn phá khủng khiếp của thế chiến thứ hai và cuối cùng đời bà đã n hoa khi tr thành mt người di dân trên đất nước Hoa Kỳ. Sau chiến tranh chấm dứt không lâu, bà Eger gặp và kết hôn với một đồng hương Hung Gia Lợi gốc Do Thái, người đã tng là kháng chiến quân chng Đc Quc Xã. Hai người cùng đứa con gái nhỏ di dân đến Hoa Kỳ sau khi sống vài năm ở Hung Gia Lợi. Theo lời kể của người con gái lớn của Eger, bà rất e thẹn khi cô ta lớn lên, nhưng mẹ cô, bà Eger đã thay đổi từ những năm 1970 sau một lần bà trở lại thăm trại tập trung Auschwitz. Sau lần đó, bà thay đổi một cách thấy rõ, trước đó hình như luôn luôn nhìn thy mt chút gì u bun, đằng sau đôi mắt bà nhưng rồi nó biến mất không còn đó na. Nó đã tr t do li cho bà và bà tr thành mt người vui tươi như bây giờ.
    Cũng cùng trong những năm 1970 bà Eger bắt đầu theo học ngành tâm lý. Nhiu thp niên sau đó bà vẫn làm việc như một người chuyên về tâm lý hc ti mt s bnh vin, đng thi cũng có phòng khám riêng nhà ti thành ph La Jolla. Bà chuyên v điu tr nhng bnh nhân b bn lon vì khng hong tinh thn. Theo li ca bác sĩ Saul Levine, giáo sư tâm thần học tại trường đại học California, San Diego, người biết và đã làm việc với bà Eger trong hơn 20 năm, Eger đúng là một chuyên gia theo đúng định nghĩa của nó, bà đã dùng và đem nhng kinh nghim ca chính mình áp dng để giúp bệnh nhân vừa theo phương cách điều trị của bệnh viện và vừa của cá nhân bà.
    Trong sut thi gian làm công vic ca mt nhà tâm lý hc, bà Eger cũng đã làm vic vi quân đội Hoa Kỳ, điều trị những cựu quân nhân Mỹ tham dự cuộc chiến Việt Nam, Iraq và A Phú Hản (Afghanistan). Đồng thời bà trợ giúp việc thành lập các nơi lánh nạn cho giới phụ nữ là nạn nhân của bạo hành gia đình. Eger cho biết, tri tp trung Auschwitz đã cho bà, mt món quà tuyt ho trong  mt cách nhìn nào đó, nhờ nó, bà đã hướng dẩn người khác có được một ý mun đng lên và bn chí.
    Bà Eger cũng đã tr thành mt người năng động nói chuyện với công chúng, đặc biệt là các buổi nói chuyện có tên Ted Talk và đọc diễn văn tại nhiều trường trung học và đại học ở Hoa Kỳ, mặc dù đôi khi giọng nói còn có hơi phát âm của người Hung Gia Lợi. Eger nói với bệnh nhân rằng, tự yêu mình là t săn sóc cho mình. Cái tri tp trung ln nht là cái trong đu ca chúng ta.
    Nhớ lại lần đầu tiên khi nghe Eger nói chuyện trước một số đông thính giả, bác sĩ Levine nói rằng, bà là một sức mạnh của thiên nhiên đất trời. Bảy mươi năm sau ngày Auschwitz được giải phóng, niềm hảnh diện và hân hoan to lớn nhất của Eger, một trong những nạn nhân sống sót của cuộc diệt chủng tàn bạo này, là ba đứa cháu của bà.  
    Bà cao giọng mĩm cười,  khi người ta hỏi tại sao, vi bà, đó là sự trả thù tốt nhất dành cho tên đ tể Hitler mỗi khi  bà nghĩ tới  Auschwitz, trong lúc bà chỉ về hướng mt trong nhiu tm hình, chp nụ cười hồn nhiên và rạng rỡ của mấy đứa cháu, treo trên tường trong văn phòng làm vic.
   
   
Thuyên Huy 
 Bài viết của mục Chuyện Thế Giới Trong Tuần, được đọc vào mỗi tối thứ hai hàng tuần, trong chương trình tiếng Việt của đài phát thanh FM974 Melbourne - Úc châu".



Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét