Miền Tây có loại quả nghe tên rất "nghèo" nhưng lại là nguyên liệu làm nên các món đặc sản, còn được đóng hộp bán đi nhiều nơi

 

Con rạch này ngày trước hai bên toàn là cây bần và dừa nước. Thuở nhỏ không dám tắm sợ ma gia . Ảnh 7 Hiền

Cứ tưởng quả bần chỉ mọc dại thôi nhưng lại trở thành nguyên liệu làm nên nhiều món ăn.

• Người miền Tây cầu kỳ, có một loại bánh phải khuấy tới mức muốn "quạo" nhưng vẫn chăm chỉ làm 
•  
• Miền Tây có những món ăn nghe tên đã "khóc thét" nhưng lại là đặc sản không phải ai cũng từng được ăn 
•  
• Miền Tây có một loại bánh mang tên rất lạ, toàn nguyên liệu đơn giản nhưng ăn thì rất dễ "nghiện" 

Miền Tây trù phú đúng là luôn khiến cho các tín đồ ăn uống không ngừng mê mẩn. Từ các loại đặc sản, các loại cây ăn trái cho đến cả những cây mọc dại ngoài đường cũng có thể trở thành những món ăn hết sức thú vị. 

Trong số những cây gắn liền với đời sống của người miền Tây, có một loài cây có cái tên rất đặc biệt, nghe thì thấy rất nghèo khổ, ấy chính là cây bần. Thế nhưng không phải vì thế mà loại cây này chịu "an phận" làm cây dại. Trái lại, nó lại trở thành thứ gắn bó mật thiết trong các bữa ăn vùng sông nước, không những thế còn trở thành sản phẩm đưa đến nhiều vùng, nhiều nước khác nhau. 

Cây bần vốn là loại cây mọc hoang ở những nơi có bãi bồi, bùn và cũng được trồng ở những vùng rừng ngập mặn ven biển. Cây cho ra quả nhỏ, màu xanh, có vị chua chua, bùi bùi, vì thế thường được trẻ con yêu thích. Người ta hay ăn bần chấm với muối ớt hay mắm ruốc như một thứ quả dại ăn chơi. Cái vị chua chua nhẹ, bùi bùi, lại giòn tan hoà quyện vào muối ớt hay mắm ruốc tạo nên hương vị vô cùng độc đáo. Rồi cứ thế, loại quả này đi vào tuổi thơ của biết bao đứa trẻ miền Tây. 

Thế nhưng không chỉ dừng ở đó, người miền Tây sáng tạo còn mang quả bần đi làm rất nhiều món ăn khác nhau. Dựa trên vị chua đặc trưng, người ta sử dụng bần như một loại quả gia vị để tăng thêm hương vị cho các món như lẩu, canh chua, cá kho... Vị chua thanh nhẹ của quả bần khiến cho món ăn trở nên hấp dẫn hơn rất nhiều.  

Có thể nhiều người chưa từng nghĩ tới, nhưng quả bần không chỉ dừng lại ở việc là một món ăn quen thuộc của người miền Tây. Ngày nay, người ta đã sản xuất và đóng lọ nước cốt bần để có thể vận chuyển đến nhiều nơi, thậm chí xuất khẩu ra nước ngoài. 

Hà Linh(Kênh 14 )

DamHo chuyển

CON ĐƯỜNG QUÊ TÔI - Ngô Kế Đang

                            Ảnh cầu Mỷ Lợi
 

CON ĐƯỜNG QUÊ TÔI

 

Cầu Mỹ Lợi bắt qua sông Soài Rạp

Chạy thẳng đường tới Thị xã Gò Công

Nếu rẻ trái thì đi về hướng biển

Gò Công Đông chào đón , khách về Đông!

Không rẻ trái mà đi đường quốc lộ

Gò Công Tây , trên dưới khoảng mười cây

Theo tỉnh lộ , đi qua khu phố chợ

Rồi đến phà , sông cửa Tiểu là đây

Tân Phú Đông , cù lao , tên huyện mới

Xưa hoang vu , có thành phố Ba Tư( Bà Từ không dấu )

Nơi rừng lác một thời cho nghĩa vụ

Đi khai hoang phục hóa đất ao tù

Tới Gò Công Tây không qua huyện đảo

Vẫn theo đường quốc lộ thẳng đi luôn

Cầu Chợ Gạo nằm trên kênh Chợ.Gạo

Huyện thông thương đường thủy với Sài Gòn

Ta đi tiếp khoảng mười hai cây số

Đến trung tâm tỉnh lỵ của Tiền Giang

Thành phố Mỹ Tho , chính danh thành phố

Đã bao đời vẫn đẹp , vẫn hiện ngang

Xuôi miền Tây , qua Châu Thành lịch sử

Nơi Nam kỳ khởi nghĩa chống thực dân

Vì bại lộ bao nhiêu người bất tử

Dấu vàng son còn in đậm chứng nhân

Rẻ sang phải ta đi vào Tân Phước

Đồng khóm mênh mông thẳng tấp chân trời

Nhờ tách huyện mà bây giờ có được

Đường phố xinh , trù phú lắm người ơi !

Thị xã Cai Lậy , nơi vừa tách mới

Trên đường đi đến thủ phủ ngày xưa

Đang ra sức dựng xây như mong đợi

Cũng vươn vai , hào kiệt lớn không vừa

Huyện Cai Lậy mạnh giàu nhờ vườn , lúa

Ruộng cò bay thẳng cánh tít mù xa

Đất cù lao vườn cây luôn trĩu quả

Cũng một thời oanh liệt của dân ta !

Rồi chặng cuối Cái Bè là cửa ngõ

Huyện yết hầu xuôi ngược khắp miền Tây

Cầu Mỹ Thuận nút giao thông thủy bộ

Ai có về xuyên suốt ngót trăm cây !

11g30 . 14/6/2022.

 

Mời Xem :

 NGHĨ VỀ HÔM NAY - Thơ Ngô Kế Đang

Thành phố Phật giáo cổ gần Kabul lâm nguy vì công ty Trung Quốc (Zing.news )

• Thanh Lam
• Thứ bảy, 25/6/2022 20:10 (GMT+7)

Thành phố Phật giáo cổ trên đỉnh núi gần Kabul có nguy cơ biến mất vĩnh viễn vì tập đoàn Trung Quốc đang xúc tiến khai thác một trong những mỏ đồng lớn nhất thế giới.

Nằm ở hợp lưu của nền văn hóa Hy Lạp và Ấn Độ, Mes Aynak có tuổi đời từ 1.000 đến 2.000 năm. Đây từng là thành phố lớn và nhộn nhịp với hoạt động khai thác và buôn bán đồng.

Các nhà khảo cổ đã phát hiện các tu viện Phật giáo, bảo tháp, pháo đài, tòa nhà hành chính, và nhà ở tại đây. Ngoài ra, họ cũng đã khai quật hàng trăm bức tượng, bức bích họa, đồ gốm, tiền xu, và thủ bản.

           Mes Aynak có tuổi đời từ 1.000 đến 2.000 năm. Ảnh: AFP.

Mặc dù từng bị mất trộm các cổ vật vào đầu thế kỷ này, Mes Aynak là “một trong những địa điểm khảo cổ đẹp nhất trên thế giới”, Bastien Varoutsikos, nhà khảo cổ học thuộc công ty Iconem của Pháp, cho biết. Ông Varoutsikos đang nghiên cứu cách số hóa thành phố và các di sản của nó.

Tuy nhiên, Taliban muốn tìm nguồn thu mới sau khi viện trợ quốc tế đóng băng. Vì vậy, họ ưu tiên các dự án khai thác mỏ. Điều này có thể khiến các công việc khảo cổ buộc phải dừng lại.

Tập đoàn khai thác mỏ

Các hiện vật được phát hiện có niên đại chủ yếu từ thế kỷ thứ II đến thế kỷ thứ IX sau Công nguyên. Đồ gốm có niên đại từ thời kỳ đồ đồng, trước khi Phật giáo ra đời, cũng được tìm thấy. Điều này khiến nhiều người tin rằng nghề làm gốm có thể đã xuất hiện rất sớm trong lịch sử.

Vào đầu những năm 1960, nhà địa chất người Pháp đã phát hiện Mes Aynak, tỉnh Logar. Khu vực này được cho rằng tương đương với Pompeii và Machu Picchu về kích thước và tầm quan trọng. Di tích rộng khoảng 1.000 ha và nằm cao trên một đỉnh núi lớn.

Năm 2007, Tập đoàn Luyện kim Trung Quốc (MCC) - về sau đổi tên thành MJAM, đã ký hợp đồng trị giá 3 tỷ USD để khai thác quặng trong vòng 30 năm.

15 năm sau, mỏ này vẫn không đi vào hoạt động bởi sự bất đồng giữa Bắc Kinh và Kabul về các điều khoản tài chính đã gây ra sự trì trệ.

Tuy nhiên, dự án hiện là ưu tiên của hai bên. Các cuộc đàm phán đang diễn ra về cách thức tiến hành dự án khai thác này.

Khu di tích, rộng 1.000 ha, nằm cao trên một đỉnh núi lớn. Hai bên sườn núi lộ rõ màu nâu phản ánh sự hiện diện của đồng. Ảnh: AFP.

Nhiệm vụ bảo vệ quá khứ

Nhiều người quan ngại rằng vùng đất từng là một trong những trung tâm thương mại thịnh vượng nhất trên Con đường Tơ lụa có thể biến mất nếu không có sự giám sát.

Vào đầu những năm 2010, đây là "một trong những dự án khảo cổ lớn nhất trên thế giới", ông Varoutsikos nói với AFP.

MJAM ban đầu đã đình chỉ việc khởi động dự án trong 3 năm nhằm tạo điều kiện cho các nhà khảo cổ tập trung nghiên cứu khu vực bị đe dọa trực tiếp bởi mỏ.

Khoảng thời gian đó vô tình bị kéo dài do tình hình an ninh ngăn cản người Trung Quốc xây dựng cơ sở hạ tầng theo kế hoạch.

Cuối cùng, hàng nghìn cổ vật đã được khai quật. Một số được đưa đến bảo tàng Kabul. Một số khác được lưu giữ gần đó.

Nhiều người lo ngại rằng một nơi từng được coi là một trong những trung tâm thương mại thịnh vượng nhất trên Con đường Tơ lụa có thể biến mất nếu không có sự giám sát. Ảnh: AFP.

Trong lần nắm quyền trước đó, Taliban đã gây chấn động thế giới khi phá nổ các tượng Phật khổng lồ của Bamiyan vào tháng 3/2001. Tuy nhiên, Taliban nay nói rằng họ sẽ quyết tâm bảo tồn những phát hiện của Mes Aynak.

"Bộ Thông tin và Văn hóa có nhiệm vụ bảo vệ chúng", Esmatullah Burhan, phát ngôn viên của Bộ Mỏ và Dầu mỏ, nói với AFP.

Tuy nhiên, nhiều bộ hài cốt quá cồng kềnh và dễ vỡ.

Người Trung Quốc chuộng khai thác lộ thiên hơn là khai thác hầm lò. Nếu tiếp tục các dự án khai thác, sự tàn phá của con người lan ra các vùng núi đồng. Hậu quả là các dự án này sẽ chôn vùi tất cả di sản của quá khứ.

Hậu quả về môi trường

Afghanistan có nguồn tài nguyên khoáng sản khổng lồ gồm đồng, sắt, bauxite, lithium, và đất hiếm. Khối lượng tài nguyên này được ước tính trị giá hơn 1.000 tỷ USD.

Taliban hy vọng kiếm được hơn 300 triệu USD mỗi năm từ Mes Aynak. Con số này chiếm khoảng 60% toàn bộ ngân sách nhà nước cho năm 2022. Taliban hiện muốn đẩy nhanh quá trình này.

“Dự án này phải bắt đầu, không được trì hoãn lâu hơn nữa”, Taliban liên tục nói với MJAM trong những tuần gần đây, theo ông Burhan.

Người phát ngôn cho biết các cuộc thảo luận đã “hoàn thành khoảng 80%". Chỉ còn một vài điểm kỹ thuật cần giải quyết và dự án sẽ sớm được thực hiện.

Taliban đang yêu cầu hợp đồng bao gồm việc xây dựng nhà máy điện để cung cấp cho mỏ và Kabul và yêu cầu xây một tuyến đường sắt tới Pakistan.

Chính quyền mới cũng nhấn mạnh rằng đồng được xử lý tại địa phương bằng lực lượng lao động người Afghanistan.

Trung Quốc đang rất cần đồng để phát triển kinh tế và miễn cưỡng đáp ứng những nhu cầu này.

Bị lãng quên trong nhiều thế kỷ, Mes Aynak, ở tỉnh Logar, được so sánh tương đương với Pompeii và Machu Picchu về kích thước. Ảnh: AFP.

Dự án cũng đi kèm với những lo ngại về hậu quả môi trường. Khai thác đồng gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, chúng cần lượng nước lớn trong khi Logar vốn đã là khu vực khô cằn.

Theo ông Burhan, Taliban đang chú ý "nghiêm ngặt" đến những vấn đề này và sẽ đảm bảo đáp ứng các nghĩa vụ của mình trong vấn đề môi trường.

Sự chậm trễ của dự án vô tình mang tới may mắn cho các nhà khảo cổ học.

Mặc dù hiện không có hoạt động nào diễn ra tại khu vực, ông Varoutsikos hy vọng sẽ khởi động lại quá trình khai quật trước khi các bên bắt đầu hoạt động khai thác.

Tuy nhiên, điều đó còn phụ thuộc vào sự hợp tác và tài trợ quốc tế, ông lưu ý.

Xem Lại :Những gián điệp của Taliban khiến Kabul thất thủ chớp nhoáng Duy Anh

 

Ai sẽ là “Tôi” cho tôi ? - Trần Mộng Tú

Một bài hay cho tuổi gìa và tuổi sồn sồn

Tác giả không con, lo không ai chăm sóc tuổi già! Có người già có chục đứa con mà vẫn ở cô độc vì con không muốn "phiền". Thôi thì tới đâu hay đó lo xa quá biết có sống ở tuổi già không?

Tôi là một người sống độc thân (và không có con), năm nay tôi 50 tuổi. Tôi sinh sống ở Virginia thuộc Hoa Thịnh Ðốn, sức khỏe đầy đủ và tôi có một việc làm vững chắc. 

Tôi có một người cha 85 tuổi, sống tại Houston, Texas. Ôi bao dặm đường xa cách.

Từ ngày mẹ tôi mất cha tôi sống một mình, ông không chịu rời căn nhà với những năm tháng của quá khứ và tôi không thể bỏ việc để dọn về nhà cha.

 Mùa Xuân năm ngoái cha tôi bị ngã bể xương hông và dập một bên sườn.

Bây giờ cha tôi phải vào viện dưỡng lão dành cho người già ốm yếu và cha tôi được xếp vào danh sách phải săn sóc đủ một vòng tròn của chiếc đồng hồ treo trong phòng ông.

Từ ăn uống, nằm ngồi, đi đứng, làm vệ sinh, nhất nhất điều có y tá. 

Cái điều đáng buồn là trong khi nhận tất cả phục dịch cho thân thể thì đầu óc của cha tôi vẫn còn cái minh mẫn của một ông giáo sư dậy toán cách đây mấy chục năm.

Tôi không thể thường xuyên bỏ công việc để đi xuống thăm cha, nhưng mỗi ngày tôi phải điện thoại, điện thư liên lạc với bác sĩ, dược sĩ, y tá và những người săn sóc cho cha tôi tại viện dưỡng lão.

 Tôi cố gắng thu xếp để mỗi hai tháng đến với cha tôi một cái cuối tuần, và mỗi năm về một tuần vacation vào dịp lễ Tạ Ơn hay Giáng Sinh.

Tôi biết là cha tôi rất mừng mỗi lần thấy con đến thăm.

 Cái ánh mắt của cha tôi khi nhìn tôi chào ra về bao giờ cũng theo tôi suốt chuyến bay. 

Hôm nay cũng thế, khi ngửa cổ ra sau ghế để tìm một giấc ngủ ngắn trên phi cơ, tôi nhìn rất rõ lại hai con mắt của cha tôi.

Bất giác tôi tự hỏi: "Khi tôi vào tuổi già yếu. ai sẽ là 'TÔI' để tới lui săn sóc hỏi han tôi thường xuyên?".

 

Một người độc thân không có anh chị em và những người già không có con, những người có con sống không cùng một tiểu bang, hay xa hơn nữa ở tận một quốc gia khác thì sẽ rơi vào hoàn cảnh nào khi tuổi già lặn xuống như mặt trời lặn trên biển.

Cái thùng thư 3, 4 ngày không có người lấy, hay đống báo thành chồng trước hiên nhà, cỏ không cắt, lá không cào, các cửa sổ không mở là dấu hiệu cho hàng xóm biết nên báo cho cảnh sát vì chủ nhân trong căn nhà đó ở một mình và là một người già.

Nỗi lo âu của một người không có thân bằng quyến thuộc ở gần lúc tuổi già không phải là nỗi lo âu "quá đáng".  Ðó là một điều chúng ta nên nghĩ đến khi còn có thể tìm hiểu và thu xếp cho chính mình.

Bà Barbara Gordon có mẹ già 92 tuổi sống ở Florida, trong khi bà làm việc ở New York bà đã đặt ra câu hỏi "Who will be ME for me?"

Bà đem câu hỏi đó hỏi những người bạn độc thân như bà, không con hay có con tản mác mười phương, họ cùng nhau bàn bạc, đặt ra những câu hỏi cho tuổi già:

- Tôi sẽ sống ở đâu?

- Tôi sẽ sống như thế nào?

- Tôi có đủ tiền không?

- Ai sẽ săn sóc tôi nếu tôi mất khả năng hoạt động?

- Nếu tôi ngã (lúc già yếu) nằm dưới đất hai, ba ngày thì sao?

- Một ngày nào đó liệu tôi có phải rời căn nhà tôi đang ở ?

Những câu hỏi trên đưa đến những câu trả lời khác nhau mà câu nào cũng rất mơ hồ.

Cuối cùng họ đi đến kết luận: 

Cái cách mình đang sống bây giờ sẽ ảnh hưởng rất nhiều vào đời sống của mình lúc về già.

 Họ làm cái danh sách sau đây như một kim chỉ nam:

"Có bạn bè ở mọi lứa tuổi.":

 - Ðừng bao giờ nghĩ mình chỉ có thể thân với những người cùng lứa tuổi hay cùng hoàn cảnh như mình. Ðồng ý là họ hiểu mình hơn nhưng đồng thời cũng chỉ nghe những than thở của nhau, không có gì mới lạ.

- Giao thiệp với những người trẻ hơn mình cũng trẻ lại với cách suy nghĩ và ứng xử với đời sống "Mới" này.

- Giao thiệp với người già hơn mình để được hưởng sự khôn ngoan của họ.

"Kết thân với hàng xóm." Chắc bạn không muốn ngã xuống sàn nhà, nằm dưới đất hai ngày rồi mà không có ai đến vực lên.

Một tiếng gọi cửa của hàng xóm có khi cứu được sinh mệnh của bạn đấy.

Chạy qua chạy lại nhà hàng xóm lúc còn khỏe là một điều rất nên làm.

Có hàng xóm tin và thân nhau còn giao cho cả chìa khóa nhà nữa.

Người lớn tuổi đâu còn sợ mất mát gì về vật chất, cái quý nhất chính là bản thân mình thôi.

Nếu hai gia đình cùng trẻ cùng có con nhỏ ở cạnh nhau mà thân thiện được là một điều rất quý.

Tránh được rất nhiều va chạm về con cái và hữu ích cho nhau khi về già.

"Một bác sĩ thân thiện và có lương tâm" rất cần.

Ông bác sĩ này phải là một người sẵn sàng cho bạn khi bạn cần tới. Một người không bao giờ từ chối cắt nghĩa một câu hỏi xem ra không được chính xác mấy của bạn. 

(Những câu hỏi không có kinh nghiệm gì của người trẻ tuổi và quá lẩm cẩm của người già.)

"Dược sĩ trẻ hơn mình nhiều tuổi."

Mua thuốc với những người này, bạn được họ cắt nghĩa rõ ràng và thân thiện hơn. Người bệnh ở lứa tuổi nào cũng cần những dược sĩ trẻ trung.

"Tiêu ít, để dành nhiều."

- Người trẻ để dành cho ngày mai.

- Người già để dành cho hậu sự.

Cần kiệm luôn luôn là một đức tính.

"Ăn uống cẩn thận hơn."

Thức ăn luôn luôn là một nguyên nhân chính cho sức khỏe.

Người dân nước nào cũng tự hào về văn hóa ẩm thực của nước họ.

Nhưng cái bao tử của cả bàn dân thiên hạ chỉ muốn tiêu thụ những thức ăn nhẹ nhàng, ít dầu mỡ và bổ dưỡng.

 

Bạn cứ lắng nghe xem cơ thể bạn phản ứng thế nào sau mỗi bữa ăn khác nhau, thì bạn sẽ hiểu ngay nó muốn nói điều gì.

"Thể thao nhiều hơn"

Ai cũng biết cơ thể cần vận động thì mới khỏe mạnh và đầu óc mới minh mẫn.

Cứ cả ngày ngồi gõ cọc cọc (như chính tôi đây) ở máy vi tính, hay xem phim bộ như phần đông người Việt lớn tuổi, chắc chắn là không đúng rồi.

- Hãy đứng lên.

- Người trẻ có thể thao của người trẻ, người lớn tuổi có những sinh hoạt thể thao cho tuổi của mình.

- Nếu không đi xa được thì loanh quanh trong khu xóm, hoặc vung tay, khua chân ngay trong    nhà mình.

- Ðừng ngồi yên một chỗ. Chim chóc ngoài vườn đang gọi bạn.

Ngay bây giờ phải là "MÌNH".

Có người đặt câu hỏi: "Ai thương tôi nhất"

Câu trả lời:  "Mình thương chính mình nhất"

Vì chồng/Vợ  hay con mình cũng không thương mình bằng chính mình thương mình. 

Chồng/Vợ hay con không thể chịu trách nhiệm về thân thể bạn được. 

Họ chỉ chia sẻ một phần nào.

 

Nếu bây giờ bạn thực hiện được những điều trên thì khi về già chính bạn đã lo được cho bạn khá nhiều.

Vì có ai đó, không phải bà con mình (người bạn hàng xóm) sẽ nhắc cho bạn "Tối nay lúc 9:00 giờ có mục đọc truyện của đài phát thanh (tiếng Việt) hay lắm.

Hoặc: "Ngày mai Chủ Nhật bà có đi chùa không? Sẽ có xe đón đấy."

Mời Xem :

 1/ TUỔI GIÀ  

 

2/Đảo ngược quá trình lão hóa, biến mọi bệnh tật

--

 

HOA THƠM TRÁI NGỌT - VKP Lão Bà Bà

 

HOA THƠM TRÁI NGỌT - VKP Lão Bà Bà

( Thương yêu tặng cháu nội Phương Quỳnh)

 

Quỳnh Hoa trổ trái đỏ au

Kiêu sa ngà ngọc đậm màu máu tim

Luân lưu dòng chảy êm đềm

Công cha nghĩa mẹ đáp đền ân sâu

Đường đời dù lắm bể dâu

Vững tin tiến bước qua cầu khó khăn

Suối nguồn thầm lặng vẫn năng

Vun phân tưới nước cho mầm vươn cao

Hoa thơm ngát ... trái ngọt ngào!!!

 

Saigon Tháng 6/2022 - VKP lão Bà Bà

 Mời Xem :

LIÊN KHÚC THƠ TÌNH THÁNG 5/2022 – VKP Lão Bà Bà  

Hai giờ dưới mỏ muối 800 năm tuổi ở Ba Lan

Hai giờ dưới mỏ muối 800 năm tuổi ở Ba Lan

          Tượng Đức Mẹ cao 3m bằng muối

Cách thủ đô Warsaw hơn 192 dặm về phía Nam có một tuyệt tác được UNESCO công nhận là Di Sản Thế Giới, mà nếu có dịp đi Ba Lan, bạn không thể không đến.

Đó là mỏ muối Wieliczka (Wieliczka Salt Mine), tiếng Ba Lan là “Kopalnia soli Wieliczka”, cách cố đô Krakow khoảng hơn nửa tiếng lái xe. Tôi may mắn được gia đình người bạn sống ở Krakow đưa đi thăm mỏ muối. Giá vé mỗi khách là €36 (gần $39) cho một tour đi hết khu mỏ trong vòng hai tiếng, mà theo người bạn: “Mình ở đây mấy chục năm, lần nào đi cũng thấy ‘đáng giá đồng tiền bát gạo’. Bạn phải đi cho biết.” Ừ, thì đi!

Hằng năm, mỏ muối Wieliczka đón hơn một triệu lượt khách tới tham quan. Đại dịch COVID-19 có làm giảm đáng kể lượng khách tìm đến thưởng ngoạn những tuyệt tác nhân tạo làm bằng muối dưới lòng đất sâu, nhưng mọi sự có vẻ trở lại bình thường từ hồi Tháng Năm vừa qua. Thậm chí những người muốn vào thăm mỏ muối bằng thang máy thay vì đi bộ cần phải đặt chỗ trước cả tháng. Dịch vụ thang máy luôn cần cho người cao niên, vì việc đi dưới lòng đất trong vòng hai giờ đồng hồ, đối với vài người trẻ khỏe còn thở “phì phò”, trong đó có cô hướng dẫn viên nói tiếng Anh cho nhóm chúng tôi, tên là Joanna.

Nhìn từ bên ngoài, mỏ muối Wieliczka trông giản dị như một nhà ga xe lửa

             Bức tranh “Bữa tiệc ly” bằng muối

Tượng bằng muối tạc vĩ nhân Nicolaus Copernicus (Mikołaj Kopernik) nhà khoa học thời kỳ Phục hưng, hoạt động như một nhà toán học, thiên văn học và giáo luật Công giáo, người đưa ra hình thức hiện đại đầu tiên của thuyết Nhật tâm (Mặt trời ở trung tâm).

Du khách ngoại quốc khá đông, nên được chia thành các nhóm cùng ngôn ngữ để được hướng dẫn và giải thích, như tiếng Anh, tiếng Đức, tiếng Pháp…

Nhìn từ bên ngoài, mỏ muối Wieliczka có từ thế kỷ 13, trông giản dị như một nhà ga xe lửa, nhưng khi xuống lòng đất qua các bậc thang, du khách cảm thấy choáng ngợp trước không gian mở rộng dần như một mê cung. Joanna bắt đầu dẫn dắt chúng tôi trong “hành trình” khám phá mỏ muối bằng câu chuyện truyền thuyết:

“Mỏ muối Wieliczka gắn liền với huyền thoại về công chúa Kinga. Kinga là con gái của Vua Bela Đệ Tứ – vị vua vĩ đại của người Hungary. Khi nàng công chúa tròn 15 tuổi, vì tình giao hảo giữa Hungary và Ba Lan, Kinga được gả cho Boleslaw – Hoàng thân xứ Krakow. Trước khi nàng theo chàng “về dinh” ở Ba Lan, vua Bela Đệ Tứ hỏi con gái muốn lấy gì để làm của hồi môn? Nàng công chúa trả lời, cô muốn một món quà cho mọi người dân Ba Lan. Đó là những tảng muối vùng Erdély. Nàng công chúa bèn thả chiếc nhẫn cưới xuống hầm mỏ để khẳng định quyền sở hữu của mình rồi trở về Ba Lan cùng tốp thợ mỏ người Hungary. Chính nàng công chúa là người mở mỏ muối Wieliczka ở vùng ngoại ô Krakow.” Sau khi khu vực mỏ muối phát triển, công chúa Kinga được tôn là thần bảo hộ cho mỏ muối và các người thợ mỏ.

Hoàng thân xứ Krakow trao của hồi môn cho công chúa Kinga.

Mỗi bước đi, lời giới thiệu về những tuyệt tác trong mỏ muối của Joanna đều khiến du khách trầm trồ. Mỏ muối có một hệ thống hang động, đường hầm, hồ nước, nhà thờ, khu điều dưỡng và các lối đi tạo thành một thành phố ngầm hết sức kỳ lạ. Điều đặc biệt khó ai hiểu nổi với những tuyệt tác làm bằng muối, không chỉ là bức tượng, mà nhiều cảnh rất sống động, như thác nước chảy, các thợ mỏ làm bằng muối cử động như người thật. Theo từng năm tháng, mỏ muối Wieliczka được quy hoạch và chỉnh trang một cách rất chi tiết, đâu ra đó, nhờ những tấm bảng chỉ dẫn vào từng khu vực.

Muối biển được tích tụ trong những hang động, các khe ngầm tạo thành mỏ muối.

Theo nghiên cứu khoa học, khoảng 20 triệu năm trước, Wieliczka vốn là biển với những hang động tự nhiên. Khu vực này dần trở thành đất liền và muối biển được tích tụ trong những hang động, các khe ngầm tạo thành mỏ muối.

Cùng với lời giới thiệu của hướng dẫn viên, du khách biết được mình đang ở vị trí nào, sâu bao nhiêu dưới lòng đất trong hệ thống mỏ ngầm vô cùng lớn, kéo dài 300 km này. Nơi sâu nhất của mỏ cách mặt đất 327 m. Mỏ có hơn 3,000 hang động lớn nhỏ, ba hành lang rộng lớn, được chia ra làm ba tầng tham quan chính. Tầng một sâu khoảng 64 m; tầng hai chia ra hai phần, phần “upper” sâu hơn 90 m, phần “lower” sâu 125 m. Riêng tầng thứ ba sâu đến 135 m. Cả ba tầng này ngày nay trở thành các tầng hầm dành cho du khách thưởng ngoạn và tìm hiểu thêm về các kỹ thuật các thợ mỏ ngày xưa làm việc nơi đây như thế nào.

Do tính chất công việc, những người thợ mỏ luôn làm việc sâu hàng trăm mét và rất dễ dàng gặp nhiều rủi ro nguy hiểm không thể lường. Do vậy, họ đã tìm đến niềm tin nơi tôn giáo và các vị thần bảo hộ cho hầm mỏ. Lúc ấy, người ta không chỉ tạc tượng các đấng tối cao mà còn đục khắc để “xây dựng” các nhà thờ ngầm dưới lòng đất, làm nơi cầu nguyện và nương tựa vào đức tin của mình.

Tượng Đại Đế Casimir III trị vì với tư cách là Vua của Ba Lan từ năm 1333 đến năm 1370.

                    Hình tượng tái hiện môi trường làm việc của các thợ mỏ.

                  Tái hiện môi trường làm việc của các thợ mỏ.

                  Hình tượng các thợ mỏ làm bằng muối.

Chính sự tài hoa và công sức miệt mài, các nhà thờ ngầm nơi đây cùng hệ thống khổng lồ của cả khu mỏ muối này trở thành một di sản tuyệt hảo mà các thợ mỏ xưa kia đã để lại cho hậu thế. Những căn phòng, điện thờ, nhà thờ nhỏ, cùng mọi vật dụng của hàng trăm năm trước, nói lên tất cả về cuộc sống, công việc và cuộc chiến thầm lặng với thiên nhiên của những người thợ mỏ.

Nhà thờ là những hang động lớn trong khu mỏ, trong đó nổi bật là nhà thờ thánh Kinga được bắt đầu xây dựng từ năm 1896 kéo dài tới năm 1963 mới hoàn thành. Nhà thờ Thánh Kinga có chiều dài 54 m, rộng 15-18 m, cao 10-12 m và có những chùm đèn lộng lẫy trên trần nhà.

Ngoài bức tượng Đức Mẹ cao 3 m, ở đây còn có nhiều bức phù điêu, nổi bật là bức điêu khắc phỏng theo bức tranh “Bữa tiệc ly” của danh họa Leonardo da Vinci, tất nhiên làm bằng muối. Mọi thứ trong nhà thờ đều được làm bằng muối: Bức tượng thần thoại, bàn thờ, trên trần và dưới sàn nhà. Ngay đèn chùm cũng được làm từ tinh thể muối. Mọi vật được chế tác rất công phu và mất nhiều thời gian để hoàn thành.

Thêm một điều lạ lùng, là dù toàn bộ khu vực hầm mỏ này được khai thác rất sâu dưới lòng đất hàng trăm mét, nhưng du khách không có cảm giác ngộp thở và vẫn có thể gọi bằng điện thoại di động với thế giới bên ngoài. Hơn thế nữa, trong hầm còn có cửa hàng mua sắm đồ lưu niệm, một bưu điện nhỏ và còn có một nhà hàng để du khách có thể thưởng thức ẩm thực Ba Lan ngay trong lòng hang động.

                 Những chùm đèn lộng lẫy trên trần nhà thờ Thánh Kinga

Đến năm 1978, Wieliczka Salt Mine được UNESCO công nhận là Di Sản Thế Giới. Từ năm 1996, nơi đây không còn hoạt động như là mỏ muối nữa, mà trở thành một địa điểm du lịch.

Kết thúc chuyến du ngoạn mỏ muối ngầm dài 2,000m, du khách lên mặt đất bằng thang máy của những người thợ mỏ xưa kia sử dụng. Tất nhiên người ta đã thiết kế lại cho an toàn. Sau đó, mọi người có thể đi phà ngang qua nhiều lòng hồ muối để tham quan viện bảo tàng các tác phẩm từ muối, được mở cửa cho du khách từ năm 1950.

Thời tiết đầu mùa hè ở Ba Lan mát mẻ, rất dễ chịu. Một chuyến du lịch được khám phá những điều kỳ diệu của thiên nhiên dưới sâu lòng đất quả là “đáng giá đồng tiền bát gạo”.

Bài và ảnh: Đoan Trang

 Xem Thêm :Núi cầu vồng của đất nước Peru 

Trại đà điểu ở Nam Phi, trại đà điểu ở Arizona, USA / hình ảnh, bài viết Quách Như Nguyệt (P.1 )